T├╝rkiye’deki Milli Parklar

0

T├╝rkiye’deki Milli Parklar

Karatepe ÔÇô Aslantepe Milli Park─▒ (1958- Osmaniye)
Osmaniye ili Kadirli il├žesi ├ževresindedir. 7.715 hektarl─▒k bir alana sahiptir. Park alan─▒nda Gen├ž Hitit ─░mparatorlu─čuna ait tarihi kal─▒nt─▒lar yer al─▒r. Aslanta┼č baraj─▒ da park s─▒n─▒rlar─▒ i├žerisinde yer al─▒r. Park s─▒n─▒rlar─▒ i├žerisinde yaban domuzu, karaca, tilki ve keklik bulunmaktad─▒r.

Yozgat ├çaml─▒─č─▒ Milli Park─▒ (1958- Yozgat)
Yozgat ili ├ževresinde iyi korunmu┼č kara├žam ormanlar─▒, 26 ├že┼čit endemik bitki t├╝r├╝, tav┼čan, tilki, ├Ât├╝c├╝ ku┼č ve s├╝r├╝ngenler ya┼čamaktad─▒r. Ba┼člang─▒├žta 264 hektar olarak kurulan park alan─▒ sonradan yap─▒lan a─ča├žland─▒rma ile 800 hektar b├╝y├╝kl├╝─če ula┼čm─▒┼čt─▒r.

Ku┼č Cenneti Milli Park─▒ (1959- Bal─▒kesir, Manyas )
Ku┼č cenneti milli park─▒ 1976 y─▒l─▒nda Avrupa Konseyi “Do─ča ve Do─čal Kaynaklar─▒ Koruma Avrupa Komitesi taraf─▒ndan en iyi korunan alan diplomas─▒ alm─▒┼čt─▒r. 64 hektarl─▒k park s─▒n─▒rlar─▒ i├žersinde 239 ku┼č t├╝r├╝ tespit edilmi┼čtir. Bunlardan 66′ s─▒ burada d├╝zenli olarak bulunmakta, 21’i baz─▒ seneler kulu├žkaya yatmakta, 174 t├╝r ise sadece g├Â├ž s─▒ras─▒nda buraya u─čramaktad─▒r. Ba┼čl─▒ca t├╝rler; karabatak, balaban, ka┼č─▒k├ž─▒, guguk, ├želtik├ži, tepeli pelikan, bayku┼č ve a─ča├žkakan’d─▒r.

So─čuksu Milli Park─▒ (1959- Ankara; K─▒z─▒lcahamam)
Ankara’ya ba─čl─▒ K─▒z─▒lcahamam s─▒n─▒rlar─▒ i├žerisinde yer al─▒r. 1050 hektarl─▒k alana sahiptir. Milli park bitki ├že┼čitlili─či bak─▒m─▒ndan b├╝y├╝k ├Âneme sahiptir. Milli parkta kara├žam, sar─▒├žam, t├╝yl├╝ me┼če, k├Âknar gibi bitki t├╝rleri ile yaban domuzu, ay─▒, tav┼čan ve tilki gibi hayvanlar yer al─▒r.

Yedig├Âller Milli Park─▒ (1965- Bolu)
Bu park heyelan sonucu olu┼čan yedi g├Âlden olu┼čmu┼čtur. 2.109 hektarl─▒k alana sahip parkta; Sazl─▒ g├Âl, ─░nce g├Âl, Nazl─▒ g├Âl, Derin g├Âl, B├╝y├╝k g├Âl, K├╝├ž├╝k g├Âl, Serin g├Âl adl─▒ yedi g├Âl bulunur. Milli park 38 adet farkl─▒ bitki t├╝r├╝ ile T├╝rkiye’nin en g├╝zel kar─▒┼č─▒k ormanlar─▒na sahiptir.

Dilek Yar─▒madas─▒ Milli Park─▒ (1966- Ayd─▒n; Ku┼čadas─▒)
Ayd─▒n ilinin g├╝neybat─▒s─▒nda yer alan milli park 6 km geni┼čli─činde 20 km uzunlu─čunda olup 10.885 hektarl─▒k alana sahiptir.

Spil Da─č─▒ Milli Park─▒ (1968- Manisa)
Manisa ilinde yer alan park─▒n uzunlu─ču 10 km, geni┼čli─či ise 9 km’dir. 5.505 hektarl─▒k alana sahip milli park Manisa ili i├žin yayla vazifesi g├Ârmektedir. Kalker arazide ├çayba┼č─▒, Kur┼čunlu, K─▒z─▒lbel ve ├ç─▒n├ž─▒n derelerinin a├žt─▒─č─▒ derin vadiler milli parka ayr─▒ bir g├╝zellik katm─▒┼čt─▒r. Parkta tav┼čan, tilki, domuz, sansar, sincap, do─čan, atmaca, geyik, keklik ve s├╝l├╝n gibi hayvanlar ya┼čamaktad─▒r.

K─▒z─▒lda─č Milli Park─▒ (1969- Isparta; Sarkikaraa─ča├ž)
Isparta ili s─▒n─▒rlar─▒ i├žerisinde yer al─▒r. Milli park s─▒n─▒rlar─▒ i├žerisinde sedir ormanlar─▒, d├╝denler, dolinler ve ma─čaralar yer al─▒r. ┼×ark├«karaa─ča├ž Ovas─▒na h├ókim bir konumda yer alan park 59.400 hektarl─▒k alan─▒yla T├╝rkiye’nin ikinci en geni┼č alanl─▒ milli park─▒d─▒r.

Kovada G├Âl├╝ Milli Park─▒ (1970- Isparta)
Isparta ilinin E─čirdir il├žesi s─▒n─▒rlar─▒ i├žerisinde yer al─▒r. Tektonik – karstik ├Âzellikteki Kovada G├Âl├╝ ve ├ževresini kapsar. 6.534 hektarl─▒k alana sahip parkta yaban domuzu, tav┼čan, sansar gibi hayvanlar ya┼čamaktad─▒r.

Termessos – G├╝ll├╝k Da─č─▒ Milli Park─▒ (1970- Antalya)
Antalya ilinin kuzeybat─▒s─▒ndaki G├╝ll├╝k Da─č─▒’n─▒n sarp yama├žlar─▒nda kurulmu┼č olan antik Termessos kentini ve ├ževresini kapsamaktad─▒r. 6.702 hektarl─▒k alan sahip parkta antik ┼čehre ait 10 kuleli ┼čehir, kral yolu, su depolar─▒ ve ev kal─▒nt─▒lar─▒ yer almaktad─▒r. Ayr─▒ca tiyatro, agora ve tap─▒naklar da bulunmaktad─▒r.

Munzur Vadisi Milli Park─▒ (1971- Tunceli)
Tunceli ili Ovac─▒k il├žesi yak─▒nlar─▒ndaki Munzur Vadisi ve ├ževresini kapsamaktad─▒r. 42.000 hektarl─▒k alan─▒yla Ka├žkar Da─č─▒ milli park─▒ndan sonra ├╝├ž├╝nc├╝ b├╝y├╝k milli park─▒m─▒zd─▒r. Jeolojik ve ekolojik ├Âzelli─či nedeniyle milli park ilan edilmi┼čtir. Parkta me┼če, s├Â─č├╝t, kavak, hu┼č, sar─▒├žam, k├Âknar a─ča├žlar─▒ ile ay─▒, tilki, yaban domuzu, kurt, tav┼čan, geyik gibi hayvanlar ya┼čamaktad─▒r.

Uluda─č Milli Park─▒ (1971- Bursa)
Kuzeybat─▒ Anadolu’nun en y├╝ksek da─č─▒ olan Uluda─č’─▒n uzunlu─ču 40 km, geni┼čli─či ise yakla┼č─▒k 20 kmd─▒r. Da─č─▒n ├žok dik olan kuzey yama├žlar─▒ buzullar taraf─▒ndan ┼čekillenmi┼čtir. Y├╝kselti nedeniyle farkl─▒ bitki t├╝rlerini bar─▒nd─▒rmaktad─▒r. 11.338 hektarl─▒k alan sahip park i├žerisinde erguvan, defne, me┼če, kestane, k─▒z─▒lc─▒k, f─▒nd─▒k, ─▒hlamur, ├žitlembik, karaa─ča├ž, k─▒z─▒la─ča├ž, mu┼čmula, ├ž─▒nar, g├╝rgen, di┼čbudak, uluda─č k├Âknar─▒, kara├žam gibi a─ča├ž t├╝rleri bulunmaktad─▒r. Milli park s─▒n─▒rlar─▒ i├žerisinde 80 metre boyunda, 870 cm ├ževre uzunlu─čunda ve 580 ya┼č─▒ndaki “─░nkaya ├ç─▒nar─▒” an─▒t a─ča├ž olarak ilan edilmi┼čtir.

Olimpos ÔÇô Beyda─člar─▒ Milli Park─▒ (1972- Antalya)
Antalya ili s─▒n─▒rlar─▒ i├žerisinde yer alan park Antalya liman─▒ndan Gelidonya burnuna kadar uzan─▒r. Park s─▒n─▒rlar─▒ i├žerisinde Phaselis, Olimpos ve ─░diros antik kentleri bulunur. 3.425 hektarl─▒k alana sahip park; ├žak─▒ll─▒ plajlar─▒, koy ve k├Ârfezleri, kanyon vadileri, e─čimli yama├žlar─▒ ve zengin ormanlar─▒ ile dikkat ├žeker. Park s─▒n─▒rlar─▒ i├žersinde k─▒z─▒l├žam, f─▒st─▒k├žam─▒, k├Âknar, kara├žam ve maki elemanlar─▒ bulunur.

Gelibolu Yarımadası Tarihi Milli Parkı (1973- Çanakkale)
Marmara B├Âlgesinde, ├çanakkale ili s─▒n─▒rlar─▒ i├žindedir. 1973 y─▒l─▒nda ilan edilmi┼čtir.Y├╝z ├Âl├ž├╝m├╝ 33.439 hektard─▒r. Birinci D├╝nya sava┼č─▒nda itilaf devletleri ile Osmanl─▒ Ordusu aras─▒nda cereyan eden d├╝nyan─▒n en b├╝y├╝k sava┼člar─▒ndan biri olan ├çanakkale Sava┼č─▒nda taraflar─▒n kaybetti─či y├╝z binlerce ┼čehidin an─▒s─▒na yap─▒lan an─▒tlar ve d├╝zenlenen ┼čehitlikler insanl─▒─ča bar─▒┼č─▒n de─čerini anlatmaktad─▒r. Her y─▒l yap─▒lan anma t├Ârenlerine ba┼čta Avustralya ve Yeni Zelanda’dan olmak ├╝zere, d├╝nyan─▒n ├že┼čitli ├╝lkelerinden ziyaret├žiler gelmektedir.
├çanakkale Meydan Muharebeleri, T├╝rk milletinin en zor d├Âneminde d├╝nyan─▒n en g├╝├žl├╝ devletlerine kar┼č─▒ koydu─ču bir savunma destan─▒d─▒r..

K├Âpr├╝l├╝ Kanyon Milli Park─▒ (1973- Antalya)
Antalya ili s─▒n─▒rlar─▒ i├žerisinde yer alan K├Âpr├╝l├╝ Kanyon milli park─▒nda Selge Antik kenti yer almaktad─▒r. Park s─▒n─▒rlar─▒ i├žerisinde yer alan 14 kilometre uzunlu─čundaki K├Âpr├╝ ├çay─▒nda rafting yap─▒lmaktad─▒r. Bu nedenle yabanc─▒ turistlerce de ├žok ra─čbet g├Ârmektedir. 36.614 hektarl─▒k alana sahip park alan─▒nda ay─▒, geyik, yaban domuzu, tilki gibi hayvanlar ya┼čamaktad─▒r.

Ilgaz Da─č─▒ Milli Park─▒ (1976- Kastamonu)
Bat─▒ Karadeniz B├ÂlgesiÔÇÖnde, ├çank─▒r─▒ ve Kastamonu illeri s─▒n─▒rlar─▒ i├žinde yer almaktad─▒r. 1976 y─▒l─▒nda ilan edilmi┼čtir. Y├╝z ├Âl├ž├╝m├╝ 1.118 hektard─▒r. ─░─čne yaprakl─▒ a─ča├žlar─▒n h├ókim oldu─ču bir orman ├Ârt├╝s├╝ne sahiptir. Kara├žam, sar─▒├žam ve g├Âknar yayg─▒n a─ča├ž t├╝rleridir. A├ž─▒k alanlarda ard─▒├žlar da g├Âr├╝lmektedir. Az say─▒da olmakla birlikte ay─▒, kurt tilki, geyik, karaca ve yabandomuzu g├Âr├╝lmektedir. Alan, giderek geli┼čen bir k─▒┼č sporlar─▒ merkezi halini almaktad─▒r.

Ba┼čkomutanl─▒k Tarihi Milli Park (1981- Afyonkarahisar ÔÇô K├╝tahya)
Afyonkarahisar – K├╝tahya ili s─▒n─▒rlar─▒ i├žerisinde yer alan parkta an─▒tlar, ┼čehitlikler ve m├╝ze bulunmaktad─▒r. 35.500 hektarl─▒k alan─▒yla 27 – 28 A─čustos 1922 y─▒l─▒nda be┼č g├╝n geceli g├╝nd├╝zl├╝ s├╝ren B├╝y├╝k Taaruzun yap─▒ld─▒─č─▒ b├Âlgeyi kapsamaktad─▒r.

G├Âreme Milli Park─▒ (1986- Nev┼čehir)
─░├ž Anadolu B├ÂlgesiÔÇÖnde, Nev┼čehir ili s─▒n─▒rlar─▒ i├žinde yer almaktad─▒r. 1986 y─▒l─▒nda ilan edilmi┼čtir. Y├╝z├Âl├ž├╝m├╝ 9.614 hektard─▒r. Erciyes ve Hasan Da─č─▒ volkanizmalar─▒n─▒n lav ve t├╝flerinin ya─č─▒┼člar ve r├╝zgarlarla a┼č─▒nmas─▒ sonucu d├╝nyada e┼či bulunmayan jeomorfolojik yap─▒lar olu┼čmu┼č, bu yap─▒lar ve ├ževresi tarih boyunca ├že┼čitli uygarl─▒klar taraf─▒ndan yerle┼čim ve tar─▒m ama├žl─▒ kullan─▒lm─▒┼čt─▒r. Kapadokya olarak da adland─▒r─▒lan bu b├Âlge, ge├žmi┼čiyle oldu─ču kadar halen var olan ya┼čam─▒ ile de ilgi ├žekicidir. T├╝rkiye’nin pek ├žok yerinde oldu─ču gibi, burada da tarihi ve k├╝lt├╝rel de─čerler kadar, do─čal de─čerler de ilgi ├žekicidir ve b├Âlge her mevsim yerli ve yabanc─▒ turistler taraf─▒ndan ziyaret edilmektedir. D├╝nya ├Âl├že─činde yap─▒lacak bir milli park s─▒ralamas─▒nda ilk ona girecek de─čerde bir aland─▒r.

Alt─▒ndere Milli Park─▒ (1987- Trabzon; Ma├žka)
Do─ču Karadeniz B├ÂlgesiÔÇÖnde Trabzon ili s─▒n─▒rlar─▒ i├žinde yer al─▒r. 1987 y─▒l─▒nda ilan edilmi┼čtir. Y├╝z ├Âl├ž├╝m├╝ 4.468 hektard─▒r. S├╝mela Manast─▒r─▒, Alt─▒ndere Vadisi ve bu vadinin jeomorfolojik yap─▒s─▒ ile flora ve faunas─▒ milli park─▒n kaynak de─čerini olu┼čturmaktad─▒r. Manast─▒r, vadinin bat─▒ yamac─▒nda, 1.300 metre y├╝kseklikte, M.S. 4. y├╝zy─▒lda kurulmu┼čtur. Hristiyanl─▒─č─▒n ├ževrede yay─▒lmas─▒nda etkili olmu┼čtur. Duvarlar─▒ dik ve derin bir vadi i├žinden akan Alt─▒ndere, Do─ču Karadeniz B├Âlgesi otsu ve odunsu floras─▒na ait ├Ârnekler sergilemektedir.

Bo─čazk├Ây ÔÇô Alacah├Ây├╝k Milli Park─▒ (1988- ├çorum; Alacah├Ây├╝k)
─░├ž Anadolu B├ÂlgesiÔÇÖnde, ├çorum ili s─▒n─▒rlar─▒ i├žindedir. 1988 y─▒l─▒nda ilan edilmi┼čtir. Y├╝z ├Âl├ž├╝m├╝ 2.600 hektard─▒r. Milli parkta Anadolu’nun en eski uygarl─▒klar─▒ndan olan Hitit’lere ba┼čkentlik yapm─▒┼č Hattu┼ča┼č (Bo─čazk├Ây) ve ├ževresindeki ├že┼čitli tarihi eserler bulunmaktad─▒r. ┼×ehir surlar─▒, Aslanl─▒ Kap─▒, Yer kap─▒ ve Yaz─▒l─▒kaya bunlar─▒n ba┼čl─▒ca ├Ârnekleridir. Hititler zaman─▒nda ormanlarla kapl─▒ oldu─ču anla┼č─▒lan bu b├Âlgenin, ┼čimdi tamamen antropojen bir step g├Âr├╝n├╝m├╝mde olmas─▒ ibret vericidir.

Nemrut Da─č─▒ Milli Park─▒ (1988- Ad─▒yaman; Kahta)
Do─ču Anadolu B├ÂlgesiÔÇÖnde, Ad─▒yaman ili s─▒n─▒rlar─▒ i├žindedir. 1988 y─▒l─▒nda ilan edilmi┼čtir. Y├╝z ├Âl├ž├╝m├╝ 13.827 hektard─▒r. Milli park─▒n kaynak de─čeri eski ├ža─člarda ÔÇťKommageneÔÇŁ olarak bilinen, bu alanda bulunan arkeolojik kal─▒nt─▒lard─▒r. G├╝ne┼čin do─ču┼č an─▒n─▒n ├žok g├╝zel izlenebildi─či bir yer olmas─▒ nedeniyle d├╝nyan─▒n sekizinci harikas─▒ olarak nitelendirilmektedir. Antiochos t├╝m├╝l├╝s├╝ ve buradaki dev heykeller, Eskikale, Yenikale, Karaku┼č Tepe ve Cendere K├Âpr├╝s├╝ milli park i├žinde kalan k├╝lt├╝rel de─čerlerdir.

Bey┼čehir G├Âl├╝ Milli Park─▒ (1993- Konya; Bey┼čehir)
─░├ž Anadolu B├ÂlgesiÔÇÖnde, Konya ili s─▒n─▒rlar─▒ dahilindedir. 1993 y─▒l─▒nda ilan edilmi┼čtir. Y├╝z ├Âl├ž├╝m├╝ 86.855 hektard─▒r. Bey┼čehir G├Âl├╝ y├╝z ├Âl├ž├╝m├╝ bak─▒m─▒ndan Van ve Tuz G├Âl├╝nden sonra ├╝├ž├╝nc├╝ b├╝y├╝k g├Âl├╝m├╝z olmakla birlikte, tatl─▒ su g├Âllerimiz i├žinde en b├╝y├╝k olan─▒d─▒r. Do─ču k─▒y─▒lar─▒ boyunca uzanan ve ├╝├ž bin metreye yakla┼čan doruklar─▒ ile Dedeg├Âl Da─člar─▒, bat─▒dan bak─▒ld─▒─č─▒nda g├Âle ayr─▒ bir g├╝zellik vermektedir. G├Âl sular─▒ turkuvaz mavisi olup i├žindeki adalarla ve ├ževresindeki da─člarla, onu ├╝lkemizin en g├╝zel g├Âllerinden biri haline getirmektedir. G├Âlde tatl─▒su levre─či, sazan, sar─▒bal─▒k ve ├ži├žekbal─▒─č─▒ ya┼čamaktad─▒r. Adalarda ve s─▒─č k─▒y─▒larda pelikan, dalg─▒├ž, bal─▒k├ž─▒l ve yaban ├Ârdekleri kulu├žka yapmakta, g├Â├žler s─▒ras─▒nda ├že┼čitli t├╝rden su ku┼člar─▒ s├╝r├╝ler halinde g├Âle u─čramaktad─▒r.

Kaz Da─člar─▒ Milli Park─▒ (1993- Bal─▒kesir – ├çanakkale)
Marmara ve Ege B├Âlgeleri ge├ži┼č zonunda, Bal─▒kesir ili s─▒n─▒rlar─▒ i├žinde yer al─▒r. 1994 y─▒l─▒nda ilan edilmi┼čtir. Y├╝z ├Âl├ž├╝m├╝ 20.935 hektard─▒r. Antik ├ža─člarda ─░da da─č─▒ olarak bilinen Kaz Da─č─▒, Biga Yar─▒madas─▒n─▒n en y├╝ksek da─č─▒d─▒r. Ba┼čta Kazda─č─▒ G├Âknar─▒ olarak tan─▒nan endemik a─ča├ž t├╝r├╝ olmak ├╝zere, zengin bir bitki ├Ârt├╝s├╝ne sahip olan milli park, memeliler, ku┼člar ve s├╝r├╝ngenler a├ž─▒s─▒ndan da ├že┼čitlilik g├Âstermektedir. Da─čda, kuzey g├╝ney do─črultusunda derin vadiler ve kanyonlar deniz etkisinin i├žerilere ta┼č─▒nmas─▒n─▒ sa─člarlar. Milli park ├Âzellikle ilkbahar ve yaz aylar─▒nda ziyaret├ži ak─▒n─▒na u─čramaktad─▒r.

Ka├žkar Da─člar─▒ Milli Park─▒ (1994- Rize)
Park─▒m─▒z Do─ču Karadeniz B├ÂlgesiÔÇÖnde Rize ili s─▒n─▒rlar─▒ i├žindedir. 1994 y─▒l─▒nda ilan edilmi┼čtir. Y├╝z ├Âl├ž├╝m├╝ 52.970 hektard─▒r. D├Ârt bin metreye yakla┼čan zirvesi ile Karadeniz b├Âlgesinin en y├╝ksek da─člar─▒d─▒r. ├ťlkenin ayn─▒ zamanda en bol ya─č─▒┼čl─▒ kesiminde olmas─▒ milli park─▒n orman, alpin ├žay─▒r ve orman alt─▒ floras─▒n─▒ ola─čan├╝st├╝ zenginle┼čtirdi─či gibi, akarsular y├Ân├╝nden de benzersiz k─▒lmakta; F─▒rt─▒na deresi, Hem┼čin deresi gibi asl─▒nda bir ─▒rmak b├╝y├╝kl├╝─č├╝ndeki akarsular milli park─▒ ├ževrelemektedir. Flora zenginli─či ile uyumlu olarak milli parkta normal pop├╝lasyonlarda ay─▒, kurt, ├žakal, tilki, karaca, yaban domuzu, sansar, tav┼čan, kak─▒m, gelincik gibi memeliler, y─▒rt─▒c─▒ ve ├Ât├╝c├╝ ku┼člar, yaban horozu bulunmakta, F─▒rt─▒na DeresiÔÇÖnde Deniz Alas─▒ ya┼čamaktad─▒r.

Karag├Âl ÔÇô Sahara Milli Park─▒ (1994- Artvin)
Do─ču Karadeniz B├ÂlgesiÔÇÖnde, Artvin ili s─▒n─▒rlar─▒ i├žinde yer almaktad─▒r. 1994 y─▒l─▒nda ilan edilmi┼čtir. Y├╝z ├Âl├ž├╝m├╝ 3.251 hektard─▒r. Milli park─▒n Karag├Âl b├Âl├╝m├╝ ormanlar─▒, ├žay─▒rlar─▒ ve g├Âl├╝ ile ├╝nl├╝ olup yaz aylar─▒nda y├Âre halk─▒n─▒n rekreasyon alan─▒ haline gelmektedir. Sahara b├Âl├╝m├╝ ise geleneksel yayla faaliyetlerinin ya┼čat─▒ld─▒─č─▒ yerdir. Do─ča ve geleneksel k├╝lt├╝r├╝n i├ž i├že oldu─ču Karag├Âl-Sahara Milli Park─▒ ladin g├Âknar ormanlar─▒, jeolojik yap─▒s─▒ ve faunas─▒ ile de dikkat ├žekmektedir.

Alada─člar Milli Park─▒ (1995- Ni─čde ÔÇô Adana)
Akdeniz B├ÂlgesiÔÇÖnde, Ni─čde, Kayseri, Adana illeri s─▒n─▒rlar─▒ i├žinde yer almaktad─▒r. 1995 y─▒l─▒nda ilan edilmi┼čltir. Y├╝z ├Âl├ž├╝m├╝ 55.064 hektard─▒r. Toros s─▒rada─člar─▒n─▒n en y├╝ksek zirvelerine sahip olan Alada─člar jeolojik olarak da ├╝lkemizin en ilgin├ž yerlerinden biridir. Buzul G├Âlleri ve Kapuzba┼čl─▒ ┼čelaleleri g├Âr├╝lmeye de─čer yerlerdir. Milli park─▒n d├╝┼čl├╝k rak─▒ml─▒ kesimlerinde k─▒z─▒l├žam, kara├žam ve g├Âknar topluluklar─▒ bulunmaktad─▒r. A─ča├ž s─▒n─▒r─▒n─▒n ├╝zerinde ise kayalar aras─▒nda yeti┼čen otsu bitkilerin ├žo─ču g├Âsteri┼čli ├ži├žeklere sahiptir. Gece g├╝nd├╝z ─▒s─▒ fark─▒n─▒n 30 dereceyi a┼čt─▒─č─▒ bu alanlarda b├Âylesine g├╝zelliklerle kar┼č─▒la┼čmak ger├žekten ┼ča┼č─▒rt─▒c─▒d─▒r. Milli parkta yaban ke├žisi, yaban domuzu, kurt, ├žakal sansar gibi memeliler, y─▒rt─▒c─▒ ve ├Ât├╝c├╝ ku┼člar ya┼čamaktad─▒r. Alada─člar yurt i├žinden ve d─▒┼č─▒ndan, da─čc─▒lar─▒n ├╝lkemizde en ├žok ra─čbet ettikleri bir yerdir.

Marmaris Milli Park─▒ (1996- Mu─čla; Marmaris)
Akdeniz, Ege b├Âlgeleri ge├ži┼č zonunda, Mu─čla ili s─▒n─▒rlar─▒ i├žinde yer almaktad─▒r. 1996 y─▒l─▒nda ilan edilmi┼čtir. Y├╝z ├Âl├ž├╝m├╝ 29.206 hektard─▒r. Milli parkta taban suyu y├╝ksek olan d├╝zl├╝klerde s─▒─čla a─čac─▒ topluluklar─▒ bulunmaktad─▒r. Alandaki yayg─▒n a─ča├ž t├╝r├╝ ise k─▒z─▒l├žamd─▒r. Suyun bol oldu─ču yerlerde ├ž─▒narlar bulunmakta, g├╝ney bak─▒larda me┼čelere rastlanmaktad─▒r. Dere yataklar─▒nda zakkumlar pembe ├ži├žekleriyle yaz boyunca peyzaja renk katmaktad─▒rlar. Milli parkta yaban ke├žisi, yaban domuzu, sansar, tav┼čan, sincap kirpi gibi memeli hayvanlarla, ├Ât├╝c├╝ ku┼člar ve s├╝r├╝ngenler ya┼čamaktad─▒r.

Sakl─▒kent Milli Park─▒ (1996- Mu─čla; Fethiye)
Akdeniz B├ÂlgesiÔÇÖnde, Antalya ve Mu─čla illeri s─▒n─▒rlar─▒ i├žinde yer almaktad─▒r. Milli park─▒n kaynak de─čerini Sakl─▒kent Kanyonu olu┼čturmaktad─▒r. E┼čen ├çay─▒n─▒n bir kolu ├╝zerindeki kanyon jeomorfolojik olarak ilgin├ž ├Âzellikler sergilemektedir. Milli park─▒n alt seviyelerinde k─▒z─▒l├žam topluluklar─▒ g├Âr├╝l├╝rken daha yukar─▒larda kara├žam ve sedir topluluklar─▒ g├Âr├╝lmektedir. Dumanl─▒da─č ├ževresinde an─▒t a─ča├ž niteli─činde sedirler bulunmaktad─▒r. Aktar Yaylas─▒nda ise endemik geofitler ve siklamenler bulunmaktad─▒r.

Troya Tarihi Milli Parkı (1996- Çanakkale)
Ege B├ÂlgesiÔÇÖnde, ├çanakkale ili s─▒n─▒rlar─▒ i├žinde yer almaktad─▒r.1996 y─▒l─▒nda ilan edilmi┼čtir. Y├╝z ├Âl├ž├╝m├╝ 13.350 hektard─▒r. Milli park─▒n kaynak de─čerlerini Troya’l─▒lar ile Aka’lar─▒n on y─▒l s├╝ren sava┼člar─▒ndaki kahraman askerlerin efsanevi ├Âyk├╝leri ile b├╝y├╝k ozan Homeros’un epik eserleri ─░liada ve Odysseia ile ├Âl├╝ms├╝zle┼čen Troya Kenti ve ├╝nl├╝ “tahta at” olu┼čturmaktad─▒r.

Honaz Da─č─▒ Milli Park─▒ (1998- Denizli)
Ege B├ÂlgesiÔÇÖnde, Denizli ili s─▒n─▒rlar─▒ i├žinde yer almaktad─▒r.1995 y─▒l─▒nda ilan edilmi┼čtir, 1998 de s─▒n─▒r de─či┼čikli─či yap─▒lm─▒┼čt─▒r. Y├╝z ├Âl├ž├╝m├╝ 9.429 hektard─▒r. 2.528 metrelik zirvesi ile Ege B├Âlgesinin en y├╝ksek noktas─▒ olan Honaz Da─č─▒ jeolojik yap─▒s─▒nda periglasiyel formasyonlar g├Âstermektedir. ├çevresinden olduk├ža dik bir ┼čekilde y├╝kselen da─č olduk├ža g├╝r bir bitki ├Ârt├╝s├╝ne sahiptir. K─▒z─▒l├žam, kara├žam ve ard─▒├ž ba┼čl─▒ca a─ča├ž t├╝rleridir. Otsu flora i├žinde endemik t├╝rler bulunmaktad─▒r. Yaban ke├žisi, yabandomuzu, tav┼čan, tilki, porsuk, kirpi alanda g├Âr├╝len memelilerdir. Milli parkta ├Ât├╝c├╝ ve y─▒rt─▒c─▒ ku┼člarla birlikte keklik de bulunmaktad─▒r.

Hatilla Milli Park─▒ (1994- Artvin)
Artvin ili, Merkez il├že s─▒n─▒rlar─▒ i├žerisinde, ├çoruh Nehrinin ana kollar─▒ndan biri ├╝zerinde bulunmaktad─▒r. Vadi yakla┼č─▒k 25 km. uzunlu─čunda olup, bir├žok yan dereyle beslenmektedir. Vadi boyunca de─či┼čik kaya├ž t├╝rleri g├Âr├╝lmekle birlikte, bu kaya├žlar─▒n hemen hepsi derinlik volkanizmas─▒n─▒n ├╝r├╝n├╝d├╝r. Hatila Vadisinin genel karakteri; V tipi, dar tabanl─▒, gen├ž vadi ├Âzelli─čindedir. Vadi boyunca litolojik farkl─▒l─▒klardan kaynaklanan e─čim k─▒r─▒klar─▒ ortaya ├ž─▒km─▒┼čt─▒r. Bu e─čim k─▒r─▒klar─▒, akarsuda ┼čelalelerin olu┼čumunu sa─člam─▒┼čt─▒r. Vadi yata─č─▒n─▒n derine do─čru a┼č─▒nmas─▒n─▒n daha kuvvetli olmas─▒ sebebiyle vadi yama├žlar─▒n─▒n e─čimi %80, hatta baz─▒ kesimlerde %100 e ula┼čm─▒┼čt─▒r. Vadideki bitki ├Ârt├╝s├╝ Akdeniz iklim karakterini yans─▒tmaktad─▒r. Endemik bitki t├╝rlerinin say─▒s─▒ 500 ├╝ ge├žmektedir. Hatilla Vadisinde en ├žok rastlanan yaban hayvanlar─▒; ay─▒, domuz, tilki, porsuk, yaban ke├žisi, sansar, ├žakal, atmaca, kartal, da─č horozu, Hopa engere─či ile akarsulardaki alabal─▒kt─▒r.

Alt─▒n Be┼čik Ma─čaras─▒ Milli Park─▒ (1994- Antalya; ─░brad─▒)
Antalya ili, ─░bradi ( Ayd─▒nkent ) il├žesine 7 km. uzakl─▒ktaki ├ťr├╝nl├╝ k├Ây├╝n├╝n yakla┼č─▒k 5 km. g├╝neydo─čusunda, derin ve sarp Manavgat Vadisinin bat─▒ yamac─▒nda yer almaktad─▒r. Alt─▒nbe┼čik Ma─čaras─▒ ad─▒n─▒ ├╝st k─▒s─▒mda yer alan Alt─▒nbe┼čik Tepesinden almaktad─▒r. Alt─▒nbe┼čik Ma─čaras─▒ daha kuzeyde bulunan Eynif Polyesinin ve civar─▒ndaki bir dizi daha k├╝├ž├╝k polyelerin yer alt─▒na intikal eden sular─▒n─▒n toplanarak tahliye edildi─či bir ana yeralt─▒ deresi g├Ârevini g├Ârmektedir. G├╝z aylar─▒nda ma─čara i├žinde ├žok miktarda durgun g├Âletler vard─▒r. Ma─čaran─▒n giri┼činden itibaren ilk 200 m. ma─čaran─▒n alt seviyesini olu┼čturur ve buras─▒ devaml─▒ su alt─▒ndad─▒r. Alt seviyenin bitiminde 40 m.lik dik bir ├ž─▒k─▒┼č vard─▒r. Bu ├ž─▒k─▒┼č ve biti┼čik duvarlar beyaz renkli kal─▒n travertenlerle kapl─▒d─▒r. Ma─čaran─▒n en g├╝zel b├Âl├╝m├╝n├╝ buras─▒ olu┼čturmaktad─▒r.

A─čr─▒ Da─č─▒ Milli Park─▒ (2004- A─čr─▒)
A─čr─▒ Da─č─▒ Milli Park─▒ B├╝y├╝k ve K├╝├ž├╝k A─čr─▒ Da─člar─▒, Meteor ├çukuru ve Nuhun gemisinin bulundu─ču alanlar olmak ├╝zere ├╝├ž b├Âl├╝mden olu┼čmaktad─▒r. 87.380 hektarl─▒k alan─▒yla T├╝rkiyeÔÇÖnin en geni┼č alanl─▒ milli park─▒d─▒r.. A─čr─▒ Da─č─▒, 5137 m. y├╝ksekli─či ile ├╝lkemizin ve Avrupan─▒n en y├╝ksek noktas─▒ olmas─▒ yan─▒nda zirvesinde de ├╝lkemizin en b├╝y├╝k buzulu bulunmaktad─▒r. A─čr─▒ Da─č─▒n─▒n bulundu─ču co─črafyada paleolitik ├ža─čdan g├╝n├╝m├╝ze dek bir├žok medeniyet ya┼čam─▒┼čt─▒r. Hurriler, Urartular, Kutlar, Hunlar, Araplar, Sel├žuklular, ─░lhanl─▒lar, Harzem┼čahlar, Timuro─čullar─▒, Safaviler, ├ç─▒ld─▒ro─čullar─▒, Akkoyunlular, Karakoyunlular ve sonras─▒nda 1514de ├çald─▒ran zaferi ile Osmanl─▒lar yerle┼čmi┼čtir. Ayr─▒ca insanl─▒k tarihinde A─čr─▒ Da─č─▒, NuhÔÇÖun gemisinin tufandan sonra indi─či yer olarak bilinmektedir. D├╝nyada Alaskadaki meteor ├žukurundan sonra ikinci b├╝y├╝k g├Âkta┼č─▒ ├žukuru da milli park s─▒n─▒rlar─▒ i├žerisindedir. Y├Ârede; Ard─▒├ž, And─▒├ž, G├╝rgen, Hu┼č, Kafkas ├ť├žg├╝l├╝, K─▒rm─▒z─▒ ├ť├žg├╝l, Ak├╝├žg├╝l, Yabani Fi─č, Yabani Yonca, K─▒l├ž─▒ks─▒z Brom, Tilki Kuyru─ču, Koyun yuma─č─▒, Yabani Arpa, Yabani Bu─čday, Yabani ├çavdar gibi bitkiler bulunur.

Bir ├Ânceki yaz─▒m─▒z olan D├╝nya'n─▒n 7 Harikas─▒ (New7Wonders) ba┼čl─▒kl─▒ makalemizi de okuman─▒z─▒ ├Âneririz.

Yazar Hakk─▒nda

Co─črafya hayata bak─▒┼č a├ž─▒m, hayat felsefem..

Cevap Yaz