T├╝rkiye’nin Jeopolitik Konumu

0

T├╝rkiye’nin Jeopolitik Konumu

Merhaba sevgili arkada┼člar. Bu dersimizde T├╝rkiye’nin Jeopolitik Konumu ve ├Âneminden bahsettik. Konu i├žinde Jeopolitik, Jeostratejik, Jeok├╝lt├╝r gibi kavramlarda a├ž─▒kland─▒. Kolay gelsin iyi ├žal─▒┼čmalar.

Siyasi Co─črafya ve Jeopolitik
Siyasi Co─črafya; D├╝nyaÔÇÖn─▒n tamam─▒nda veya bir b├Âlgesinde ya da ├╝lkesinde, do─čal, be┼čeri ve ekonomik olaylar─▒n da─č─▒l─▒┼č─▒n─▒, aralar─▒ndaki ba─člant─▒lar─▒n─▒, sebep ve sonu├žlar─▒n─▒ inceleyerek, devlet ─░┼člerini d├╝zenleme ve y├╝r├╝tme sanat─▒yla ilgili ├Âzel g├Âr├╝┼č veya anlay─▒┼č belirleyen bir bilimdir. Siyasi Co─črafya ara┼čt─▒rma alan─▒nda, s─▒k s─▒k s├Âz edilen di─čer kavram jeopolitik kelimesidir. Jeopolitik ve kavram─▒, Siyasi Co─črafyan─▒n tan─▒m─▒ ile benzerlik g├Âsterse de tam anlam─▒ ─░le e┼č anlaml─▒ de─čildir. Benzerli─či ve farkl─▒l─▒─č─▒ ortaya koyabilmek i├žin bu iki kelimenin anlamlar─▒n─▒ bilmek gerekir.
Jeopolitik kelimesinin s├Âzl├╝k anlam─▒; Ekonomik ve siyasal co─črafya verilerine g├Âre d─▒┼č siyasetin saptanmas─▒, Yer Politikas─▒, D├╝nya Politikas─▒, Siyasi Co─črafya daha geni┼č anlam─▒yla Jeopolitik; Devletlerin co─črafi ├Âzellikleri ile siyasetleri aras─▒ndaki ili┼čkileri inceleyen bilimdir. Di─čer bir ifadeyle de, uluslararas─▒ siyasette, co─črafi etmenlerin g├╝├ž ─░li┼čkileri ├╝zerindeki etkisinin incelenmesidir. Jeopolitik, bug├╝nk├╝ ve gelecekteki politik d├╝zeyde g├╝├ž ve ama├ž ili┼čkisini fiziki ve siyasi co─črafyay─▒ esas olarak incelemelerini yapar.

T├╝rkiyenin Jeopolitik Konumu

T├╝rkiyeÔÇÖnin Jeopoliti─či
T├╝rkiyeÔÇÖnin jeopoliti─činde co─črafi konumun temel yap─▒ ta┼člar─▒ olan matematik konum ile ├Âzel konum unsurlar─▒n─▒n b├╝y├╝k bir etkisi vard─▒r. Jeopoliti─če dair ├Âzellikleri ve ├Ânemi belirlemede bu unsurlardan faydalan─▒l─▒r. Matematik konum ├╝lkenin daha ├žok do─čal ├Âzellikleri ├╝zerinde etkili olur. T├╝rkiye matematik konum itibariyle 36┬░-42┬░ Kuzey Paralelleri ─░le 26┬░-45┬░ Do─ču Meridyenleri aras─▒nda yer al─▒r. Yani ├╝lkemiz ekvatorun kuzeyinde ba┼člang─▒├ž meridyeninin ise do─čusunda yer almaktad─▒r. ├ľte yandan bu konumu ile orta enlemlerde ve ─▒l─▒man ku┼čakta yer alan bir ├╝lkedir. Matematik konumu itibariyle, T├╝rkiye; ─░nsan ya┼čam─▒ i├žin en ─░deal bir ku┼čakta yer almaktad─▒r. Bu ├Âzelli─činden dolay─▒, T├╝rkiye topraklar─▒, tarihin en eski d├Ânemlerinden beri, hep b├╝y├╝k devletlere be┼čiklik yapm─▒┼č ve ├žok say─▒da medeniyetlerin kurulmas─▒na zemin haz─▒rlam─▒┼čt─▒r. D├╝nya ├╝zerinde medeniyetler be┼či─či olarak da bilinen T├╝rkiye, bu ├Âzelli─čini matematik konumundan dolay─▒, gelecekte de koruyacakt─▒r. ├ç├╝nk├╝ tarihe bak─▒ld─▒─č─▒nda eski medeniyetlerin genellikle elveri┼čli iklim ko┼čullar─▒n─▒n bulundu─ču orta ku┼čakta kurulmu┼č olduklar─▒ g├Âr├╝lmektedir. ├ľzel konum ise ├╝lkenin siyasi, sosyal ve ekonomik durumunu do─črudan etkilemektedir. T├╝rkiyeÔÇÖnin topraklar─▒n─▒n ├žo─čunlu─ču Asya k─▒tas─▒nda olmakla birlikte Trakya kanal─▒ ile Avrupa k─▒tas─▒ndan da kendisine bir pay alm─▒┼čt─▒r. Bu ├Âzelli─či ile T├╝rkiye hem Asya hem de Avrupa ├╝lkesi konumundad─▒r. Gen├ž olu┼čumlu bir ├╝lke oldu─ču i├žin deprem riskinin fazla oldu─ču ├╝lkemiz da─čl─▒k ve engebeli alanlar─▒n─▒n fazlal─▒─č─▒yla dikkat ├žekmektedir. Ovalar genellikle k─▒y─▒larda ve akarsu vadilerinde yer al─▒r. Su kaynaklar─▒ bak─▒m─▒ndan ├ževresindeki kom┼čular─▒na g├Âre daha elveri┼čli ┼čartlara sahiptir. Ekonomik faaliyetleri ├že┼čitli olan ├╝lkemiz tar─▒msal ac─▒dan genelde kendine yeten bir ├╝lke olup sanayile┼čme ac─▒s─▒ndan da geli┼čmekte olan bir ├╝lke ├Âzelli─čine sahiptir. Geli┼čmekte olan bir ├╝lke olmas─▒na paralel olarak ula┼č─▒m sistemleri de geli┼čme a┼čamas─▒ndad─▒r. Turizm potansiyeli fazla olan ├╝lkeler aras─▒ndad─▒r. T├╝rkiye yeralt─▒ ve yer├╝st├╝ zenginlik kaynaklar─▒ bak─▒m─▒ndan, b├Âlge ve hatta d├╝nya ├╝lkeleri aras─▒nda zengin ├╝lkeler aras─▒nda yer al─▒r. Ayr─▒ca T├╝rkiyeÔÇÖnin gen├ž bir n├╝fusu vard─▒r. Bu durum geli┼čmi┼č Avrupa ├╝lkelerinde n├╝fusun b├╝y├╝k bir ├žo─čunlu─ču ya┼čl─▒ insanlardan olu┼čtu─čundan ├╝lkemizdeki gen├ž n├╝fus bat─▒ya umut vermektedir. ├ť├ž taraf─▒n─▒n denizlerle ├ževrili olu┼ču ve Asya ve Avrupa k─▒talar─▒n─▒n birbirine en ├žok yakla┼čt─▒─č─▒ yerde ─░stanbul ve ├çanakkale Bo─čazlar─▒na sahip olmas─▒ T├╝rkiyeÔÇÖnin jeopolitik ├Ânemini artt─▒ran en ├Ânemli unsurlardan biri olarak kar┼č─▒m─▒za ├ž─▒kmaktad─▒r. T├╝rkiye; eski kara k├╝tlelerinin (Asya-Avrupa-Afrika) birbirlerine ─░yice yakla┼čt─▒─č─▒ bir konumda yer almaktad─▒r. Bu ├Âzel konumu sayesinde, ├╝├ž k─▒tay─▒ birbirine ba─člayan bir k├Âpr├╝ g├Ârevini ├╝stlenir. Cebel-i Tar─▒k Bo─čaz─▒ ile Atlas OkyanusuÔÇÖna, S├╝vey┼č Kanal─▒ ─░le Hint Okyanusu’na ba─člant─▒l─▒d─▒r. Dolay─▒s─▒yla deniz ula┼č─▒m─▒nda stratejik bir ├Âneme sahiptir. T├╝rkiyeÔÇÖnin jeopolitik konumu belirlenirken, d├╝nyadaki g├╝├ž odaklar─▒n─▒ g├Âz ├Ân├╝nde bulundurmak gerekir.
Bug├╝n i├žin d├╝nya co─črafyas─▒nda bulunan g├╝├ž merkezleri, ABD, BDT, AB, ├çin ve Japonya’d─▒r. T├╝rkiye t├╝m bu g├╝├ž odaklar─▒n─▒n tam merkezinde bulunmaktad─▒r. Bu nedenle T├╝rkiyeÔÇÖnin jeopolitik konumu olduk├ža ├Ânemlidir. Ayn─▒ zamanda T├╝rkiye, d├╝nya co─črafyas─▒nda b├╝y├╝k askeri bir g├╝├ž ve birlik olu┼čturan NATO’nun i├žindedir ve g├╝ney kanad─▒n─▒ olu┼čturan bir devlettir. Di─čer taraftan T├╝rkiye; ─░slam D├╝nyas─▒ ─░le H─▒ristiyan Bat─▒ D├╝nyas─▒ÔÇÖn─▒n kar┼č─▒la┼čma b├Âlgesinde bulunan M├╝sl├╝man bir devlettir. T├╝rkiye, jeopolitik ve jeok├╝lt├╝r levhalar ├╝zerinde s─▒n─▒r ├╝lkesidir. Yani bat─▒dan Avrupa k├╝lt├╝r├╝, kuzeyden Rus k├╝lt├╝r├╝, do─čudan Asya k├╝lt├╝r├╝ ve g├╝neyden Afrika ve Arap k├╝lt├╝r├╝ ile s─▒n─▒rl─▒d─▒r. Dolay─▒s─▒yla T├╝rkiye, ayn─▒ zamanda d├╝nya k├╝lt├╝rlerinin kesi┼čme noktas─▒nda bulunur.
T├╝rkiye, kuzeybat─▒dan Balkan ├╝lkeleri, kuzeydo─čudan Kafkas ├╝lkeleri, do─ču ve g├╝neyden Ortado─ču ├╝lkeleri ─░le s─▒n─▒rl─▒d─▒r. Bilindi─či gibi, t├╝m bu ├╝lkeler, d├╝nyan─▒n en istikrars─▒z b├Âlgeleridir. Sava┼č co─črafyas─▒ haritas─▒nda, bu b├Âlgeler s─▒cak b├Âlgeler diye adland─▒r─▒l─▒r. Dolay─▒s─▒yla, T├╝rkiye her y├Ânden sava┼č ├žemberi i├žinde bulunmaktad─▒r.

T├╝rkiyenin Jeopolitik Konumu

T├╝rkiyeÔÇÖnin Jeopolitik Ge├žmi┼či
K├╝├ž├╝k Asya olarak bilinen T├╝rkiyeÔÇÖnin ├╝zerinde bulundu─ču Anadolu;
ÔÇó Matematik konumu gere─či orta ku┼čakta bulunmas─▒
ÔÇó Olumlu iklim ko┼čullar─▒na sahip olmas─▒
ÔÇó Verimli topraklara sahip olmas─▒
ÔÇó Su kaynaklar─▒na sahip olmas─▒,
ÔÇó Do─čal kaynaklar─▒n bol olmas─▒,
ÔÇó U├ž taraf─▒n─▒n denizlerle ├ževrili olmas─▒
ÔÇó Asya, Afrika, Avrupa k─▒talar─▒ aras─▒nda bulunmas─▒
Nedeniyle tarih boyunca s─▒k s─▒k g├Â├ž ve istilaya u─čram─▒┼čt─▒r. T├╝rkiye Roma ─░mparatorlu─ču, Do─ču Roma (Bizans) ─░mparatorlu─ču, B├╝y├╝k Sel├žuklu Devleti, Anadolu Sel├žuklu Devleri, Osmanl─▒ ─░mparatorlu─ču son olarak ta T├╝rkiye Cumhuriyetinin egemenlik sahas─▒ olmu┼čtur.
Anadolu’nun Asya, Avrupa ve Afrika k─▒talar─▒n─▒n birbirine en ├žok yakla┼čt─▒─č─▒ yerde bulunmas─▒, AvrupaÔÇÖya ├žok yakla┼čan bir yar─▒mada (├╝├ž taraf─▒ denizlerle ├ževrili) olu┼ču ve Asya ve Avrupa k─▒talar─▒ aras─▒ndaki ge├ži┼či m├╝mk├╝n k─▒lan Bo─čazlar─▒n bulunmas─▒ Anadolu’yu Orta Do─čuÔÇÖnun hatta d├╝nyan─▒n ticari ve stratejik bak─▒mdan ├žok ├Ânemli bir co─črafyas─▒ haline getirmi┼čtir. Bu nedenle gerek AnadoluÔÇÖda gerekse ├ževresinde kurulan devletler, geli┼čebilmek ve varl─▒klar─▒n─▒ g├╝venle s├╝rd├╝rebilmek i├žin bu kilit noktada ├Âzellikle de Bo─čazlar ├╝zerinde egemenlik kurmaya ├žal─▒┼čm─▒┼člard─▒r. Osmanl─▒ Devleti kuruldu─ču b├Âlgedeki co─črafi ko┼čullar─▒n sa─člad─▒─č─▒ avantajlar, kendilerine ├Âzg├╝ devlet organizasyonu ve askeri g├╝c├╝ nedeniyle ayakta kald─▒─č─▒ sure i├žerisinde d├╝nya jeopoliti─činde ├Ânemli bir yere sahip olmu┼čtur. Osmanl─▒ Devleti g├╝c├╝n├╝n doru─čunda oldu─ču 16. ve 17. y├╝zy─▒llarda ├╝├ž k─▒taya yay─▒lm─▒┼č ve G├╝neydo─ču Avrupa, Orta Do─ču ve Kuzey AfrikaÔÇÖn─▒n b├╝y├╝k b├Âl├╝m├╝n├╝ egemenli─či alt─▒nda tutmu┼čtur. ├ťlkenin s─▒n─▒rlar─▒ bat─▒da Cebelitar─▒k Bo─čaz─▒ ve Fas k─▒y─▒lar─▒na, do─čuda Hazar Denizi ve Basra K├ÂrfeziÔÇÖne, kuzeyde Avusturya, Macaristan ve UkraynaÔÇÖn─▒n bir b├Âl├╝m├╝ne ve g├╝neyde Sudan, Eritre, Somali ve YemenÔÇÖe uzanmaktayd─▒. Devlet zaman zaman deniza┼č─▒r─▒ topraklar da s├Âz sahibi olmu┼čtur. Devlet alt─▒ y├╝zy─▒l boyunca Do─ču d├╝nyas─▒ ile Bat─▒ d├╝nyas─▒ aras─▒nda bir k├Âpr├╝ i┼člevi g├Ârm├╝┼čt├╝r.
16. y├╝zy─▒lda Osmanl─▒ ─░mparatorlu─ču d├╝nya ├╝zerinde ÔÇťDenge KuranÔÇŁ rol├╝ oynam─▒┼č bu nedenle d├╝nyan─▒n en g├╝├žl├╝ ve b├╝y├╝k devleti olmu┼čtur. Ancak Avrupal─▒lar─▒n geli┼čebilmek ve d├╝nya ├╝zerindeki varl─▒klar─▒n─▒ umduklar─▒ d├╝zeyde s├╝rd├╝rebilmek amac─▒yla yapt─▒─č─▒ Co─črafi Ke┼čiflerle ├ťmit Burnunu bulmalar─▒ ticaret yollar─▒n─▒n yer de─či┼čtirmesine dolay─▒s─▒yla Osmanl─▒ Devletinin ├╝zerinde bulundu─ču b├Âlgenin ├Ânemini kaybetmesine yol a├žm─▒┼čt─▒r. Bu ke┼čiflerle do─ču ile bat─▒n─▒n ticareti kara yollar─▒ ├╝zerinden deniz yolar─▒ ├╝zerine kaym─▒┼č Osmanl─▒ Devletinin elinde tuttu─ču transit ticaret bu durumdan olumsuz etkilenmi┼čtir.
─░lk├ža─člardan beri Anadolu Yar─▒madas─▒ ├╝zerinde kurulan uygarl─▒klar─▒n temel ge├žim kayna─č─▒ olan kervan yollar─▒ Co─črafi Ke┼čiflerle etkinli─čini yitirince Osmanl─▒ Devletinin zengin ve parlak d├Ânemi son bulmu┼č buna ba─čl─▒ halk─▒n hayat standard─▒n─▒n d├╝┼čmesi devletin siyasi y├Ânden zay─▒flamas─▒na ortam haz─▒rlam─▒┼čt─▒r. Zamanla siyasi g├╝c├╝n├╝ yitiren Osmanl─▒ Devleti tarih sahnesinden silinmi┼č yerine Mustafa Kemal ├Ânderli─činde T├╝rkiye Cumhuriyeti kurulmu┼čtur.
T├╝rkiyeÔÇÖnin jeopolitik ├Ânemi ├Âzellikle 2. D├╝nya Sava┼č─▒ s─▒ras─▒nda ve sonras─▒ndaki geli┼čmelere ba─čl─▒ olarak artm─▒┼čt─▒r. T├╝rkiyeÔÇÖnin daha da artan jeopolitik ├Ânemi 1980ÔÇÖlerden itibaren ├Âzellikle Orta Do─čuÔÇÖda, Kafkasya ve Balkanlarda meydana gelen siyasi ve ekonomik geli┼čmelerle had safhaya ula┼čm─▒┼čt─▒r.

Bu geli┼čmelerden en ├Ânemlileri;
– Ekonomik ve k├╝lt├╝rel alandaki k├╝reselle┼čme
– Politikadaki h─▒zl─▒ de─či┼čim ve k├╝reselle┼čme
– Sovyetler birli─činin da─č─▒lmas─▒ ve dolay─▒s─▒yla SSCB ve Do─ču blo─ču ├╝lkelerinin NATOÔÇÖya kar┼č─▒ kurdu─ču Var┼čova pakt─▒n─▒n da─č─▒lmas─▒yla So─čuk Sava┼č─▒n sona ermesi gibi geli┼čmelerdir.

Bu geli┼čmelerin ortaya ├ž─▒kard─▒─č─▒ de─či┼čiklikler dolay─▒s─▒yla;
ÔÇó K├╝resel ve b├Âlgesel boyutlarda d├╝nyada yeni kuvvet dengeleri olu┼čmu┼čtur.
ÔÇó AvrupaÔÇÖda yeni siyasal olu┼čumlar meydana gelmi┼čtir.
ÔÇó SSCB ├žat─▒s─▒ alt─▒nda bulunan T├╝rkiye ile etnik, tarihi ve k├╝lt├╝rel ba─člar─▒ bulunan Orta Asya ve KafkasyaÔÇÖdaki ├╝lkeler ba─č─▒ms─▒zl─▒klar─▒n─▒ kazanm─▒┼člard─▒r.
ÔÇó Balkanlarda ve Ortado─čuÔÇÖda yeni ve ├žok ├Ânemli geli┼čmeler ve de─či┼čmeler meydana gelmi┼čtir.

G├╝n├╝m├╝zde T├╝rkiyeÔÇÖnin Jeopolitik Konumu
T├╝rkiye ├Âzel konumu gere─či d├╝nyan─▒n en ├Ânemli petrol ve do─čalgaz rezervine sahip Ortado─ču ve Hazar ile ├Ânemli deniz ula┼čt─▒rma yollar─▒n─▒n kav┼ča─č─▒nda bulunan Akdeniz havzas─▒nda yer al─▒r. Do─čusunda zengin do─čal kaynaklar─▒ yataklar─▒na sahip ├╝lkeler bulunan T├╝rkiyeÔÇÖnin bat─▒s─▒nda da geli┼čmi┼č Avrupa ├╝lkeleri bulunmaktad─▒r. Ayr─▒ca tarihte her zaman ├Ânemini s├╝rd├╝rm├╝┼č olan Karadeniz Havzas─▒ ve Bo─čazlar, SSCB ve YugoslavyaÔÇÖn─▒n da─č─▒lmas─▒ sonucu yap─▒sal de─či┼čikli─če u─črayan Balkanlar, etnik ├žat─▒┼čmalar yan─▒nda zengin do─čal kaynaklara sahip Kafkasya ve Orta AsyaÔÇÖn─▒n olu┼čturdu─ču co─črafyan─▒n merkezinde bulunmaktad─▒r.

Ayn─▒ zamanda;
ÔÇó T├╝rkiye Hazar ve Orta Asya ├╝lkelerinin sahip oldu─ču petrol ve do─čal gaz kaynaklar─▒n─▒n bat─▒ya ula┼čt─▒r─▒lmas─▒ i├žin haz─▒rlanan enerji nakli projelerinin en ├Ânemli g├╝zerg├óh─▒ ├╝zerindedir. D├╝nya enerji kaynaklar─▒n─▒n %70ÔÇÖi T├╝rkiye ├ževresinde k├╝melenmi┼č durumdad─▒r. Bu kaynaklar─▒ t├╝kenebilir durumda oldu─čundan gelecek i├žin ├žok b├╝y├╝k bir ├Âneme sahiptir. Hazar petrollerinin bat─▒ya ta┼č─▒nmas─▒nda kullan─▒lan Bak├╝-Ceyhan projesi petrol nakil g├╝zerg├óh─▒ bak─▒m─▒ndan en istikrarl─▒ ve g├╝venli ortam─▒ sunmaktad─▒r. Hazar Havzas─▒ÔÇÖn─▒n do─čal zenginliklerinin d├╝nya pazarlar─▒na ula┼čmas─▒yla birlikte Kafkasya ve Orta AsyaÔÇÖya y├Ânelik ticari trafikte meydana gelen art─▒┼č─▒n gerekli k─▒ld─▒─č─▒ Trans Kafkasya Ula┼č─▒m Koridorunun hayata ge├žirilmesi bak─▒m─▒ndan da T├╝rkiye anahtar ├╝lke konumundad─▒r.
ÔÇó Bulundu─ču b├Âlgede g├╝├žl├╝ bir orduya sahiptir.
ÔÇó T├╝rkiye BM ve NATOÔÇÖnun bar─▒┼č─▒ koruma, b├Âlgesel g├╝venlik ve istikrara y├Ânelik giri┼čimlerine kat─▒l─▒mlar─▒ ve baz─▒lar─▒nda oynad─▒─č─▒ ├Ânc├╝ rol ile Avrupa g├╝venlik mimarisi ├╝zerinde a─č─▒rl─▒─ča sahiptir.
ÔÇó 20. y├╝zy─▒l─▒n sonlar─▒nda d├╝nyadaki k├Âkl├╝ ve h─▒zl─▒ de─či┼čiklikler T├╝rkiyeÔÇÖyi NATOÔÇÖnun bir kanat ├╝lkesi konumundan ├ž─▒karm─▒┼č Avrasya ku┼ča─č─▒nda merkezi bir duruma getirmi┼čtir.
ÔÇó T├╝rkiye bulundu─ču co─črafi konum ve y├╝klendi─či jeopolitik g├Ârev nedeniyle bir├žok farkl─▒ ticari, ekonomik, askeri ve siyasi uluslararas─▒ kurulu┼člara ├╝yedir. Ayn─▒ anda NATO, Avrupa Konseyi, Ekonomik ─░┼č Birli─či ve Kalk─▒nma Te┼čkilat─▒ (OECD), Karadeniz Ekonomik ─░┼č Birli─či (KE─░), Ekonomik ─░┼č Birli─či ├ľrg├╝t├╝ (ECO), D-20 ve ─░slam Konferans─▒ ├ľrg├╝t├╝ (─░KO) ├╝yesi olan tek devlettir.
T├╝rkiye bulundu─ču konum i├žinde ├ževresine bar─▒┼č, istikrar, demokrasi ve ho┼čg├Âr├╝y├╝ yans─▒tmak i├žin b├╝y├╝k bir ├žaba i├žindedir. T├╝rkiyeÔÇÖnin bu y├Ândeki gayreti; savundu─ču ─░lkelerden, co─črafyas─▒ndan ve bilinen tarihi ger├žeklerden kaynaklanmaktad─▒r. T├╝rkiyeÔÇÖnin uygulad─▒─č─▒ d─▒┼č politika, hem ya┼čad─▒─č─▒ co─črafyadaki jeostratejik, ekonomik, k├╝lt├╝rel ger├žeklere hem de Atat├╝rkÔÇÖ├╝n koydu─ču bar─▒┼č├ž─▒ ilkelere dayanmaktad─▒r.

T├╝rkiyenin Jeopolitik Konumu

Bir ├Ânceki yaz─▒m─▒z olan ─░nsan ve Do─ča Etkile┼čimi Slayt ba┼čl─▒kl─▒ makalemizi de okuman─▒z─▒ ├Âneririz.

Yazar Hakk─▒nda

Co─črafya hayata bak─▒┼č a├ž─▒m, hayat felsefem..

Cevap Yaz