Do─čal ├çevremizin S─▒n─▒rl─▒l─▒─č─▒

0

Do─čal ├çevremizin S─▒n─▒rl─▒l─▒─č─▒

Do─ča belirli ko┼čullarda kendini yenileyebilen ve de─či┼čtiren, canl─▒ ve cans─▒z unsurlardan olu┼čan varl─▒klar─▒ kapsar. Bu kapsamda do─čal kaynak hi├žbir topluluk hi├žbir s─▒n─▒f veya katman─▒n eme─či olarak ├╝retilmemi┼č, do─čada kendili─činden var olan do─čal ve be┼čeri hayat─▒n devam─▒ i├žin ├Ânemli kaynaklard─▒r. Ge├žmi┼čte do─čal kaynaklar─▒n s─▒n─▒rs─▒z oldu─čunu ve her ko┼čulda kendini yenileyebilece─čini d├╝┼č├╝nen ─░nsanlar do─čal kaynaklar─▒ bilin├žsizce kullanm─▒┼čt─▒r. N├╝fusu h─▒zla artan, ─░htiya├žlar─▒ ├že┼čitlenen, t├╝ketimi artan ve t├╝ketim al─▒┼čkanl─▒klar─▒ de─či┼čen ─░nsan─▒n buna ba─čl─▒ olarak do─čal kaynak t├╝ketimini de artt─▒rmas─▒ ─░nsan ve do─ča aras─▒ndaki dengenin tek tarafl─▒ olarak do─ča aleyhine bozulmas─▒na neden olmu┼č; bu da a├žl─▒─č─▒n, fakirli─čin ve ekolojik dengenin giderek bozulmas─▒na yol a├žm─▒┼čt─▒r.
Bilim adamlar─▒ do─čal kaynaklar─▒n h─▒zla t├╝ketilmesi ve yok olma tehlikesi ile kar┼č─▒ kar┼č─▒ya kalmas─▒n─▒n temel nedeninin d├╝nyadaki h─▒zl─▒ n├╝fus art─▒┼č─▒ oldu─čunu savunmaktad─▒r. D├╝nya n├╝fusu geometrik bir dizi halinde (1,2,4,8,16,32,64,128……. ) h─▒zla artt─▒─č─▒n─▒ buna kar┼č─▒l─▒k do─čal kaynaklardaki art─▒┼č─▒n ise aritmetik dizi halinde (1,2,3,4,5,6,7,8,9,10……..) artt─▒─č─▒n─▒ alternatif kaynaklar bulunmad─▒─č─▒ takdirde geni┼č ├žapl─▒ ├ževre sorunlar─▒n─▒n ortaya ├ž─▒kaca─č─▒n─▒ belirtmektedir. ├ç├╝nk├╝ do─čal kaynaklardaki art─▒┼č artan n├╝fusun beslenme ihtiyac─▒n─▒ kar┼č─▒lamakta yetersiz kalacak bu da insanlar─▒ beslenme sorunlar─▒yla kar┼č─▒ kar┼č─▒ya getirecektir.
Do─čal kaynak kullan─▒m─▒nda g├╝n├╝m├╝z ko┼čullar─▒nda geli┼čmi┼č ve geri kalm─▒┼č ├╝lkeler aras─▒nda b├╝y├╝k farkl─▒l─▒klar g├Âr├╝lmektedir. H─▒zl─▒ n├╝fus art─▒┼č─▒nda en b├╝y├╝k paya sahip olan geri kalm─▒┼č veya geli┼čmekte olan ├╝lkeler artan n├╝fusunun ─░htiya├žlar─▒n─▒ kar┼č─▒lamak ve ya┼čam standard─▒n─▒ artt─▒rmak ad─▒na do─čal kaynaklar ├╝zerinde b├╝y├╝k bir bask─▒ uygulamaktad─▒r. Bu ├╝lkeler kalk─▒nma stratejileri ─░├žerisinde a┼č─▒r─▒ ve bilin├žsiz do─čal kaynak kullan─▒m─▒na dayanan bir ekonomik kalk─▒nma modelini uygulamaktad─▒r. Buna kar┼č─▒l─▒k geli┼čmi┼č ├╝lkeler n├╝fus art─▒┼č h─▒zlar─▒n─▒ kontrol alt─▒na alma, geli┼čen teknolojiden faydalanarak kaynak ├╝retimi ve t├╝ketimi aras─▒nda denge olu┼čturma stratejileri ile do─čal kaynak kullan─▒m─▒ndaki bask─▒y─▒ azaltm─▒┼člard─▒r. Bu da bu ├╝lkelerin kalk─▒nma stratejilerinde s├╝rd├╝r├╝lebilir kalk─▒nma modeli uygulad─▒klar─▒n─▒n g├Âstergesidir. ├ťlkeler aras─▒ndaki geli┼čmi┼člik fark─▒ndan do─čan do─čal kaynak kullan─▒m bilinci do─čal kaynak kullan─▒m─▒ndan meydana gelen ekolojik sorunlar─▒n da ├╝lkeler aras─▒nda farkl─▒ boyutlarda olmas─▒na yol a├žm─▒┼čt─▒r. G├╝n├╝m├╝zde do─čan─▒n ─░┼čleyi┼čini b├╝y├╝k ├Âl├ž├╝de bozan en ├Ânemli fakt├Ârlerden biri olan ─░nsanlar─▒n bilin├žsiz do─čal kaynak kullan─▒m─▒na en ├Ânemli ├Ârnek Hazar Denizinin do─čusunda yer alan Aral G├Âl├╝ ├Ârne─čidir. Gol ├ževresinde ya┼čayan ─░nsanlar─▒n pamuk tar─▒m─▒ nedeniyle gol suyuna a┼č─▒r─▒ y├╝klenmesi ve gole su getiren Amu Derya ve Siri Derya nehirlerinin onunu keserek bu nehirleri kendi tarlalar─▒na y├Ânlendirmesi Aral G├Âl├╝ÔÇÖn├╝n suyunun azalmas─▒na ve gol ├ževresindeki ekosistemin bozulmas─▒na yol a├žm─▒┼čt─▒r. Hazar Denizinde (G├Âl├╝) yap─▒lan ─░ncelemeler gol suyu seviyesinde y─▒ldan y─▒la bir azalma oldu─čunu g├Âstermekte bu da gelecekte Hazar G├Âl├╝n├╝n de Aral G├Âl├╝ ─░le ayn─▒ sorunu payla┼čaca─č─▒na ─░┼čaret etmektedir. Cay─▒r, mera ve yaylalar do─čada kendili─činden olu┼čmu┼č do─čal kaynak ├Âzelli─či ta┼č─▒maktad─▒r. A┼č─▒r─▒ otlatma sonucu bitki ├Ârt├╝s├╝n├╝n yok edilmesi bu do─čal kaynaklar─▒n yap─▒s─▒nda bozulmalar meydana getirmekte bu durum erozyon ├ž├Âlle┼čme gibi do─čal ├ževre sorunlar─▒na yol a├žmaktad─▒r. A┼č─▒r─▒ otlatma ├Âzellikle kurak ve yar─▒ kurak iklim b├Âlgelerinde tabii bitki ├Ârt├╝s├╝n├╝ azaltan en ├Ânemli fakt├Ârd├╝r. Yak─▒n ge├žmi┼čte Konya Karap─▒nar y├Âresindeki h─▒zl─▒ ├ž├Âlle┼čme bu b├Âlgedeki karasal ekosistemleri olumsuz etkilemi┼č, be┼čeri faaliyetleri de durma noktas─▒na getirmi┼čtir.
Do─čaya Sayg─▒

Toprak ve Orman S─▒n─▒rl─▒l─▒─č─▒

Toprak; ta┼člar─▒n (kaya├žlar─▒n) ├ž├Âz├╝lmesi sonucu olu┼čan i├žerisinde ├že┼čitli canl─▒lar─▒n ya┼čay─▒p beslendi─či, mineral ve organik maddenin bulundu─ču canl─▒ bir varl─▒k olup ayn─▒ zamanda ya┼čam kayna─č─▒ olan do─čal bir ├Ârt├╝d├╝r. ├ľzenle korunmas─▒ gereken do─čal kaynaklar─▒n ba┼č─▒nda toprak gelmektedir.
Toprak do─čal de─či┼čim d├Âng├╝s├╝ i├žinde at─▒klar─▒n emilmesini sa─člayan bir filtre olup organizmalar i├žin ya┼čam alan─▒, madenler ve suyun saklanmas─▒ i├žin bir depo beslenmemiz i├žin gerekli olan ├╝r├╝nlerin yeti┼čmesi i├žin bir zemin g├Ârevi g├Âr├╝r. Bu durum bilin├žsiz toprak kullan─▒m─▒ ve tahribat─▒n─▒n erozyon ad─▒ verilen topra─č─▒n s├╝p├╝r├╝lmesi ┼čeklinde ger├žekle┼čen olay─▒n ne kadar olumsuz sonu├žlara yol a├žaca─č─▒n─▒n g├Âstergesidir.
Yirminci asr─▒n ba┼č─▒ndan itibaren modern tar─▒ma ge├žilmesi ve sanayile┼čmenin h─▒zlanmas─▒ ile birlikte, toprak kirlili─či de bir ├ževre sorunu olarak ortaya ├ž─▒kt─▒. Daha ├Ânceki as─▒rlarda kullan─▒lan g├╝├ž ve enerji kaynaklar─▒n─▒n yetersiz olmas─▒, n├╝fusun azl─▒─č─▒, end├╝strile┼čmenin hen├╝z geli┼čmemi┼č olmas─▒ sebebiyle di─čer ├ževre fakt├Ârlerinde oldu─ču gibi toprakta da herhangi bir kirlenme s├Âz konusu de─čildi. ├ľzellikle yirminci y├╝zy─▒l─▒n ortalar─▒na do─čru h─▒zl─▒ n├╝fus art─▒┼č─▒ ile birlikte, tar─▒m ve di─čer alanlardaki sanayi ve teknolojinin h─▒zla geli┼čmesine paralel olarak toprak kirlili─či de artmaya ba┼člad─▒. Bug├╝n toprak kirlili─či her gecen g├╝n daha da ciddi boyutlara ula┼čan ├Ânemli ├ževre problemlerinden birisini te┼čkil ediyor. En ├Ânemli do─čal kaynaklardan birisi olan toprak, tar─▒m d─▒┼č─▒ ama├žlarla kullan─▒ld─▒─č─▒, a─č─▒r metallerle kirlendi─či ve erozyon sonucu olu┼čan etkiler y├╝z├╝nden kay─▒plara u─črad─▒─č─▒ i├žin verimsizle┼čiyor. Olgun bir toprak olu┼čumu i├žin uzun bir zamana ihtiya├ž vard─▒r, ├Ârne─čin 1 cm kal─▒nl─▒─č─▒ndaki bir topra─č─▒n olu┼čumu i├žin 100-150 y─▒la ihtiya├ž vard─▒r. Topra─č─▒n bu do─čal olu┼čum surecini de─či┼čtirmek m├╝mk├╝n olmad─▒─č─▒ gibi yapay toprak ├╝retimi de olanaks─▒zd─▒r. Sa─čl─▒kl─▒ bir ormanda ├Âmr├╝n├╝ dolduran a─ča├žlar zamanla ├ž├╝r├╝yerek devrilir ve orman i├žinde k─▒smi bo┼čluklar olu┼čur. ─░nsanlar─▒n yapt─▒─č─▒ tahribat─▒n aksine do─čal d├╝zenin bir par├žas─▒ olan bu bo┼čluklar, ormanlar─▒n yenilenerek hayatta kalmalar─▒n─▒ sa─člayan bir sistemdir. ─░nsanlar taraf─▒ndan tahrip edilen ya─čmur ormanlar─▒ ise yenilenememektedir. Bu bak─▒mdan t├╝rce zengin orman ├Ârt├╝s├╝ yerine tek t├╝re dayal─▒ d├╝┼č├╝k kaliteli Seconder Ya─čmur ormanlar─▒ ad─▒ verilen ormanlar olu┼čmaktad─▒r.

Toprk Kirlili─či

┼×ehirle┼čmenin S─▒n─▒rlar─▒ Ne Olmal─▒?
D├╝nya n├╝fusu g├╝n├╝m├╝z ko┼čullar─▒nda h─▒zla artmakta ve 7 milyar gibi ├žok b├╝y├╝k bir rakama yakla┼čmaktad─▒r. Buna paralel olarak ┼čehir n├╝fusu da h─▒zla artarak 3 milyar─▒ ge├žmekte ve toplam n├╝fusa oran─▒ da % 47ÔÇÖye ula┼čmaktad─▒r. 1975ÔÇÖten g├╝n├╝m├╝ze kadar gecen sure i├žerisinde d├╝nyadaki ┼čehirlerin say─▒s─▒ ve ┼čehirlerde oturan insan say─▒s─▒ iki kattan daha fazla art─▒┼č g├Âstermi┼čtir. ┼×ehirlerde ya┼čayan n├╝fusun artmas─▒ ┼čehirlerin ├ževresine do─čru geni┼člemesine neden olmaktad─▒r. Ya┼čanan bu de─či┼čim tar─▒m alanlar─▒n─▒ ve do─čal ya┼čam alanlar─▒n─▒ tehdit eder duruma gelmi┼čtir. Be┼čeri ya┼čam─▒n devam─▒ i├žin g├Âsterilen hassasiyet do─čal kaynaklar─▒n s├╝rd├╝r├╝lebilirli─či ac─▒s─▒ndan da g├Âsterilmelidir.
Bu ama├žla;

  • ┼×ehirlerin gelecekteki olas─▒ geli┼čmelerini y├Ânlendirip bi├žimlendirecek ┼čekilde s├╝rd├╝r├╝lebilir ┼čehir planlar─▒ geli┼čilmesi.
  • Kentlerin su ve benzeri kaynaklar─▒n─▒n bulundu─ču b├Âlgeler ├╝zerinde denetimi sa─članmas─▒.
  • Kentlerin geli┼čmesiyle ilgili uzun d├Ânemli planlar─▒n gereklerine g├Âre bug├╝nden uygun ├Ânlemleri alarak hem kentin planl─▒ ve d├╝zenli geli┼čmesini sa─člamak, hem de gelecekte y─▒k─▒lmas─▒ gerekebilecek bir yap─▒la┼čma nedeniyle ulusal servetin kaybolmas─▒n─▒n ├Ânlenmesi.
  • Do─čada olu┼čacak zararlar─▒ minimize edilmesi.
  • ─░yi ├žizilmi┼č bir m├╝cavir alan politikas─▒n─▒n belirlenmesi

gereklidir.

A┼č─▒r─▒ ┼×ehirle┼čme

Do─čan─▒n Bilin├žsizce Kullan─▒m─▒

G├╝n├╝m├╝zde h─▒zl─▒ n├╝fus art─▒┼č─▒, ihtiya├žlar─▒n artmas─▒, t├╝ketimin artmas─▒ ve t├╝ketim al─▒┼čkanl─▒klar─▒n─▒n de─či┼čmesi do─čan─▒n bilin├žsiz kullan─▒m─▒na yol a├žarak pek ├žok ├ževre sorununu meydana getirmektedir. Ya┼čanan bu sorunlar ekosistemlerde bozulmalar olu┼čturmakta; pek ├žok bitki ve hayvan turunu yok olma tehlikesi ile kar┼č─▒ kar┼č─▒ya getirmektedir. Do─čan─▒n bilin├žsiz kullan─▒m─▒na ├Ârnek olarak;

*├çay─▒r ve Meralarda A┼č─▒r─▒ Otlatma
A┼č─▒r─▒ otlatma ├Âzellikle kurak ve yar─▒ kurak iklim b├Âlgelerinde b├╝y├╝k bir tehlike do─čurmakta; bitki t├╝rlerinin yok olmas─▒na ba┼čta b├Âcek t├╝rleri olmak ├╝zere burada ya┼čam olana─č─▒ bulan faunan─▒n ortadan kalkmas─▒na yol a├žmaktad─▒r.

*Bilin├žsiz A─ča├ž Kesimi-Orman Yang─▒n─▒
Ormanlar biyolojik ├že┼čitlilik ac─▒s─▒ndan zengin alanlard─▒r. Ormanlar─▒n yok edilmesi bu ├že┼čitlili─čin soyunu ve devaml─▒l─▒─č─▒n─▒ olumsuz etkilemektedir. Her y─▒l hektarlarca orman bilin├žsiz kullan─▒mdan dolay─▒ yok olmaktad─▒r. Ormanlar─▒n bu ┼čekilde tahribi erozyon ad─▒ verilen do─čal afetin ┼čiddetlenmesiyle toprak kayb─▒na, bu toprak ├╝zerinde ya┼čayan bitki ve hayvan t├╝rlerinin yok olmas─▒na neden olmaktad─▒r.

Bilin├žsiz Orman Kesimi

*┼×ehirle┼čme
N├╝fusun h─▒zl─▒ art─▒┼č─▒na ba─čl─▒ olarak ┼čehirle┼čmenin artmas─▒ ve ┼čehirlerinin alan─▒n─▒ geni┼čletmesi bu alanlarda ya┼čayan canl─▒ t├╝rleri ├╝zerinde bir bask─▒ unsuru olu┼čturarak yok olmalar─▒na neden olmaktad─▒r.

*Baraj yap─▒m─▒
Be┼čeri ve ekonomik hayat─▒n vazge├žilmez unsurlar─▒ndan biri olan barajlar yap─▒ld─▒─č─▒ alanlardaki karasal ekosistemleri g├Â├že zorlamakta, g├Â├ž edemeyen t├╝rlerin yok olmas─▒na neden olmaktad─▒r.

*Sulak alanlar─▒n kurutulmas─▒
├ľzellikle tar─▒msal ama├žl─▒ batakl─▒k, gol, sazl─▒k gibi sulak alanlar─▒n kurutulmas─▒ bu alanlarda ya┼čayan bal─▒k, b├Âcek, ku┼č ve di─čer bir├žok turun ya┼čam alanlar─▒n─▒n yok olmas─▒na dolay─▒s─▒yla bu canl─▒lar─▒n da ortadan kalkmas─▒na yol a├žmaktad─▒r.

*Sanayile┼čme
├ťlkelerin h─▒zl─▒ bir sanayile┼čme surecine girmesi ├ževre kirlili─čindeki art─▒┼č─▒n en ├Ânemli kaynaklar─▒ndan biridir. Dolay─▒s─▒yla sanayile┼čmedeki h─▒zlanma biyolojik kaynaklar ├╝zerinde b├╝y├╝k bir bask─▒ olu┼čturmaktad─▒r.

*Bilin├žsiz-A┼č─▒r─▒-Zamans─▒z Avlanma
Artan n├╝fusun ─░htiya├žlar─▒n─▒n artmas─▒na ba─čl─▒ olarak ortaya ├ž─▒kan bilin├žsiz a┼č─▒r─▒ ve zamans─▒z avlanma gerek karasal gerekse denizel ortamda ya┼čam olana─č─▒ bulan canl─▒ t├╝rlerinin azalmas─▒na yol a├žmaktad─▒r.

*Bilin├žsiz ve a┼č─▒r─▒ zirai ila├ž kullan─▒m─▒
Tar─▒msal ama├žl─▒ bilin├žsiz ve a┼č─▒r─▒ tar─▒msal ─░la├ž kullan─▒m─▒ toprak ─░├žin yararl─▒ bir├žok canl─▒ turunun ortadan kalkmas─▒na, topra─ča zararl─▒ t├╝rlerin yay─▒l─▒p geni┼člemesine, bitkilerin dengesiz geli┼čmesine, topraktaki zararl─▒ maddelerle beslene ku┼č t├╝rlerinin olumsuz etkilenmesine yol a├žmaktad─▒r.

*Fosil yak─▒tlar─▒n kullan─▒m─▒yla fabrika, ev bacalar─▒ ve ara├žlardan ├ž─▒kan dumanlar
Karbondioksit ve ├Âzellikle de par├žalanmas─▒ zor olan karbon monoksit gaz─▒ do─čay─▒ kirletmekte ve canl─▒lar─▒n soludu─ču havaya zarar vermektedir. Bu gazlar ayn─▒ zamanda atmosferin ├╝st tabakalar─▒nda birikmekte ve buda sera etkisine yol a├ž─▒p D├╝nyan─▒n ─▒s─▒nmas─▒na neden olmaktad─▒r. Bu dumanlar ayn─▒ zamanda asit ya─čmurlar─▒na yol a├ž─▒p bitki ve hayvanlar─▒n zarar g├Ârmesine neden olmaktad─▒r. Ya─čmurlar sadece fosil yak─▒tlar─▒n kullan─▒ld─▒─č─▒ b├Âlgeye ya─čmay─▒p kilometrelerce uzaklara bile ya─čmaktad─▒r.

*At─▒klar
Topra─ča, derelere ve denizlere ak─▒t─▒lan fabrika art─▒klar─▒ toprak ve sular─▒n kirlenmesine canl─▒lar─▒n ├Âlmesine neden olmaktad─▒r. RusyaÔÇÖn─▒n Avrupa’daki topraklar─▒n─▒n yakla┼č─▒k ├╝├žte ikisinin sular─▒n─▒ toplayan Volga Nehri Hazar Denizinin kuzeyine tar─▒m ─░la├žlar─▒, deterjanlar, a─č─▒r metaller, petrol ve at─▒k su gibi end├╝striyel, evsel ve tar─▒msal at─▒klar ta┼č─▒maktad─▒r. Bu da do─čan─▒n bilin├žsiz kullan─▒m─▒na g├╝zel bir ├Ârnek olu┼čturur. Ural Nehri deltas─▒ndan Tengiz petrol yataklar─▒na dek uzanan b├Âlgede zehirli fenoller ve petrol at─▒klar─▒ biyolojik ac─▒dan verimli sular─▒ kirletmektedir. Kirlilik ─░zin verilen de─čerlerin kat kat ├╝zerine ├ž─▒km─▒┼čt─▒r.

*Kloroflorokarbon gaz─▒ i├žeren maddeler
Bu maddeler klima cihazlar─▒nda, buzdolaplar─▒nda, parf├╝meri ve yan ├╝r├╝nlerinde kullan─▒lmaktad─▒r. Bu kimyasallar ozon tabakas─▒nda bulunan ├╝├ž molek├╝ll├╝ oksijen atomlar─▒n─▒n iki molek├╝ll├╝ oksijen atomlar─▒ haline d├Ân├╝┼čt├╝rerek bozulmas─▒na neden olmaktad─▒r. Ozon tabakas─▒n─▒n bozulmas─▒ bir├žok tehlikeyi beraberinde getirmektedir. Bunlar─▒n ba┼č─▒nda ─░se k├╝resel ─▒s─▒nma gelmektedir.

Su ├ťr├╝nlerinin S─▒n─▒rl─▒l─▒─č─▒

D├╝nyan─▒n % 71ÔÇÖini kaplayan okyanuslar canl─▒ t├╝rlerinin ├žo─čunlu─čuna ev sahipli─či yapmas─▒ nedeniyle b├╝y├╝k bir ├Âneme sahiptir. Ancak canl─▒ ya┼čam─▒n─▒n say─▒ca ve t├╝rce giderek azalmas─▒, kentsel, end├╝striyel ve tar─▒msal at─▒klardan kaynaklanan deniz kirlili─činin artmas─▒ k─▒y─▒sal yap─▒la┼čman─▒n b├╝y├╝mesi ve a┼č─▒r─▒ avlanman─▒n, sanayi, deniz ta┼č─▒mac─▒l─▒─č─▒, ┼čehirle┼čme, turizm ve at─▒klar─▒n bo┼čalt─▒lmas─▒n─▒n ve deniz kazalar─▒n─▒n sonucudur. A┼č─▒r─▒ ve bilin├žsiz avlanma, canl─▒lar─▒n yumurtlama d├Ânemine denk gelecek ┼čekilde zamans─▒z avlanma, su k├╝tlelerinde artan kirlilik deniz canl─▒lar─▒ ├╝zerinde b├╝y├╝k bir bask─▒ unsuru olu┼čturmaktad─▒r. Bug├╝n bir├žok tur avlanma i├žin kullan─▒lan ara├žlar─▒n teknolojik g├╝├žleri, do─čan─▒n kendini yenileyebilme yetene─činin ├žok ├╝zerindedir. E─čer bu ara├žlar─▒n yapt─▒─č─▒ tahribatlar, kontrol alt─▒na al─▒namazsa denizler ve denize ba─čl─▒ ya┼čayan hayvanlar ├╝zerinde olumsuz etkileri b├╝y├╝k olacakt─▒r. Dev gemiler, son teknolojik donan─▒mlar kullanarak, bal─▒k s├╝r├╝lerini ├žok h─▒zl─▒ bir bicimde avlayabiliyorlar.

Trol Avc─▒l─▒─č─▒

Bu end├╝striyel bal─▒k├ž─▒l─▒k filolar─▒, okyanuslar─▒n ekolojik limitlerinin de ├╝zerinde avlanarak kulland─▒klar─▒ avlanma y├Ântemleri ile birlikte ya┼čama alanlar─▒n─▒ da yok ediyorlar. Dipteki her ┼čey toplanarak yap─▒lan trol avc─▒l─▒─č─▒ buna ├Ârnektir. Okyanuslar ve bar─▒nd─▒rd─▒─č─▒ canl─▒lar, k├╝resel ─▒s─▒nma ve iklim de─či┼čmeleri ile su s─▒cakl─▒klar─▒ndaki y├╝kselme ├žok geni┼č mercan alanlar─▒n─▒n bozulmas─▒na neden olacakt─▒r.
─░nsan─▒n su kaynaklar─▒na en ├Ânemli etkilerinden biri de fiziksel ve biyolojik kirliliktir.
Bu kirlili─če yol a├žan kaynaklar;

  • End├╝striyel organik at─▒klar,
  • End├╝striyel inorganik at─▒klar,
  • End├╝striyel at─▒k,
  • Kanalizasyon at─▒klar─▒,
  • Tar─▒msal at─▒klar,
  • Erozyon sonucu olu┼čan sedimentler,
  • Asit maden sular─▒ (madencilik)
  • Denizlere kurulmu┼č bulunan platform ve boru hatlar─▒ (Petrol ve ya─č kirlenmeleri)
  • ┼×ehirlerin kanalizasyonlar─▒,
  • Denizlere d├Âk├╝len ├ž├Âpler
  • Patlamalar
  • Deniz kazalar─▒

Su Kirlili─či

Bir ├Ânceki yaz─▒m─▒z olan EBA 12. S─▒n─▒f Co─črafya Kazan─▒m Testleri PDF ba┼čl─▒kl─▒ makalemizi de okuman─▒z─▒ ├Âneririz.

Yazar Hakk─▒nda

Co─črafya hayata bak─▒┼č a├ž─▒m, hayat felsefem..

Cevap Yaz