D─▒┼č Kuvvetler: Buzullar

0

Buzullar
Kutup b├Âlgeleri ile y├╝ksek da─člar─▒n ├╝st k─▒s─▒mlar─▒nda b├╝t├╝n y─▒l hi├ž erimeden kalan karlara tokta─čan kar (daimi) denir. Enlemin etkisiyle tokta─čan kar s─▒n─▒r─▒ Ekvatordan Kutuplara do─čru azal─▒r.

Bug├╝n d├╝nyan─▒n yakla┼č─▒k %10 ÔÇśu (15 milyon km┬▓ si) buzullarla kapl─▒d─▒r. Buzullar─▒n etki alan─▒ daha ├žok kutuplara yak─▒n yerlerdir.

BUZUL ├çE┼×─░TLER─░

Sirk Buzulu : Y├╝ksek da─čl─▒k alanlardaki k├╝├ž├╝k ├žukurluklar─▒ dolduran buzullard─▒r. Yurdumuzda baz─▒ y├╝ksek da─čl─▒k b├Âlgelerde vard─▒r.┬á├ľr: Cilo (Buzul Da─č─▒) Sat, A─čr─▒, Tend├╝rek, S├╝phan , Ka├žkar, Erciyes, Uluda─č, Beyda─člar─▒, Geyik Da─člar─▒, Bolkar , Binbo─ča da─člar─▒ gibi.

Vadi Buzulu: Buzul a┼č─▒nd─▒rmas─▒ ile olu┼čan vadilerin i├žini dolduran buzullard─▒r. ├ľr: Cilo da─č─▒nda oldu─ču gibi.

Takke Buzulu: Volkan da─člar─▒n─▒n ├╝st k─▒sm─▒nda olu┼čan buzullard─▒r. ├ľr: A─čr─▒ da─č─▒nda oldu─ču gibi

├ľrt├╝ Buzulu: Kutup b├Âlgelerinde g├Âr├╝l├╝r. Antartika ve Gr├ÂnlandÔÇÖda oldu─ču gibi. Kutup b├Âlgelerinde denizde y├╝zen buz da─člar─▒na Aysberg denir.

BUZUL A┼×INDIRMASINDA ETK─░L─░ FAKT├ľRLER

ÔÇó Buzulun kal─▒nl─▒─č─▒na: Kal─▒nl─▒k fazla ise a┼č─▒nd─▒rma oyma ┼čeklinde , az ise t├Ârp├╝leme ┼čeklinde olur.
ÔÇó Yatak E─čimine: Yatak e─čimi fazla ise a┼č─▒nd─▒rma t├Ârp├╝leme ┼čeklinde az ise oyma ┼čeklindedir.
ÔÇó Kayalar─▒n ├ľzelli─čine: Zemin sert kayalardan olu┼čmu┼č ise a┼č─▒nd─▒rma t├Ârp├╝leme ┼čeklinde , yumu┼čak ise oyma ┼čeklinde olur.

BUZUL A┼×INDIRMA ┼×EK─░LLER─░

BUZUL VAD─░S─░
Buzul a┼č─▒nd─▒rmas─▒ sonucu olu┼čan ÔÇťUÔÇŁ ┼čeklindeki vadilerdir. Akarsu vadilerine g├Âre boylar─▒ k─▒sad─▒r ve s├╝rekli ini┼č g├Âstermezler (ini┼čli ÔÇô├ž─▒k─▒┼čl─▒d─▒r)

H├ľRG├ť├ç KAYA
Farkl─▒ a┼č─▒nma sonucu olu┼čan ve genellikle deve h├Ârg├╝c├╝ne benzeyen kayalard─▒r.

S─░RK (BUZ YALA─×I)
Da─člar─▒n ├╝st k─▒sm─▒nda a┼č─▒nd─▒rma ile olu┼čan k├╝├ž├╝k ├žukurluklard─▒r.

BUZUL B─░R─░KT─░RME ┼×EK─░LLER─░

MOREN
Buzullar─▒n a┼č─▒nd─▒rarak ta┼č─▒d─▒─č─▒ kum , ├žak─▒l gibi maddelere moren denir.

DRUML─░N
Buzul biriktirmesi ile olu┼čan al├žak tepelere(ters ka┼č─▒k ┼čeklinde) denir.

SANDER D├ťZL├ť─×├ť
Buzullar─▒n eridi─či yerde ortaya ├ž─▒kan akarsular─▒n ta┼č─▒d─▒─č─▒ malzemeleri biriktirmesi ile olu┼čan d├╝zl├╝klerdir.

T├╝rkiyeÔÇÖnin bug├╝nk├╝ yer ┼čekillerinin olu┼čmas─▒nda en az etkili olan d─▒┼č kuvvet buzullard─▒r. Buzullar─▒n en etkili oldu─ču b├Âlgemiz Do─ču Anadolu B├Âlgesi’dir. Sebebi; y├╝kseltisinin fazla olmas─▒d─▒r. Ayr─▒ca Do─ču Karadeniz B├Âl├╝m├╝nde Ka├žkar Da─č─▒, ─░├ž Anadolu B├Âlgesi’nde Erciyes Da─č─▒, Akdeniz B├Âlgesi’nde Toroslar ve Marmara B├Âlgesi’nde Uluda─č’da etkilidir.

Bir ├Ânceki yaz─▒m─▒z olan D─▒┼č Kuvvetler: ├ç├Âz├╝lme, Heyelan, Erozyon, Toprak Olu┼čumu (Sunu) ba┼čl─▒kl─▒ makalemizi de okuman─▒z─▒ ├Âneririz.

Yazar Hakk─▒nda

Co─črafya hayata bak─▒┼č a├ž─▒m, hayat felsefem..

Cevap Yaz