Harita ├çe┼čitleri

0

Harita ├çe┼čitleri

harita-cesitleri

├ľl├žekleri G├Âre Haritalar
A) B├╝y├╝k ├ľl├žekli Haritalar

├ľl├že─či 1/1 ile 1/200.000 aras─▒nda de─či┼čen haritalard─▒r. Bu tip haritalar genellikle y├╝ksek ayr─▒nt─▒ ihtiyac─▒ olan i┼člerde kullan─▒lmaktad─▒r. Bu bak─▒mdan planlar b├╝y├╝k ├Âl├žekli haritalard─▒r. ├ľrne─čin; kent planlar─▒ ve askeri topografya haritalar─▒ bu t├╝rden haritalard─▒r.

ÔÇó ├ľl├že─čin say─▒ de─čeri k├╝├ž├╝kt├╝r.
ÔÇó ┼×ehrin sokaklar─▒ ayr─▒nt─▒l─▒ bi├žimde g├Âr├╝lmektedir.
ÔÇó ├ľl├že─čin k├╝├ž├╝ltme oran─▒ azd─▒r.
ÔÇó E─čer ┼čehrin tamam─▒n─▒ g├Âstermek isteseydik, ├žok b├╝y├╝k k├ó─č─▒tlar kullanmam─▒z gerekecekti.
ÔÇó Ayr─▒nt─▒l─▒ oldu─ču i├žin g├╝nl├╝k hayatta kullan─▒┼čl─▒d─▒r.

B) Orta ├ľl├žekli Haritalar
├ľl├že─či 1/200.000 ile 1/500.000 aras─▒nda de─či┼čen haritalard─▒r. Bu haritalarda genellikle ayr─▒nt─▒ d├╝zeyi fazla de─čildir.

ÔÇó ├ľl├že─čin say─▒ de─čeri b├╝y├╝m├╝┼č ama ├Âl├žek k├╝├ž├╝lm├╝┼čt├╝r.
ÔÇó Haritan─▒n g├Âsterdi─či alan geni┼člemi┼čtir.
ÔÇó Ancak ┼čehirle ilgili ayr─▒nt─▒lar ortadan kalkm─▒┼čt─▒r.
ÔÇó Art─▒k cadde ve sokaklar de─čil yaln─▒zca il├želer g├Âr├╝lmektedir.

C) K├╝├ž├╝k ├ľl├žekli Haritalar
├ľl├že─či 1/500.000’den daha k├╝├ž├╝k haritalard─▒r. Bu haritalar genellikle atlas ve kitaplarda kullan─▒lan,
ayr─▒nt─▒lar─▒n hemen hi├ž g├Âr├╝lmedi─či haritalard─▒r. Bu haritalarda iller, akarsular ve da─člar gibi ba┼čl─▒ca
b├╝y├╝k unsurlar g├Âsterilir.
ÔÇó ├ľl├žek de─čeri art─▒k say─▒sal olarak ├žok b├╝y├╝m├╝┼č ve ayr─▒nt─▒lar tamamen ortadan kalm─▒┼čt─▒r. (1/500.000’den daha k├╝├ž├╝k haritalar)
ÔÇó Haritan─▒n g├Âsterdi─či alan ├žok geni┼člemi┼čtir.
ÔÇó D├╝nyan─▒n t├╝m├╝n├╝ bu haritada, k├╝├ž├╝k bir k├ó─č─▒t ├╝zerinde g├Âstermek m├╝mk├╝nd├╝r.

UYARI
Farkl─▒ ├Âl├žekle ├žizilen haritalarda
ÔÇö Co─črafi koordinatlar,
ÔÇö ─░ki nokta aras─▒ ger├žek uzakl─▒k daima ayn─▒d─▒r.
Ancak;
ÔÇö ├ľl├žek,
ÔÇö ─░ki nokta aras─▒ harita uzakl─▒─č─▒,
ÔÇö K├ó─č─▒t ├╝zerinde kaplad─▒klar─▒ alan farkl─▒d─▒r.

konularina-gore-haritalar

Konular─▒na G├Âre Haritalar

GENEL HAR─░TALAR
Herhangi bir konu hakk─▒nda genel bir bilgi vermek amac─▒yla haz─▒rlanm─▒┼č herkes taraf─▒ndan anla┼č─▒labilen, basit tasarlanm─▒┼č haritalard─▒r.

I- Topo─črafya Haritalar─▒
─░zohips (e┼č y├╝kselti) e─črisi y├Ântemi ile yap─▒l─▒r. Araziyi ├Âl├žekleri oran─▒nda ayr─▒nt─▒lar─▒ ile g├Âsterirler. ├ľl├žekleri 1 / 20.000 ile 1 / 500.000 aras─▒nda de─či┼čir. 1 / 20.000’den b├╝y├╝k ├Âl├žekli olanlar kadastro i┼člerinde ve askeri ama├žlarla kullan─▒l─▒r. Bu haritalardan ├Âl├žek, uzunluk alan ve e─čim hesaplamada yararlan─▒l─▒r.

II- Fiziki Haritalar
Fiziki haritalar, yery├╝z├╝n├╝n kabart─▒ ve ├žukurluklar─▒n─▒ g├Âsteren orta ya da b├╝y├╝k ├Âl├žekli haritalard─▒r.
Fiziki haritalar haz─▒rlan─▒rken e┼č y├╝kselti ve e┼č derinlik e─črileri geni┼č aral─▒klarla ge├žirilir. Bu aral─▒klar ├že┼čitli renklerle boyan─▒r. Y├╝kseltiler genellikle ye┼čil, sar─▒ ve kahverenginin ├že┼čitli tonlar─▒ ile, derinlikler ise a├ž─▒ktan koyuya mavi rengin tonlar─▒ ile g├Âsterilir.

III- Siyasi ve ─░dari Haritalar
Yery├╝z├╝nde veya bir k─▒tada bulunan ├╝lkeleri, bir ├╝lkenin idari b├Âl├╝n├╝┼č├╝n├╝, yerle┼čim merkezlerini g├Âsteren haritalard─▒r. Bu haritalardan uzunluk ve alan bulmada yararlan─▒l─▒r. Ancak yer ┼čekilleri hakk─▒nda bilgi edinilemez.

IV- Duvar ve Atlas Haritalar─▒
E─čitim ve ├Â─čretim amac─▒na y├Ânelik haritalard─▒r. ├ľl├žekleri 1 / 1.100.000’dan daha k├╝├ž├╝kt├╝r. D├╝nya’n─▒n t├╝m├╝n├╝, k─▒talar─▒ veya ├╝lkeleri g├Âsterirler.

├ľZEL HAR─░TALAR
Herhangi bir uzmanl─▒k alan─▒na dair bilgiler i├žeren ve herkes taraf─▒ndan kolayca anla┼č─▒lamayan, uzman ki┼čilerin kulland─▒─č─▒ haritalard─▒r.

I- Araziden Yararlanma Haritalar─▒
Bir b├Âlgede arazinin nas─▒l kullan─▒ld─▒─č─▒n─▒ g├Âsteren haritalard─▒r. Bu haritalar yard─▒m─▒yla ekili-dikili alanlar─▒n, ├žay─▒r ve mera alanlar─▒n─▒n, orman alanlar─▒n─▒n, b├Âl├╝n├╝┼č├╝ ile kayal─▒k, batakl─▒k gibi kullan─▒lmayan alanlar hakk─▒nda bilgi edinilir. Tar─▒m─▒n t├╝r├╝ ve tar─▒m ├╝r├╝nleri de bu haritalarda g├Âsterilir.

II- Ekonomi Haritalar─▒
D├╝nya’n─▒n b├╝t├╝n├╝n├╝n ya da bir b├Âl├╝m├╝n├╝n ekonomik ├Âzelliklerini g├Âsteren haritalard─▒r. Bu haritalar yard─▒m─▒yla end├╝stri kurulu┼člar─▒n─▒n t├╝r├╝, say─▒s─▒, da─č─▒l─▒┼č─▒, ├žal─▒┼čanlar─▒n say─▒s─▒ hakk─▒nda bilgi edinilir.

III- Hidrografya Haritalar─▒
Bir b├Âlgenin su potansiyeli (akarsular, g├Âller, yeralt─▒ sular─▒, kaynaklar) hakk─▒nda bilgi veren haritalard─▒r. Bu haritalar yard─▒m─▒yla akarsular─▒n drenaj tipi, ak─▒m miktar─▒, kanallar, g├Âl sular─▒n─▒n ├Âzellikleri, yeralt─▒ sular─▒n─▒n t├╝r├╝, kaynaklar─▒n t├╝r├╝ say─▒s─▒ ve verimlilik derecesi hakk─▒nda bilgi edinilir.

IV- ─░zoterm Haritalar─▒
Bir b├Âlgede, e┼č s─▒cakl─▒ktaki noktalar─▒ birle┼čtiren e─čriye izoterm denir.
─░zotermler yard─▒m─▒yla ├žizilen izoterm haritalar─▒ndan, bir b├Âlgedeki s─▒cakl─▒k da─č─▒l─▒┼č─▒ hakk─▒nda bilgi edinilir.
S─▒cakl─▒k da─č─▒l─▒┼č─▒n─▒ daha iyi g├Âsterebilmek i├žin, bu haritalar s─▒cakl─▒k basamaklar─▒na uygun olarak renklendirilir. S─▒cak yerler i├žin k─▒rm─▒z─▒n─▒n tonlar─▒ so─čuk yerler i├žin mavinin tonlar─▒ kullan─▒l─▒r.

V- Jeomorfoloji Haritalar─▒
Bir b├Âlgedeki ┼čekillenme s├╝reci yani i├ž ve d─▒┼č g├╝├žlerin etkisiyle olu┼čan yer ┼čekilleri hakk─▒nda bilgi veren haritalard─▒r.
Bu haritalarda faylar, yama├žlar, vadi t├╝rleri, birikinti konileri, sekiler, ovalar ve daha bir ├žok yer ┼čekli taranarak g├Âsterilir. Yer ┼čekillerinin kolay ay─▒rt edilmesi amac─▒yla bu haritalar renklendirilir.

VI- N├╝fus Haritalar─▒
D├╝nya’n─▒n b├╝t├╝n├╝nde ya da bir b├Âl├╝m├╝ndeki n├╝fusun da─č─▒l─▒┼č─▒ ve ├Âzellikleri hakk─▒nda bilgi veren haritalard─▒r. Bu haritalarda n├╝fus da─č─▒l─▒┼č─▒ noktalama ile g├Âsterilir. N├╝fus yo─čunlu─ču haritalar─▒ ise renklendirilir.

VII- Toprak Haritalar─▒
Bir b├Âlgenin toprak ├Âzellikleri ve da─č─▒l─▒┼člar─▒ hakk─▒nda bilgi veren haritalard─▒r. Bu haritalardan, yeti┼čtirilecek ├╝r├╝nlerin belirlenmesi, buna ba─čl─▒ olarak topraklardan daha iyi verim al─▒nabilmesi gibi bir ├žok konuda yararlan─▒l─▒r.

Bir ├Ânceki yaz─▒m─▒z olan Projeksiyon Tipleri ba┼čl─▒kl─▒ makalemizi de okuman─▒z─▒ ├Âneririz.

Yazar Hakk─▒nda

Co─črafya hayata bak─▒┼č a├ž─▒m, hayat felsefem..

Cevap Yaz