T├╝rkiye’nin ├ľzel Konumu

0

T├╝rkiye’nin ├ľzel Konumu

D├╝nya ├╝zerinde yer alan bir alan─▒n veya noktan─▒n kendine ├Âzg├╝ co─črafi ├Âzelliklerine ├Âzel konum ad─▒ verilir. Di─čer bir ifade ile Matematik konumu ilgilendirmeyen her t├╝rl├╝ ├Âzellik ├Âzel konumun i├žine girer. Bir yerin yery├╝z├╝ ┼čekillerine, k─▒talara, denizlere, okyanuslara, kom┼ču ├╝lkelere, ula┼č─▒m hatlar─▒na, sanayi ve ticaret b├Âlgelerine, maden kaynaklar─▒na ve risk alanlar─▒na g├Âre konumu, ├Âzel konum a├ž─▒klar.

T├╝rkiye’nin┬á├ľzel Konumunun Sonu├žlar─▒
├ť├ž taraf─▒n─▒n denizlerle ├ževrili olmas─▒n─▒n sonucunda;
ÔÇô K─▒y─▒larda denizcilik yap─▒l─▒r.
ÔÇô Bal─▒k├ž─▒l─▒k yap─▒l─▒r.
ÔÇô K─▒y─▒ turizmi geli┼čmi┼čtir.
ÔÇô K─▒y─▒ B├ÂlgeleriÔÇÖnin iklimi insan ya┼čam─▒na uygundur.

UYARI : T├╝rkiye’nin ger├žek alan─▒ ile izd├╝┼č├╝m alan─▒ aras─▒ndaki fark, yery├╝z├╝ ┼čekillerinin engebeli olmas─▒n─▒n bir sonucudur. T├╝rkiye’nin ger├žek alan─▒ 814.500 km┬▓, izd├╝┼č├╝m alan─▒ ise 780.576 km┬▓ÔÇÖ dir.

turkiyenin-kiyi-uzunluklari

T├╝rkiye bir yar─▒mada da yer almaktad─▒r. Dolay─▒s─▒yla ├ževresinde kom┼ču oldu─ču denizlerle k─▒y─▒ uzunluklar─▒ yukar─▒daki
tabloda verilmi┼čtir.

ÔťŽ Y├╝ksek, da─čl─▒k ve engebeli bir ├╝lke olmas─▒ nedeniyle;
ÔÇô Ekili-dikili alan─▒ azd─▒r.
ÔÇô T├╝rkiyeÔÇÖnin ger├žek alan─▒ ile izd├╝┼č├╝m alan─▒ aras─▒ndaki fark fazlad─▒r.
ÔÇô S─▒cakl─▒k ortalamalar─▒ d├╝┼č├╝kt├╝r.
ÔÇô Derin vadiler yayg─▒n oldu─ču i├žin mikro klima alanlar─▒ ortaya ├ž─▒km─▒┼čt─▒r.
ÔÇô Ula┼č─▒m zordur.
ÔÇô Tar─▒m alanlar─▒ k├╝├ž├╝k ve par├žal─▒d─▒r.
ÔÇô Erozyon fazlad─▒r.
ÔÇô Da─č ve platolar geni┼č yer tutar.

ÔťŽ T├╝rkiye y├╝ksek, engebeli ve ├╝├ž taraf─▒ denizlerle ├ževrili bir ├╝lke oldu─čundan
ÔÇô ─░klim ├že┼čitlili─či,
ÔÇô Tar─▒msal ├╝r├╝n ├že┼čitlili─či,
ÔÇô Turizm faaliyetlerindeki ├že┼čitlilik artm─▒┼čt─▒r.

ÔťŽ T├╝rkiye ├╝├ž eski k─▒tan─▒n birbirine en fazla yakla┼čt─▒─č─▒ noktada, Asya, Avrupa ve Afrika k─▒talar─▒n─▒ birbirine ba─člayan ├Ânemli bir kav┼čak noktas─▒nda kurulmu┼čtur. Bu nedenle;
ÔÇô Tarih boyunca ├Ânemli yollar T├╝rkiye ├╝zerinden ge├žerek bat─▒ya ula┼čm─▒┼čt─▒r (Kral yolu, ─░pek yolu, Baharat yolu).
ÔÇô Asya ile Avrupa aras─▒ndaki en ├Ânemli ticaret ve ula┼č─▒m yollar─▒ T├╝rkiyeÔÇÖden ge├žer.
ÔÇô ├ťlkemiz AsyaÔÇôAvrupa aras─▒nda bir k├Âpr├╝ durumundad─▒r.
ÔÇô Stratejik ├Ânemi olan iki bo─čaza sahiptir.

turkiyenin-kiyi-uzunluklari

ÔťŽ Petrol bak─▒m─▒ndan zengin Ortado─ču ├╝lkelerine kom┼čudur.
ÔťŽ ├ťlkemiz D├╝nyaÔÇÖn─▒n en fazla bor rezervine sahip olan ├╝lkesidir.
ÔťŽ T├╝rkiye ortalama y├╝kseltisi fazla olan bir ├╝lkedir (1132 metre).
ÔťŽ T├╝rkiyeÔÇÖde da─člar ve buna ba─čl─▒ olarak di─čer yery├╝z├╝ ┼čekilleri do─ču-bat─▒ do─črultusunda uzan─▒r.

UYARI :turkiyenin-ozel-konumu

T├╝rkiyeÔÇÖde g├╝neyden kuzeye gidildik├že de─či┼čen temel ├Âzellikler. (T├╝rkiye kuzey yar─▒m k├╝rede
yer ald─▒─č─▒ i├žin)
ÔťŽ G├╝ne┼č ─▒┼č─▒nlar─▒n─▒n yer y├╝z├╝ne d├╝┼čme a├ž─▒s─▒
ÔťŽ Cisimlerin g├Âlge boyu
ÔťŽ ├çizgisel h─▒z
ÔťŽ S─▒cakl─▒k ve temel iklimsel ├Âzellikler
ÔťŽ Deniz sular─▒n─▒n kimyasal ├Âzellikleri
ÔťŽ Kal─▒c─▒ kar s─▒n─▒r─▒
ÔťŽ Orman ├╝st s─▒n─▒r─▒ kuzeye gidildi─činde al├žal─▒r.

JEOPOL─░T─░K:
Jeopolitik kavram─▒ k├╝resel politika anlam─▒na gelir. Jeopolitik kavram─▒yla as─▒l kastedilen bir ├╝lkenin yer
alt─▒ ve yer├╝st├╝ kaynaklar─▒n─▒n, n├╝fusunun, askeri g├╝c├╝n├╝n ve k─▒saca ├Âzel konumunun ona katt─▒─č─▒ ├Âzelliklerdir. Genel
olarak ├╝lkeler jeopolitik ├Âzellikleri dikkate alarak k├╝resel politikalar belirlemektedir. Jeopolitik;
ÔÇô Yer alt─▒ ve yer├╝st├╝ kaynaklar
ÔÇô N├╝fus miktar─▒
ÔÇô ├ľnemli kara ve deniz yollar─▒na g├Âre konum
ÔÇô Askeri g├╝├ž
ÔÇô Politik n├╝fuz
ÔÇô Teknolojik ve end├╝striyel geli┼čmi┼člik d├╝zeyi gibi kavramlar─▒ i├žine al─▒r.

T├ťRK─░YEÔÇÖN─░N U├ç NOKTALARI
ÔťŽ Kuzey: K─▒rklareliÔÇÖnin Kof├žaz il├žesi Ahlatl─▒ k├Ây├╝n├╝n 2,3 km. kuzeyindeki Bulgaristan s─▒n─▒r─▒ (42┬░06ÔÇÖ19ÔÇŁK, 27┬░14ÔÇÖ27ÔÇŁD)
ÔťŽ G├╝ney: HatayÔÇÖ─▒n Yaylada─č─▒ il├žesindeki terk edilmi┼č Toprak tutan k├Ây├╝n├╝n 1 km g├╝ney-g├╝neydo─čusundaki Suriye
s─▒n─▒r─▒ (35┬░48ÔÇÖ25ÔÇŁK, 36┬░09ÔÇÖ14ÔÇŁD)
ÔťŽ Do─ču: I─čd─▒r ili Aral─▒k il├žesindeki Dilucu S─▒n─▒r Kap─▒s─▒ÔÇÖn─▒n 1,2 km. do─čusunda, Azerbaycan (Nahcivan) s─▒n─▒r─▒n─▒ olu┼čturan Aras Nehri (39┬░39ÔÇÖ12ÔÇŁK, 44┬░49ÔÇÖ05ÔÇŁD)
ÔťŽ Bat─▒: ├çanakkale iline ba─čl─▒ G├Âk├žeadaÔÇÖn─▒n bat─▒s─▒ndaki ─░nce Burun (40┬░07ÔÇÖ29ÔÇŁK, 25┬░39ÔÇÖ55ÔÇŁD)

Bir ├Ânceki yaz─▒m─▒z olan 10. S─▒n─▒f Co─črafya 1. D├Ânem 1. Yaz─▒l─▒ Klasik 2014-2015 ba┼čl─▒kl─▒ makalemizi de okuman─▒z─▒ ├Âneririz.

Yazar Hakk─▒nda

Co─črafya hayata bak─▒┼č a├ž─▒m, hayat felsefem..

Cevap Yaz