Japonya

Ekonomik Mucizenin Ülkesi: Japonya

KİMLİK KARTI
Yüz ölçüm : 377.815 km2
Nüfus: 126.045.211 kişi
İdare Şekli: Anayasal monarşi
Başkent: Tokyo
Dil: Japonca
Din: Şintoizm, Budizm
Kişi Başına Düşen Milli Gelir: 23.100 USD
Nüfus Artış Hızı: %o 2
Ortalama Yaşam Süresi: E: 77, K: 83 yıl
Kent Nüfus Oranı: % 79
Ekonomik Açıdan Faal Nüfus Oranı: % 68
Okur-Yazar Oranı: % 99

Japonya’nın Genel Özellikleri

Kısa Tarihçesi
Japon adalarının tarihçesi oldukça eskiye dayanmaktadır. Buraya insanların, günümüzden 100.000 yıl önce yerleştikleri tahmin edilmektedir. Japon imparatorluğu özellikle 18.yüzyıldan itibaren Dünya
sahnesinde önemli bir aktör haline gelmiştir. Japon imparatorlarının Batıyı tanıma ve buralarda yaşanan gelişmeleri öğrenme arzusu ile binlerce Japon öğrenci batı ülkeleri ve ABD’ye gönderilmiştir. Bu sayede 19. yüzyıldan itibaren Japonya’da sanayi devrimine ortak olmuştur. Sanayileşmenin ilk dönemlerinde taklit ve fason ürünler üretiminin yaygınlaştığı Japonya, daha sonra kendi özgün sanayi ürünlerini çok düşük fiyatlarla Dünya pazarlarına sunmaya başlamış, böylece Dünyanın önemli sanayi devlerinden biri haline gelmiştir. I. Dünya Savaşından nispeten karlı çıkan imparatorluk Güneybatı Asya’nın büyük bölümünü kontrol altında tutmuştur. Çin’in işgali yaklaşık 50 yıl sürmüştür. II. Dünya savaşında ise Almanya’ya destek veren Japonya, ilk zamanlarda ABD’ye karşı büyük başarılar elde ettiyse de Avrupa’da Almanların yenilmesi ile tek başına kalmıştır. Buna rağmen uzun bir süre direnen ulusal yönü güçlü Japon halkı atom bombalarının kullanılması ile kayıtsız şartsız teslim olmuştur. 1947’de tekrar bağımsızlığını kazanan Japonya, kısa zamanda tekrar Dünyanın en önemli sanayi üreticilerinden biri olmuştur. Günümüzde yüksek kalitede teknolojik ürünler üreten Japonya bir teknoloji devidir. Gayri safi yurtiçi hasılaya göre Japonya, Amerika Birleşik Devletleri’nden sonra dünyada ikinci sıradadır. Birleşmiş Milletler, G8 ve APEC üyesidir. Savunma bütçesi Dünya beşincisidir. Dünyanın en büyük dördüncü İhracatçısı ve en büyük altıncı İthalatçısıdır.

Coğrafi Konumu
• Japonya, Asya kıtasının doğu ucunda, Büyük okyanusun içindeki volkanik bir ada yayı boyunca oluşmuş bulunan adalar üzerinde yer almaktadır.
• Japonya’nın kuzeyinde Ohotsk Denizi, batıda Japon Denizi, doğuda Büyük Okyanus, güneyde ise Doğu Çin Denizi ve Filipin Denizi yer almaktadır.
• Bu büyük adalar dizisinin kuzey-güney aralığı yaklaşık 2250 km’dir.
• Japonya’yı oluşturan dört büyük ada vardır. Bunlar Kyuşu, Honşu, Şikoku, Hokkaido adalarıdır. Adalar, ülke yüz ölçümünün % 97’sini oluştururlar. Ülkenin geriye kalan % 3’lük kısmı ise Büyük okyanusa yayılmış 3000 adadan oluşmaktadır.

Japonya’nın Fiziki Coğrafyası Yer Şekilleri

• Japonya genel olarak engebeli bir ülkedir. Dağlar toplam yüz ölçümünün % 70’ini kaplar.
• Japonya’daki yüksek zirvelerin önemli bir bölümü Honşu Adasında yer almaktadır. Japonya’nın en yüksek dağı olan; Fuji Dağı 3776 metre yüksekliktedir.
• Pasifik levhasının, Avrasya levhasının altına daldığı bir dalma-batma kuşağında yer alan Japonya, volkanizma ve depremsellik bakımından oldukça faaldir. Ülkede 200’ün üzerinde faal volkan bulunmaktadır. Bu nedenle ülke sıcak su kaynakları bakımından oldukça zengindir.
• Japonya, dünya’da depremselliğin en yoğun olarak yaşandığı ülkedir. Bunda levhaların hareketleri etkili olmakla birlikte, günlük yaşamı aksatmaz. Çünkü, Japonlar için deprem hayatın normal bir parçasıdır.
• Japonya’da son dönemde yaşanan en önemli deprem 1955’de gerçekleşen Kobe depremidir. Bu depremde 5500 kişi yaşamını yitirmiştir. Ancak; ülke bu depremden sonra konut, yol, işyeri ve stratejik tesisleri depreme dayanıklı esnek maddelerle yapmıştır. Bu sayede her üç yılda bir 7’den büyük deprem yaşanmasına rağmen Japonya’da, ölü sayısı yok denecek kadar azdır.
• Japonya, okyanus kıyısında yer aldığından deprem dışında, kasırga, sel ve taşkınlara da maruz kalmaktadır. Ancak kurulan teknolojik sistemlerle, bunların ülke üzerindeki etkisi en aza indirgenmiştir.

Akarsu ve Göller
• Japonya’da dağlar ülkenin omurgasını oluşturduğundan akarsuların boyu kısadır. Eğimli arazilerden hızla inen bu akarsuların hidroelektrik potansiyeli oldukça fazladır. En önemli akarsular Tone ve Shinano’dur.
• Ülkede yüzlerce göl bulunmasına rağmen bunların boyutu oldukça küçüktür. Büyük bölümü volkanik patlamalarla ortaya çıkmıştır. En önemli göl Honşu Adasının orta kesimlerinde yer alan Biwa Gölüdür.

Ovalar
• Bir ada ülkesi olan Japonya’da kıyı uzunluğu fazladır. Buna rağmen kıyı düzlükleri azdır.
• En önemli ovalar Kanto Ovası (Tokyo), Nobi Ovası (Osaka), Kinki Düzlüğü (Nagoya) ve Sendai Ovasıdır.

İklim ve Bitki Örtüsü
• Japonya, muson ikliminin tipik biçimde yaşandığı bir ülkedir. Ancak, ülke kuzey-güney doğrultusunda geniş alan kapladığından iklim ülke içinde çeşitlilik gösterir.
• Yaz musonlarının etkili olduğu, yaz aylarında ülke oldukça yağışlı sıcak bir iklime sahiptir. Kış aylarında ise hava soğuk, yağış miktarı azdır. Kuzeyde yer alan Hokkaido Adası ve Honşu Adasının kuzey kesimlerinde, Oyaşivo soğuk su akıntısı ve Asya yüksek basıncı etkili olduğundan buralarda kış mevsimi soğuk geçer. Güneye gidildikçe iklim ılımanlaşır.
• Okyanusal koşulların da etkili olduğu ülkede zaman zaman fırtına ve kasırgalar görülebilmektedir
• Japonya zengin bir bitki çeşitliliğine sahiptir. Bunda, iklim çeşitliliğinin fazla olması, birbirinden bağımsız adalardan oluşması farklı jeolojik kayaçların bulunması etkili olmuştur.
• Ülkede alçak kesimlerde karma yapraklı ormanlar yer alır. Ülkenin güneyindeki adalarda tropikal ağaç topluluklarına da rastlanmaktadır. Hokkaido ve Honşu Adasının kuzeyinde ise iğne yapraklı ormanlardan oluşan ağaç toplulukları görülmektedir.
• Orman alanları ülke yüz ölçümünün %65’ini kaplamaktadır. Bu alanların %40’ı ağaçlandırma ile oluşturulmuştur.
• Japonya, büyük ormanlarla kaplı olmasına rağmen ağaç ihtiyacının 3/4’ünü ithalat yolu ile temin etmektedir. Bunda gelişmiş kağıt, inşaat, mobilya sanayilerinin ihtiyacı olan ağaç miktarını üretememesi etkili olmaktadır.

Japonya’nın Beşeri ve Ekonomik Özellikleri

Nüfus
• Japonya, bağımsız bir ada ülkesi olması ve tarihsel geçmişinde diğer ülkelerden bağımsız bir kökene sahip olması nedeniyle Dünya’da tek bir ırka mensup bireylerin nüfusun neredeyse tamamını oluşturduğu tek ülkedir.
• Japon kültürü temelde ulusal bilince dayanmakta ve Japonlar gelişmişlik düzeyi üst seviyede olmasına rağmen ulusal kültürlerinden kopamamaktadır. Bu durum ülkenin tümünde tek bir hakim kültürel dokunun oluşmasına yol açmıştır.
• Ülkede nüfusun % 80’e yakın bir bölümü kentlerde yaşamaktadır. Ülkenin başlıca büyük kentleri; Tokyo, Kavasaki, Yokohama, Osaka, Kobe ve Nagoya’dır. Bunlardan Tokyo 30 milyon nüfusu ile Dünyanın en kalabalık şehridir.
• Aritmetik nüfus yoğunluğu km2’ye 338 kişi olan Japonya, nüfus yoğunluğunun oldukça fazla olduğu ülkelerden biridir. Ancak nüfus kıyıda dar bir alanda yoğunlaşmaktadır.
• Japonya, Dünyada ortalama yaşam süresinin en uzun olduğu ülkelerden biridir. Bu durum ülkedeki refah düzeyinin bir sonucudur.

Tarım
• Japonya’da arazinin dağlık olması nedeniyle, yüz ölçümünün yalnızca % 13’ü tarıma uygundur. Bu nedenle Japonya tarım ürünlerinde dışa bağımlıdır.
• Tarım alanlarının dar olması Japonya’nın dar alanlarda modern (intansif) tarım uygulamasına yol açmıştır. Bu sayede ülke ihtiyacı olan sebze ve meyvenin yarısı iç kaynaklardan temin edilmektedir.
• Ülkenin en önemli tarım ürünü pirinçtir. Pirinç, Japon sofralarının vazgeçilmez gıdasıdır.
• Japonların beslenme kültüründe balık büyük yer tutar. Bu nedenle Japonya açık deniz balıkçılığının çok geliştiği, balıkçılık bakımından önemli ülkelerden biridir. Buna rağmen ülkenin ihtiyacı olan balık karşılamaz. Dışarıdan balık ithalatı yapılmaktadır.

Sanayi
• Ülkede sanayinin gelişimi incelenmeden önce Japonya’nın tarihi ve doğal kaynakları bilinmelidir. Ülke, Asya kıtasında sanayi devrimi sürecine en çabuk adapte olan ülkedir. Ancak; ülkede doğal kaynaklar bakımından büyük sıkıntı bulunmaktadır. Hammadde ihtiyacının tamamını dışardan temin eden Japonya, her iki Dünya savaşına da katılmak zorunda kalmıştır.
• İkinci Dünya savaşından ağır bir yıkımla çıkan Japonya, bütünüyle tahrip olmuş, buna rağmen ülkede çelikleşmiş bir iş disiplini ve bilimsel teknolojik alt yapının bulunması kısa zamanda ülkenin toparlanmasını sağlamıştır.
• Japonya, II. Dünya Savaşındaki yenilgiden önemli dersler çıkartarak hammadde temin etiği ülkelerle önemli ticari bağlar kurmuştur. Bu sayede ihtiyacı olan ürünlerin ülkeye gelişinde sıkıntılar en aza indirgenmiştir. Diğer taraftan, üretilen yüksek teknolojik ürünler Dünya pazarlarına emsallerine göre daha düşük fiyatlarla sunulmaktadır. Bu da Japonya’nın rekabetçi yanını ortaya koyar.
• Ülkede pek çok maden türü bulunmasına rağmen hiçbirisi ihtiyacı karşılayamamaktadır. Taşkömürü ülkenin en önemli doğal kaynaklarından olmasına rağmen aşırı tüketim nedeniyle rezervler büyük ölçüde tüketilmiştir.

Ülkede enerji üretimi büyük ölçüde nükleer enerjiye dayanmaktadır. Kurulu santrallerde çevre ile uyumlu, yüksek güvenlikli nükleer üretim yapılmaktadır. Bunun dışında az sayıda hidroelektrik santrali bulunmaktadır.
Japonya elektrik, elektronik, optik araçlar, makine sanayisinde birinci, demir-çelik üretiminde ikinci sırada yer almaktadır. Dünya’nın en büyük otomotiv firması olan Toyota bu ülkede yer almaktadır. Ülkede her yıl 10.000.000 araç üretilmektedir. Sanayi tesisleri hammadde ithalatının gerçekleştirildiği ve mamul malların ihraç edildiği limanların çevresinde yoğunlaşmıştır. Japonya, ABD ve Almanya’dan sonra Dünyanın 3. büyük sanayisine sahiptir. Ürünlerini tüm Dünya pazarlarına ulaştırabilen Japonya’nın en fazla ticaret yaptığı ülke ABD’dir.
• Türk – Japon ilişkileri 1980’den itibaren büyük bir hızla gelişmiştir. Japon firmaları ülkemizde önemli yatırımlar yapmıştır. Bu yatırımların başında otomotiv sektörü gelmektedir.
• 2004 yılında Türk-Japon ticareti üç milyar doları aşmıştır. Türkiye, Japonya’dan otomobil, gemi, ev eşyaları, makine ve kimyasal maddeler almaktadır. Fındık, çimento, balık, tütün ve tekstil ürünleri satın almaktadır.

Ulaşım
• Japonya her ulaşım türünün de oldukça geliştiği ülkelerden biridir. Ülkeyi oluşturan adalar dev köprülerle birbirine bağlanmış, çok uzun bir otoban ağına sahiptir.
• Demiryolları tüm adalara ulaşımı sağladığı gibi Dünyanın en yüksek teknolojiye sahip hızlı trenleri de bu ülkede yer almaktadır.
• Japonya’da hava yolu ulaşımı da büyük ölçüde gelişmiştir. Ülke genelindeki hava limanları hem iç hem de dış hatlara hizmet vermektedir.
• Deniz yolları ülkenin her yanına dağılmış büyük limanlarla gerçekleştirilmektedir. Bu limanlar ve diğer ülkeler arasında hareket eden dev Japon ticari deniz filosu ülkenin dış dünya ile ticari bağını sağlamaktadır.

Turizm
• Japonya kültürel yapısının özgünlüğü ile dikkat çekici bir ülkedir.
• Ülkede yer alan çok sayıda tapınak turistlerin yoğun olarak ziyaret ettiği yerlerdir.
• Hokkaido Adasının Sapporo kentinde yapılan kar festivaline her yıl iki milyon turist gelmektedir.
• Japonya’nın kültürel yapısının bir sonucu olarak batılı turistler bu ülkeyi fazla tercih etmemektedir. Bunda barınma (evlerin çok küçük olması), beslenme kültürü (Japon yemeklerinin çok farklı olması), çalışma tarzı (Japon iş disiplininin çok ağır olması) gibi nedenler etkili olmuştur.
• Ekonomik refah seviyesinin bir sonucu olarak ülkede vatandaşlar yurt dışı turizm faaliyetlerine özendirilmektedir. Bu sayede Japonya dünyanın en fazla turist gönderen ülkelerinden biridir.

Japonya Ders Notu PDF İçin Tıklayın.