T├╝rkiye’nin N├╝fus Politikalar─▒

0

T├╝rkiye’nin N├╝fus Politikalar─▒

Merhaba arkada┼člar 12. s─▒n─▒f co─črafya dersi konusu olan T├╝rkiye’de N├╝fusun Gelece─či ├ťnitesinin T├╝rkiye’nin N├╝fus Politikalar─▒ konusu hakk─▒ndaki yaz─▒m─▒ sizlerle payla┼č─▒yorum. Bu konuda ├╝lkemizin uygulad─▒─č─▒ n├╝fus politikalar─▒n─▒ ve bunlar─▒n sebeplerini, n├╝fusun art─▒┼č─▒n─▒, azal─▒┼č─▒n─▒ ve bunlar─▒n sebeplerini i┼čleyece─čiz. iyi ├žal─▒┼čmalar.

T├ťRK─░YEÔÇÖN─░N N├ťFUS POL─░T─░KALARI
N├╝fus miktar─▒ ve ├Âzellikleri ile ├╝lkelerin kalk─▒nmalar─▒ aras─▒nda ili┼čki bulunmaktad─▒r. Bir ├╝lkenin kalk─▒nabilmesi veya bir devletin varl─▒─č─▒n─▒ devam ettirebilmesi i├žin mutlaka n├╝fus gereklidir. Ancak g├╝n├╝m├╝zde baz─▒ ├╝lkeler, a┼č─▒r─▒ n├╝fus art─▒┼č─▒n─▒n sorun olu┼čturmas─▒ ve buna kar┼č─▒ ├Ânlem al─▒nmas─▒ gerekti─činden hareketle ├že┼čitli n├╝fus politikalar─▒ uygulamaktad─▒r. Kimi ├╝lkeler n├╝fusunu art─▒rmaya ├žal─▒┼č─▒rken kimi ├╝lkeler de n├╝fusunu azaltmak ─░stemekte ve ├že┼čitli yollara ba┼čvurmaktad─▒rlar. Evlilik ya┼č─▒n─▒n ├çin Halk Cumhuriyetinde 25 olmas─▒ n├╝fusu azaltma politikas─▒na en g├╝zel ├Ârnektir. ├ťlkemizde de farkl─▒ d├Ânemlerde farkl─▒ n├╝fus politikalar─▒ uygulanm─▒┼čt─▒r. Cumhuriyetin ilk y─▒llar─▒ndan planl─▒ d├Ânemin ba┼člad─▒─č─▒ 1963 y─▒l─▒na kadar n├╝fus art─▒┼č h─▒z─▒n─▒ y├╝kseltici, bu d├Ânemden g├╝n├╝m├╝ze kadar ise h─▒zl─▒ n├╝fus art─▒┼č─▒n─▒n ekonomik kalk─▒nmada bir engel oldu─ču d├╝┼č├╝ncesi yayg─▒nl─▒k kazanmaya ba┼člam─▒┼č, n├╝fus art─▒┼č h─▒z─▒n─▒ d├╝┼č├╝r├╝c├╝ politikalar uygulanm─▒┼čt─▒r.

T├╝rkiyeÔÇÖde N├╝fus Art─▒┼č─▒
T├╝rkiyeÔÇÖde n├╝fus say─▒m─▒ ─░lk 1927 de yap─▒lm─▒┼č ve bu tarihten itibaren n├╝fusu h─▒zla artm─▒┼čt─▒r. Olum oran─▒n─▒n do─čum oran─▒ndan ├žok d├╝┼č├╝k olmas─▒ n├╝fusun artmas─▒ndaki temel etken olmu┼čtur.

N├╝fus Art─▒┼č H─▒z─▒ Grafi─či

N├╝fus Art─▒┼č H─▒z─▒ Grafi─či

T├╝rkiyeÔÇÖnin N├╝fusuna Ait ├ľzellikler

N├╝fusun en az art─▒┼č g├Âsterdi─či d├Ânem 1940 – 1945 d├Ânemidir. Bu d├Ânemde;
2. D├╝nya Sava┼č─▒n─▒n etkisi g├Âr├╝lmektedir. Eli silah tutan eri┼čkin erkeklerin askerlik hizmetine al─▒nmas─▒ n├╝fusun azalmas─▒nda b├╝y├╝k etkendir. O d├Ânemlerde askerlik 3 y─▒l s├╝r├╝yordu. Ayr─▒ca sa─čl─▒k hizmetlerinin geli┼čmemesi, tifo, kolera gibi hastal─▒klar─▒n ├Âl├╝mlere yol a├žmas─▒ da n├╝fusu azalt─▒c─▒ etmen olmu┼čtur.

N├╝fusun en faza art─▒┼č g├Âsterdi─či d├Ânem 1950 – 1960 d├Ânemidir. Bu d├Ânemde;
Sava┼č tehlikesi ortadan kalkm─▒┼č, askerlik k─▒salm─▒┼č, k├╝rtaj yasaklanm─▒┼č, sa─čl─▒k hizmetleri nispeten geli┼čmi┼č, devlet n├╝fusu art─▒r─▒c─▒ politika g├╝tm├╝┼čt├╝r.
1960 ve sonras─▒ d├Ânemde n├╝fus art─▒┼č h─▒z─▒ yava┼člam─▒┼čt─▒r. Avrupa’ya olan g├Â├žler, k├╝lt├╝rel geli┼čmeler, k├╝rtaj yasa─č─▒na uyulmamas─▒ gibi nedenlerden dolay─▒ n├╝fus art─▒┼č h─▒z─▒ yava┼člam─▒┼čt─▒r.
1985 y─▒l─▒nda g├Âr├╝len n├╝fus art─▒┼č oran─▒n─▒n artmas─▒nda sa─čl─▒k hizmetlerinin geli┼čmesi, Avrupa’dan olan i┼č├ži d├Ân├╝┼čleri, etkili olmu┼čtur.
1985-1990 aras─▒nda n├╝fus art─▒┼č h─▒z─▒ azalmaya devam etmi┼čtir. Do─čum kontrol├╝, k├╝rtaj yasa─č─▒n─▒n kalkmas─▒, k├Âyden kente olan i┼č├ži g├Â├žleri, k├╝lt├╝rel geli┼čme etkili olmu┼čtur.
2000 ve sonras─▒ d├Ânemde e─čitimin, sa─čl─▒k hizmetlerinin geli┼čmesi, kad─▒n─▒n i┼č hayat─▒na girmesi gibi nedenlerden dolay─▒ n├╝fus art─▒┼č h─▒z─▒ azalm─▒┼č 2008 y─▒l─▒nda %0 12 ye kadar d├╝┼čm├╝┼čt├╝r.

T├╝rkiye’nin 2015 Y─▒l─▒ N├╝fus Piramidi
2015 y─▒l─▒ N├╝fus Piramidi

ULKEM─░ZDE UYGULANAN NUFUS POL─░T─░KALARI
1960 y─▒l─▒na kadar ├╝lkemiz n├╝fusu art─▒r─▒c─▒ politika izlemi┼čtir.
1923 – 1960 Y─▒llar─▒ Aras─▒ndaki N├╝fusu Art─▒r─▒c─▒ Politikalar─▒n Dayanak Noktalar─▒
ÔÇó Fazla n├╝fusun bir ├╝lke i├žin siyasi ve askeri g├╝├ž olmas─▒
ÔÇó Tar─▒mda makinele┼čmenin yetersiz olmas─▒
ÔÇó Birinci D├╝nya Sava┼č─▒ ve Kurtulu┼č Sava┼č─▒ nedeniyle erkek insan g├╝c├╝ne ├žok fazla ihtiya├ž olmas─▒
ÔÇó T├╝rkiyeÔÇÖnin h─▒zla kalk─▒nmak zorunda olmas─▒
ÔÇó H─▒zl─▒ ├žo─čalma ile ├╝lkedeki sosyal ─░┼č bolumu ve ─░htisasla┼čman─▒n sa─članmas─▒
ÔÇó T├╝rkiyeÔÇÖde olum oran─▒n─▒n y├╝ksek olmas─▒ nedeniyle n├╝fustaki azalman─▒n do─čumlardaki art─▒┼čla ├Ânlenmeye ├žal─▒┼č─▒lmas─▒d─▒r.

1960 y─▒l─▒na kadar izlenen politikalar ├že┼čitli sosyal, ekonomik ve hukuki ├Ânlemlerle desteklenmi┼čtir. Bunlara ├Ârnek olarak;
ÔÇó N├╝fus art─▒rma politikas─▒ ile do─čum evinin kurulmas─▒
ÔÇó Fakir vatanda┼člara ├╝cretsiz ila├ž da─č─▒tmas─▒ (1930)
ÔÇó Alt─▒ ya da daha fazla ├žocuklu annelerin para ya da madalya ile ├Âd├╝llendirmesi (1930)
ÔÇó ├çok ├žocuklu ailelere vergi muafiyetinin getirilmesi (1931)
ÔÇó N├╝fus art─▒┼č─▒n─▒ ─░stenilen seviyeye ├ž─▒kartmak, anne ve bebek olum oranlar─▒n─▒ d├╝┼č├╝rmek i├žin al─▒nmas─▒ gerekli ├Ânlemleri ara┼čt─▒rmak ├╝zere n├╝fus komisyonunun kurulmas─▒ (1932)
ÔÇó G├Â├žleri te┼čvik etmek amac─▒yla g├Â├žmenlere g├╝mr├╝k muafiyeti getirilmesi (1934)
ÔÇó Yurt d─▒┼č─▒ndan gelen g├Â├žmenlerin ekonomik ilgi alanlar─▒na g├Âre, ├žok d├╝┼č├╝k faizli ve uzun d├Ânemli krediler verilmesi ├çok ├žocuklu ailelere hazineye ait topraklardan tarla ba─č─▒┼članmas─▒ (1936)
ÔÇó Evlenme ya┼č─▒n─▒n erkekler i├žin 17, kad─▒nlar i├žin 15ÔÇÖe indirilmesi (1938) G├╝n├╝m├╝zde ├çin bu ya┼č s─▒n─▒r─▒n─▒ 25ÔÇÖe y├╝kseltmi┼čtir.
ÔÇó D├╝┼č├╝k ve gebeli─či ├Ânleyici ila├ž ve ara├žlar─▒n sat─▒lmas─▒, kullan─▒lmas─▒ ve bu konuda e─čitim ve propaganda yap─▒lmas─▒n─▒n yasaklanmas─▒, k├╝rtaj─▒n yasaklanmas─▒d─▒r.
T├╝rkiyeÔÇÖde n├╝fusun az olmas─▒ sorununu ulusal bir politika olarak ele alan Atat├╝rkÔÇÖte halk sa─čl─▒─č─▒n─▒n korunmas─▒ ve g├╝├žlendirilmesi, ├Âl├╝mlerin azalt─▒lmas─▒, n├╝fusun art─▒r─▒lmas─▒ ├Ânemle vurgulanm─▒┼čt─▒r. 1960 y─▒l─▒nda Devlet Planlama Te┼čkilat─▒ ve Sa─čl─▒k Bakanl─▒─č─▒ taraf─▒ndan 1960 ├Âncesi n├╝fus art─▒┼č─▒n─▒ te┼čvik eden n├╝fus politikas─▒n─▒n de─či┼čtirilmesi ├╝zerinde tart─▒┼čmalar ba┼člat─▒lm─▒┼čt─▒r. H─▒zl─▒ n├╝fus art─▒┼č─▒n─▒n ─░ktisadi geli┼čmeye engel oldu─ču ileri s├╝r├╝lm├╝┼čt├╝r.

Uygulanan Politikalar
1960ÔÇÖlarda T├╝rkiyeÔÇÖde n├╝fus politikas─▒ alan─▒nda ├Ânemli say─▒labilecek baz─▒ geli┼čmeler olmu┼čtur.
1963-1967 y─▒llar─▒nda uygulamaya konulan I. Be┼č Y─▒ll─▒k Kalk─▒nma Plan─▒nda yeni bir n├╝fus politikas─▒ olu┼čmaya ba┼člam─▒┼čt─▒r. Bu yeni politika h─▒zl─▒ n├╝fus art─▒┼č─▒n─▒n ekonomik geli┼čmeyi engelledi─či g├Âr├╝s├╝nden hareketle, n├╝fus planlamas─▒na dayal─▒ bir n├╝fus politikas─▒ izlenmi┼čtir. N├╝fus planlamas─▒ alan─▒ndaki hizmetleri y├╝r├╝tmek i├žin 1965 y─▒l─▒nda Sa─čl─▒k Bakanl─▒─č─▒na ba─čl─▒ N├╝fus Planlamas─▒ Genel M├╝d├╝rl├╝─č├╝ kurulmu┼čtur. N├╝fus Planlamas─▒ Kanunu ─░le ki┼čilere ─░stedi─či zaman, istedi─či say─▒da ├žocuk sahibi olma ├Âzg├╝rl├╝─č├╝ tan─▒nm─▒┼čt─▒r.
1968ÔÇÖde uygulamas─▒na ge├žilen II. Be┼č Y─▒ll─▒k Kalk─▒nma Plan─▒nda n├╝fus planlamas─▒n─▒n yerine politika ÔÇťaile planlamas─▒ÔÇŁ olarak de─či┼čmi┼č, aile planlamas─▒ ile anne ├žocuk sa─čl─▒─č─▒ hizmetlerinin birlikte y├╝r├╝t├╝lmesi planlanm─▒┼čt─▒r.
III. Be┼č Y─▒ll─▒k Kalk─▒nma Plan─▒nda aile planlamas─▒n─▒n sa─čl─▒k hizmetlerinde ayr─▒lamayaca─č─▒n─▒ dolay─▒s─▒yla ana ve ├žocuk sa─čl─▒─č─▒ ile aile planlamas─▒ hizmetlerinin birle┼čtirilmesi gere─či ortaya konmu┼č ve ilgili kurulu┼člar aras─▒ i┼čbirli─čine ├Ânem verilmesi kararla┼čt─▒r─▒lm─▒┼čt─▒r.
IV. Kalk─▒nma Plan─▒nda sosyal, ekonomik ve Demografik fakt├Ârlerin kar┼č─▒l─▒kl─▒ etkilerini ve n├╝fus politikas─▒n─▒n, sosyal ve ekonomik politikalar─▒n bir t├╝revi oldu─ču vurgulanm─▒┼čt─▒r. Y├╝ksek bebek olum h─▒z─▒n─▒n ve yetersiz ana-├žocuk sa─čl─▒─č─▒ hizmetlerinin birer n├╝fus sorunu oldu─ču belirtilmi┼čtir. Ayr─▒ca aile planlamas─▒n─▒n, ana-├žocuk sa─čl─▒─č─▒ hizmetleriyle birlikte ele al─▒nmas─▒ gere─či ├╝zerinde durulmu┼čtur.
1985-1989 y─▒llar─▒ aras─▒nda uygulanan V. Y─▒l─▒k Kalk─▒nma Plan─▒nda n├╝fusun sa─čl─▒k, e─čitim, beslenme ve bar─▒nma imk├ónlar─▒, bebek olum h─▒z─▒n─▒n azalt─▒lmas─▒ konular─▒ ├╝zerinde durulmu┼čtur. Temel ─░lkenin n├╝fus kalitesinin y├╝kseltilmesi oldu─ču belirtilmi┼čtir.
1990-1994 d├Âneminde n├╝fus politikas─▒n─▒n kapsam─▒, h─▒zl─▒ n├╝fus art─▒┼č─▒n─▒n ├ževre ├╝zerindeki etkilerinin ├Ânlenmesi, kad─▒n─▒n stat├╝s├╝n├╝n y├╝kseltilmesi konular─▒n─▒ da kapsayacak bicimde geni┼člemi┼čtir. 1994 y─▒l─▒ kalk─▒nma program─▒nda, kad─▒n─▒n kalk─▒nmaya kat─▒l─▒m─▒ i├žin politikalar─▒n geli┼čtirilmesi, cinsiyete dayal─▒ veri taban─▒ olu┼čturulmas─▒ ve kad─▒nlar─▒n e─čitiminin desteklenmesi vurgulanm─▒┼čt─▒r.
1996-2000 d├Âneminde sanayile┼čme ve ┼čehirle┼čmenin aile yap─▒s─▒nda meydana getirdi─či de─či┼čimden hareketle bu de─či┼čimin etkilerine kar┼č─▒ ailenin ├ža─čda┼č kurum ve hizmetlerle desteklenmesi kararla┼čt─▒r─▒lm─▒┼čt─▒r.
2001-2005 d├Âneminde n├╝fus art─▒┼č h─▒z─▒ndaki d├╝┼čmenin devam edece─či tahmin edilmi┼č, aile planlamas─▒ hizmetlerinin sa─čl─▒k hizmetleri ile b├╝t├╝nle┼čtirilerek sunulaca─č─▒ ilkesi benimsenmi┼čtir.
2007-2013 d├Âneminde T├╝rkiyeÔÇÖnin de─či┼čen n├╝fus yap─▒s─▒, ├Âzellikle e─čitim, ─░stihdam ve sosyal g├╝venlik alanlar─▒ndaki politikalar─▒n ele al─▒nmas─▒ kararla┼čt─▒r─▒lm─▒┼čt─▒r.

Ekonomik Y├Ânleriyle N├╝fus Politikalar─▒
H─▒zl─▒ n├╝fus art─▒┼č─▒n─▒ hedef alan T├╝rkiyeÔÇÖnin ─░lk n├╝fus politikas─▒ bu amac─▒n─▒ ┼ču iki ekonomik nedene dayand─▒r─▒yordu. Birincisi, T├╝rkiyeÔÇÖnin bo┼č duran tabii kaynaklar─▒n─▒ i┼čletmek, uygulanan tekni─či modernle┼čtirmek, ikincisi ise, h─▒zl─▒ ├žo─čalma ile ├╝lkedeki sosyal i┼čb├Âl├╝m├╝ ve ihtisasla┼čmay─▒ sa─člamak.

I. Be┼č Y─▒ll─▒k Kalk─▒nma Plan─▒nda h─▒zl─▒ n├╝fus art─▒┼č─▒n─▒n, milli gelir art─▒┼č─▒n─▒n ├Ân├╝nde olmas─▒ nedeniyle meydana gelebilecek ekonomik sorunlar─▒ ├Ânleme amac─▒n─▒ ta┼č─▒yan bir n├╝fus politikas─▒ izlenmi┼čtir. N├╝fus art─▒┼č─▒, milli gelirdeki art─▒┼č h─▒z─▒ ├Ân├╝nde oldu─ču surece;
ÔÇó Ekonominin geli┼čmi┼čli─činin bir ├Âl├ž├╝s├╝ olan ki┼či ba┼č─▒nda gelir art─▒┼č─▒ yava┼člayacakt─▒r.
ÔÇó H─▒zl─▒ n├╝fus art─▒┼č─▒ yat─▒r─▒mlar─▒n niteli─čini etkileyecek, ekonomik yat─▒r─▒mlar yerine demografik yat─▒r─▒mlar─▒n yap─▒lmas─▒n─▒ zorunlu k─▒lacakt─▒r.
ÔÇó ├ťlkenin k├╝├ž├╝k ya┼člardaki n├╝fusu artt─▒─č─▒ndan,
ÔÇó T├╝ketim ihtiyac─▒ da artacakt─▒r.
ÔÇó ─░┼čg├╝c├╝ arz─▒ konusunda problemler ├ž─▒kacakt─▒r.
Bu nedenlerden dolay─▒, h─▒zl─▒ geli┼čmeye sekteye u─čratacak, h─▒zl─▒ n├╝fus art─▒┼č─▒n─▒ daha da d├╝┼č├╝recek s├Âz konusu ekonomik konulara ├ž├Âz├╝m bulmak ─░stenmi┼čtir. ├ľte yandan, III. Be┼č Y─▒ll─▒k Kalk─▒nma Plan─▒nda da ayn─▒ politikan─▒n ─░zlendi─čini g├Âr├╝yoruz.
II. Be┼č Y─▒ll─▒k Kalk─▒nma Plan─▒nda ise, konunun uzun d├Ânemde ├ž├Âz├╝mlenmesi gereken bir sorun oldu─ču kabul edilmektedir. Ayr─▒ca, zamanla de─či┼čen ve geli┼čen sosyoekonomik yap─▒y─▒ y├╝ksek do─čurganl─▒─č─▒n etkileyece─či g├Âr├╝s├╝ne yer verilmektedir.

Siyasi Y├Ânleriyle N├╝fus Politikalar─▒
TBMMÔÇÖde 1922 y─▒l─▒nda Atat├╝rk taraf─▒ndan yap─▒lan bir konu┼čmada politik nedenlerden dolay─▒ ├╝lkenin n├╝fusunu art─▒rma y├Ân├╝nden bir politika ─░zlendi─či g├Âr├╝lmekte ve bu politikan─▒n dayanak noktalar─▒n─▒ ┼čunlar olu┼čturmaktad─▒r;
ÔÇó Birinci D├╝nya Sava┼č─▒ ve Kurtulu┼č Sava┼č─▒ nedeniyle erkek n├╝fus miktar─▒n─▒n azalmas─▒,
ÔÇó Avrupa ├╝lkelerinin Birinci D├╝nya Sava┼č─▒n─▒n insan k─▒r─▒m─▒ ├╝zerindeki olumsuz etkilerini gidermek ├╝zere h─▒zl─▒ n├╝fus art─▒┼č politikalar─▒ ─░zlemeleri,
ÔÇó O tarihlerde T├╝rkiyeÔÇÖde olum oranlar─▒n─▒n y├╝ksek olmalar─▒ nedeniyle n├╝fustaki azalman─▒n do─čumlardaki art─▒┼čla ├Ânlenmeye ├žal─▒┼čmas─▒,
ÔÇó Fazla n├╝fusun bir ├╝lke i├žindeki siyasi ve askeri g├╝├ž sa─člad─▒─č─▒ ve yeni kurulan T├╝rkiye Cumhuriyetinin ├Âzg├╝rl├╝─č├╝n├╝ devam ettirmesinin bir ┼čart─▒ oldu─ču d├╝┼č├╝nceleri say─▒labilir.
Bu d├Ânemde h─▒zl─▒ n├╝fus art─▒┼č─▒n─▒ sa─člamak i├žin bir tak─▒m ├Ânlemler al─▒nm─▒┼čt─▒r;
─░lk kez 1929 y─▒l─▒nda be┼č ├žocuktan fazla aileler yol vergisinden muaf tutulmu┼čtur. Bundan ba┼čka, 1930 y─▒l─▒nda alt─▒ veya daha fazla ├žocuklu ailelere bir madalya verilmesi kabul edilmi┼čtir. Ayr─▒ca, ├╝lkede ├žocuk kayb─▒n─▒ ├Ânlemek amac─▒yla 1936 y─▒l─▒nda TC Kanunlar─▒na ├žocuk ald─▒rma ─░┼člemlerini a─č─▒r cezaya ├žarpt─▒ran m├╝eyyideler getirilmi┼čtir.

Bir ├Ânceki yaz─▒m─▒z olan T├╝rkiye'nin Jeopolitik Konumu ba┼čl─▒kl─▒ makalemizi de okuman─▒z─▒ ├Âneririz.

Yazar Hakk─▒nda

Co─črafya hayata bak─▒┼č a├ž─▒m, hayat felsefem..

Cevap Yaz