Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi (YHGP)

Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi (YHGP)

Yeşilırmak Havza Gelişim Projesi; Amasya, Tokat, Samsun, Çorum İllerini içine alan ve Türkiye’nin kalkınmışlık çizgisinin altında kalan bu bölgenin topyekün planlı bir kalkınma çizgisine ulaştırılması hedeflenerek hazırlanmış bölgesel kalkınma projelerinden birisidir.

Projenin en önemli özelliklerinden biri bölgesel niteliği ve proje yönetiminin bir yerel yönetim birliği olmasıdır YHP; üye il özel idarelerinin bölgesel kalkınma amacıyla bir araya gelerek oluşturduğu Hizmet Birliği ve yerel-bölgesel kalkınma modelidir.. Bu nedenle Sivil Toplum Kuruluşlarını bir çatı altında toplayabilmesi açısından AB tarafından son derece cazip bulunmuş ve özellikle yönetim açısından diğer NUTS-II bölgelerine model olarak alınması uygun görülmüştür.

Yeşilırmak ve kollarında oluşan kirliliği ve nedenlerini önlemek için gerekli tedbirleri almak, bölgede erozyon giderici çalışmaları yapmak, akış rejimini düzenlemek, Yeşilırmak Havzasında bulunan yerleşim birimlerinin sosyal, kültürel ve ekonomik kalkınmalarına yönelik her türlü çalışmaları yapmak, yaptırmak ve bu amaçla ilgili kamu ve özel kurum ve kuruluşları ile işbirliği yapmak üzere havzadaki 5 ilin (Amasya, Çorum, Samsun, Tokat ve Yozgat) katılımıyla “Yeşilırmak Havzası İl Özel İdareleri Hizmet Birliği” kurulmuştur.

2004 yılında Tüzük değişikliğine gidilerek Birliğin adı Kalkınma Birliği olarak değiştirilmiştir. (İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırılması doğrultusunda Yozgat, Ocak 2004 itibarıyla YHGP’den ve Hizmet Birliği üyeliğinden ayrılarak, Kayseri-Sivas-Yozgat Bölgesini oluşturmuştur.)

Avrupa Birliği Yapısal Fonları’ndan ülkemize yapılacak hibe yardımların önemli bölümünün yerel ve bölgesel nitelikli projelere aktarılacak olması nedeni ile Havzada Nisan 2002’den itibaren DPT ve AB temsilcileri ile ortaklaşa yoğun vizyon oluşturma çalışmaları başlatılmış, yaklaşık bir yıllık süreç içerisinde bölge illerinde tüm kamu kurum ve kuruluşları ile sivil toplum örgütlerinin katkı ve katılımlarıyla tamamen katılımcı bir çalışma sonucu; SWOT Analizleri (Strengths, Weakness, Opportunities, Threats; Güçlü ve zayıf yönlerle fırsat ve tehditlerin analizi) gerçekleştirilmiş, illerin öncelikleri ve bunlara bağlı tedbirler tespit edilmiş, son aşamada da bölge vizyonu oluşturulmuştur.

      PROJENİN AMACI

• Mera ıslahı
• Erozyonun önlenmesi
• Su kirliliğinin giderilmesi
• Suyun ekonomik kullanımı
• Akım rejiminin düzenlenmesi
• Şehirleşme ve sanayileşmede plansızlığın giderilmesi
• Havzada sosyal, kültürel ve ekonomik kalkınmaya yönelik her tür çalışmanın yapılmasıdır.

PROJENİN KAPSAMI

Projenin coğrafi alanı, Yeşilırmak Havzası sınırları içinde bulunan 4 ilin (Amasya, Çorum, Samsun ve Tokat) bulunduğu, yaklaşık 40.000 km² lik ve 450 km. uzunluğunda olan alandır. NUTS II sınıflandırmasında TR 83 olarak isimlendirilen bölgedir. Bu illere bağlı olarak, havzada 44 ilçe, 195 belde ve 2446 köy bulunmaktadır. Projede öngörülen analiz ve çalışmaların tamamı veya büyük bir bölümü havza sınırları içinde olan ve yukarıda belirtilen iller kapsamında gerçekleştirilmektedir.

PROJENİN YÖNETİMİ

Projenin yönetimi Havzada yer alan 5 ilin temsilcilerinin katılımı ile oluşturulan, 23 Eylül 1997 tarih ve 97/9992 sayılı Bakanlar Kurulu kararnamesi ile kurulmasına izin verilen ve 7 Ekim 1997 tarih ve 23133 Sayılı Resmi gazetede yayımlanarak resmen faaliyete geçen “Yeşilırmak Havzası Kalkınma Birliği” vasıtasıyla sağlanmaktadır. Birliğin merkezi Amasya, başkanı Amasya Valisidir.

Bölgemizde kullanılacak AB Yapısal Fonlarının etkin kullanımı için Kalkınma Birliğinde DPT nın da katkıları ile proje ekibi kurulmuştur. Proje ekibinde 1 adet Proje Koordinatörü, 4 adet Proje Direktörü, 1 adet Bilgi İşlem Uzmanı, 1 Sayman ve CBS için 1 adet Harita Teknikeri görevlendirilmiştir. Görevlendirilen elemanların eğitim çalışmaları ve bölgenin konu hakkında bilgilendirilmesi Kalkınma Birliğince sürdürülmektedir.

YEŞİLIRMAK HAVZASI İLE İLGİLİ ALT PROJELER

Coğrafi Bilgi Sistemi Altyapısı Projesi (CBS)

Yeşilırmak Havzası il Özel İdareleri Hizmet Birliği’nin kurulmasıyla Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) çalışmaları başlamış ve halen devam etmektedir. Coğrafi Bilgi Sistemi veri tabanında havza illerinin tümüne ait; kompozit uydu görüntüleri, yollar ve yerleşim yerleri, mülki sınırlar, vejetasyon verileri, akarsular ve göller, sayısal yükseklik, ( eğim, bakı ve aydınlanma) verileri, toprak verileri (arazi kullanım kabiliyet sınıfları, büyük toprak grupları, erozyon durumu, diğer toprak özellikleri vs.) , meteorolojik veriler bulunmaktadır. Bu bilgi katmanları güncellenmeye açıktır. Gerektiğinde bu katmanlardan yeni veri katman bilgileri oluşturulabilmektedir.

TÜRKİYE İÇİN AB KATILIM ÖNCESİ MALİ YARDIM PROGRAMI ÇERÇEVESİNDE YAPILAN ÇALIŞMALAR

DPT-AB işbirliği ile başlatılan Yeşilırmak (Amasya, Çorum, Samsun, Tokat) Kalkınma Programının DPT koordinasyonunda ve Hizmet Birliği ile işbirliği çerçevesinde yürütülmesi esası çerçevesinde DPT ce Samsun (Amasya, Çorum, Samsun ve Tokat) , Kastamonu ve Erzurum NUTSII Bölgelerinde (toplam 10 il) Bölgesel Kalkınma Proje Fişi hazırlanmış, Kalkınma Birliği’nin yapılanması ile ilgili olarak eleman görevlendirmeleri yapılmış ve Teknik Yardım Ekibi İhalesi sürmektedir. Kalkınma Birliği’ne AB ortak fonlu hibe programları proje uygulamalarını yürütmek amacıyla görevlendirilen elemanların eğitim çalışmaları devam etmektedir.

Projenin amacı;
1. Yerel kalkınma insiyatifleri için bir hibe programını,
2. KOBİ ler için bir hibe programını,
3. Küçük ölçekli bir altyapı hibe programını,
4. Proje uygulamasını destekleyecek bir teknik yardım hizmetini uygulamaya koymaktır.

Bölgesel düzeyde uygulanacak bu hibe programı, ekonomik kalkınmaya bölgesel yaklaşımın aracı olarak görülebilir. Ayrıca bu proje ile bölgesel düzeyde işlevsel uygulama yapılarını tesis etme sürecine ivme kazandırmak suretiyle Katılım Ortaklığına da katkı sağlayacaktır.

Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi (YHGP) Ders Notu Pdf İçin Tıklayın