K─▒y─▒ Tipleri ve Olu┼čum S├╝re├žleri

0

K─▒y─▒ Tipleri ve Olu┼čum S├╝re├žleri

K─▒y─▒lar─▒n ┼×ekillenmesinde Etkili Fakt├Ârler:
1. Dalgalar
2. Ak─▒nt─▒lar
3. Gel-git
4. Akarsular
5. Buzullar
6. ─░├ž kuvvetler
7. K─▒y─▒daki da─člar─▒n uzan─▒┼č bi├žimi
8. Canl─▒lar (Mercanlar) (en az etkili)
9. R├╝zgarlar (Dolayl─▒ etkiye sahip)

KIYI T─░PLER─░

ENiNE KIYILAR
Da─člar─▒n k─▒y─▒ya dik uzand─▒─č─▒ yerlerde g├Âr├╝l├╝r. ├ľr: Ege B├Âlgesi K─▒y─▒lar─▒ (Edremit-Ku┼čadas─▒ aras─▒).
Bu k─▒y─▒larda;
ÔÇó Girinti-├ž─▒k─▒nt─▒ fazlad─▒r.
ÔÇó K─▒ta sahanl─▒─č─▒ geni┼čtir.
ÔÇó ─░├ž kesimlere ula┼č─▒m kolayd─▒r.
ÔÇó Limanlar─▒n hinterland─▒ (ard b├Âlge) geni┼čtir.
ÔÇó Deniz etkisi i├ž kesimlere kadar sokulabilir.
ÔÇó K─▒y─▒ ile i├ž kesim aras─▒nda ├Ânemli farklar yoktur.

Enine-k─▒y─▒

BOYUNA KIYILAR
Da─člar─▒n k─▒y─▒ya paralel uzand─▒─č─▒ yerlerde g├Âr├╝l├╝r. ├ľr: Karadeniz ve Akdeniz k─▒y─▒lar─▒.
Bu k─▒y─▒larda;
ÔÇó Girinti-├ž─▒k─▒nt─▒ azd─▒r.
ÔÇó Do─čal limanlar azd─▒r ve hinterlandlar─▒ (ard b├Âlge) dard─▒r.
ÔÇó ─░├ž kesimlere ula┼č─▒m zordur.
ÔÇó Dalga a┼č─▒nd─▒rmas─▒ ile falez olu┼čumu fazlad─▒r.
ÔÇó K─▒y─▒ ile i├ž kesim aras─▒nda iklim, bitki ├Ârt├╝s├╝, ekonomik faaliyetlerde farkl─▒l─▒k fazlad─▒r.

boyuna-k─▒y─▒

R─░A T─░P─░ KIYILAR
Akarsu vadilerinin deniz ilerlemesi sonucunda sular alt─▒nda kalmas─▒yla olu┼čan k─▒y─▒ tipidir.
├ľr: ─░stanbul-├çanakkale Bo─čazlar─▒, Hali├ž ve G.Bat─▒ Anadolu K─▒y─▒lar─▒d─▒r.

Ria-k─▒y─▒

DALMAÇYA KIYI TİPİ
K─▒y─▒ya paralel uzanm─▒┼č da─člar─▒n ├žukur k─▒s─▒mlar─▒n─▒n deniz sular─▒ alt─▒nda kalmas─▒yla olu┼čan k─▒y─▒ tipidir. Da─člar─▒n y├╝ksek k─▒s─▒mlar─▒ k─▒y─▒da adalar─▒ olu┼čturur.
├ľr: Adriyatik denizinde Dalma├žya k─▒y─▒lar─▒ (H─▒rvatistan k─▒y─▒lar─▒). Yurdumuzda Antalya- Ka┼č k─▒y─▒lar─▒ buna ├Ârnektir.

Dalma├žya-k─▒y─▒

L─░MANLI KIYILAR
Geni┼č tabanl─▒ vadilerin veya koy-k├Ârfezlerin deniz sular─▒ alt─▒nda kalmas─▒yla olu┼čan k─▒y─▒ tipidir.
├ľr: KaradenizÔÇÖin kuzeyindeki k─▒y─▒lar (Odessa, Dinyeper) buna ├Ârnektir. Yurdumuzda ise B├╝y├╝k ve K├╝├ž├╝k ├çekmece k─▒y─▒lar─▒ b├Âyle k─▒y─▒lardand─▒r.

limanl─▒-k─▒y─▒

HALİÇ (ESTUARY) TİPİ KIYILAR
Gel-git olay─▒n─▒n etkisiyle akarsu a─č─▒zlar─▒nda a┼č─▒nd─▒rma ile olu┼čan do─čal limanlard─▒r. Okyanus k─▒y─▒lar─▒ndaki akarsu a─č─▒zlar─▒nda g├Âr├╝l├╝r.
Kuzeybat─▒ Avrupa k─▒y─▒lar─▒ndaki ├Ânemli limanlar buna ├Ârnektir. Yurdumuzda yoktur.

hali├ž-k─▒y─▒

WATT T─░P─░ KIYILAR
Gel-git olay─▒n─▒n etkisiyle bazen kara bazen de deniz durumuna gelen k─▒y─▒lard─▒r. Hali├ž k─▒y─▒lar─▒n─▒n bulundu─ču yerlerde bulunur.

F─░YORT T─░P─░ KIYILAR
Buzul vadilerinin sular alt─▒nda kalmas─▒yla olu┼čan k─▒y─▒lard─▒r. Girinti-├ž─▒k─▒nt─▒s─▒ ├žok fazlad─▒r. Bu k─▒y─▒lara en iyi ├Ârnek ─░skandinav Yar─▒madas─▒ k─▒y─▒lar─▒ g├Âsterilebilir.
E─čer k─▒y─▒da adalar da var ise bu t├╝r k─▒y─▒lara Skyer tipi k─▒y─▒lar denir.
├ľr: Norve├ž k─▒y─▒lar─▒

fiyort-k─▒y─▒

RES─░F KIYILARI
S─▒cak denizlerde ya┼čayan mercanlar─▒n kal─▒nt─▒lar─▒ndan olu┼čan k─▒y─▒ tipidir.
├ľr: Mercan adalar─▒ k─▒y─▒lar─▒ (Avustralya K─▒tas─▒n─▒n do─čusunda).
Ortas─▒nda lag├╝n (deniz kula─č─▒) bulunan hilal ┼čeklindeki mercan adas─▒na atol denir.

Resif-k─▒y─▒

Bir ├Ânceki yaz─▒m─▒z olan 9. S─▒n─▒f Co─črafya 2.D├Ânem 1.Yaz─▒l─▒ ├ľrne─či 2014 ba┼čl─▒kl─▒ makalemizi de okuman─▒z─▒ ├Âneririz.

Yazar Hakk─▒nda

Co─črafya hayata bak─▒┼č a├ž─▒m, hayat felsefem..

Cevap Yaz