T├╝rkiye’de Sanayi ve Da─č─▒l─▒┼č─▒

0

T├╝rkiye’de Sanayi ve Da─č─▒l─▒┼č─▒

80 y─▒l ├Ânce makinesi olmayan, her t├╝rl├╝ sanayi ├╝r├╝n├╝n├╝ ba┼čka ├╝lkelerden alan ├╝lkemiz Cumhuriyetin ilk y─▒llar─▒ndan itibaren h─▒zla geli┼čmeye ba┼člam─▒┼čt─▒r. Hammadde zengini olan ├╝lkemiz bug├╝n kendi ├╝r├╝n├╝n├╝ kendi fabrikalar─▒nda i┼čleyebilen bir ├╝lke olmu┼čtur. ─░┼členen ├╝r├╝nler ├╝lke i├žine yetti─či gibi d─▒┼č ├╝lkelere de sat─▒l─▒r hale gelmi┼čtir. ├ťlkemizde ilk kurulan fabrikalar; S├╝merbank Dokuma Fabrikas─▒, Beykoz Ayakkab─▒ Fabrikas─▒, ┼×eker fabrikalar─▒d─▒r. Devlet deste─čiyle sonra isteyen herkes sanayi yat─▒r─▒mlar─▒nda bulunabilmi┼čtir.
T├ťRK─░YE’DE SANAY─░N─░N BA┼×LICA ├ľZELL─░KLER─░
Ula┼č─▒m, pazarlama, t├╝ketim hammaddeye yak─▒nl─▒k faaliyetleri ├╝lkemiz sanayi kurulu┼č yeri ├╝zerinde ├Ânemli rol oynam─▒┼čt─▒r. ├ľrne─čin ─░stanbul ve ─░zmir’deki sanayi tesislerinin kurulmas─▒ ve geli┼čmesinde; kara ve deniz ula┼č─▒m─▒, hammaddenin kolay temini ve ├╝r├╝nlerin ta┼č─▒nmas─▒n─▒n her mevsim kolay olmas─▒ ve pazar─▒n bulunmas─▒ ├Ânemli etmenlerdir.
Sanayi en ├žok Marmara B├ÂlgesiÔÇÖnde geli┼čmi┼čtir. Bunda en ├Ânemli etmen ula┼č─▒md─▒r. Di─čer ┼čartlar─▒n da burada uygun olmas─▒ sanayile┼čmeyi h─▒zland─▒rm─▒┼čt─▒r. ─░stanbul – Adapazar─▒ aras─▒, ─░zmir ├ževresi, Mersin Adana aras─▒, Bursa, Ere─čli, Karab├╝k, ─░skenderun, Eski┼čehir, Ankara ve Gaziantep sanayinin en geli┼čti─či ─░llerdir. Sanayi faaliyetlerinin geli┼čmesi, ─░┼č olanaklar─▒ sa─člad─▒─č─▒ndan, o alandaki n├╝fusun da g├Â├žle artmas─▒na sebep olmu┼čtur.
Sanayinin geli┼čmesinde hammadde kaynaklar─▒na yak─▒nl─▒k da ├Ânemli bir etken olmu┼čtur. ├ľrne─čin: ├çukurovaÔÇÖda tar─▒ma dayal─▒ sanayinin geli┼čmesi. Konya’da unlu mamuller, Rize’de cay fabrikalar─▒ gibi. ├ľzellikle Do─ču Anadolu ve Do─ču KaradenizÔÇÖde sanayinin geli┼čmemesinde en ├Ânemli etmen ula┼č─▒m─▒n zor sa─članmas─▒d─▒r. Maden kaynaklar─▒n─▒n varl─▒─č─▒ da sanayi tesislerini etkilemi┼čtir. ├ľrne─čin: Zonguldak’ta ta┼čk├Âm├╝r├╝, MurgulÔÇÖda bak─▒r, Sivas (Divri─či)ÔÇÖda demir madeni tesisleri kurulmu┼čtur. ├ťlkemizde sanayi ve ticaretin geli┼čtirilmesi amac─▒yla sanayi ve ticaret odalar─▒ kurulmu┼čtur.

Sanayi Kollar─▒

Sekt├Ârlerde ├çal─▒┼čan Ki┼či Oranlar─▒

Sanayi Ve Ticaret Odalar─▒n─▒n Ama├žlar─▒
´éž Ticaret ve sanayi ─░le ─░lgili ─░ncelemeler yapmak,
´éž Mesleki ahlak ve dayan─▒┼čmay─▒ korumak,
´éž Bulundu─ču yerin ticari, ├Ârf, adet ve kurallar─▒n─▒ tespit etmek,
´éž Mesleki konularda bakanl─▒klara, ─░llere ve belediyelere teklif ve isteklerde bulunmakla g├Ârevlidir.

T├ťRK─░YEÔÇÖDE SANAY─░ KOLLARININ CO─×RAF─░ DA─×ILI┼×I

TARIMSAL SANAY─░

Unlu mamuller ─░├ž Anadolu ba┼čta olmak ├╝zere t├╝m b├Âlgelerimizde bulunur.
┼×eker fabrikalar─▒ K─▒y─▒ b├Âlgelerimiz hari├ž her y├Âremizde bulunur. 30ÔÇÖdan fazla ┼čeker fabrikas─▒ vard─▒r.
Ya─č fabrikas─▒ Ay├ži├žek ya─č─▒ fabrikalar─▒ TrakyaÔÇÖda, zeytinya─č─▒ fabrikalar─▒ Ege ve G├╝ney MarmaraÔÇÖda yayg─▒nd─▒r.
Sigara ─░stanbul. ─░zmir, Samsun, Tokat. Adana, Malatya, Bitlis
Konservecilik İstanbul. Bursa. Çanakkale, Balıkesir ve İzmir
─░├žki fabrikalar─▒ Tekirda─č, Gaziantep, Nev┼čehir, Ankara
Et ve s├╝t ├╝r├╝nleri Edirne, Trabzon, Erzurum, Kars, Tekirda─č, ┼×anl─▒urfa, Adana, Kayseri, ─░stanbul, ─░zmir, Ankara, Bal─▒kesir

DOKUMA SANAY─░

Pamuklu dokuma ─░stanbul, Adana, Kayseri, ─░zmir, Ayd─▒n, Denizli, Bursa, Gaziantep, Kahramanmara┼č
Y├╝nl├╝ dokuma Bursa, Hereke, U┼čak, Kayseri
─░pekli dokuma Bursa, Gemlik, ─░stanbul
Hal─▒ Kilim Battaniye Isparta, U┼čak, G├Ârdes, Demirci, Kula, B├╝nyan, Kayseri, L├ódik, Hereke
Deri i┼čleme ─░stanbul, ─░zmir, Kayseri, Erzurum, Erzincan, Van

MAK─░NA VE K─░MYA SANAY─░

Petrol rafineri ─░zmir, Mersin, ─░zmit, Batman, K─▒r─▒kkale
G├╝bre fabrikas─▒ Mersin, ─░zmit, ─░zmir, K├╝tahya, Band─▒rma, ─░skenderun, El├óz─▒─č, Samsun
Vagon Adapazar─▒, Sivas, Eski┼čehir
Gemi ─░stanbul, ─░zmit
U├žak Ankara, Eski┼čehir
Otomotiv Bursa, Adapazar─▒, ─░zmir, ─░zmit, Aksaray, ─░stanbul, Ankara

TA┼×A TOPRA─×A DAYALI SANAY─░

┼×i┼če-Cam fabrikalar─▒ ─░stanbul, Sinop, K─▒rklareli, Mersin
Tu─čla Kiremit Eski┼čehir, Manisa, K├╝tahya, Ayd─▒n ├çorum, Tokat

MADEN SANAY─░S─░

Demir-├çelik Karab├╝k, Ere─čli, ─░skenderun, ─░zmir, Sivas, K─▒r─▒kkale
Ferro-Krom Antalya, El├óz─▒─č,
Bor Band─▒rma, K─▒rka, Emet
Bak─▒r Samsun, Murgul, Ergani

ORMAN SANAY─░S─░

K├ó─č─▒t fabrikalar─▒ Zonguldak-├çaycuma, Giresun-Aksu, Mu─čla-Dalaman, Bal─▒kesir, Kastamonu-Ta┼čk├Âpr├╝, Silifke-SEKA
Mobilya Ankara, ─░stanbul, Bursa, Kayseri

T├╝rkiyeÔÇÖde sanayinin ├╝lke geneline da─č─▒l─▒┼č─▒nda bir dengesizlik vard─▒r. ├ťlke sanayi kurulu┼člar─▒n─▒n ├žo─ču Marmara B├ÂlgesiÔÇÖnde kurulmu┼čtur. ─░stanbul ba┼čta olmak ├╝zere, ─░zmit, Bursa, Adapazar─▒ ├Ânemli sanayi kentleridir.
─░stanbulÔÇÖun sanayinin kurulu┼č yeri olarak se├žilmesinde;
´éž Ula┼č─▒m a─č─▒n─▒n geli┼čmi┼č olmas─▒,
´éž Hammaddenin kolay temin edilebilmesi,
´éž N├╝fusun fazla olmas─▒,
´éž T├╝ketim merkezi olmas─▒,
´éž ─░┼čg├╝c├╝ ihtiyac─▒n─▒n kolay kar┼č─▒lanmas─▒,
´éž B├╝y├╝k sermaye sahiplerinin bu kentte toplanmas─▒,
´éž Osmanl─▒ imparatorlu─ču d├Âneminden itibaren sanayi yat─▒r─▒mlar─▒n─▒n ├╝lkenin bat─▒ b├Âlgelerine kayd─▒r─▒lm─▒┼č olmas─▒ etkili olan ├Ânemli fakt├Ârlerdir.

Marmara B├ÂlgesiÔÇÖnin Trakya b├Âl├╝m├╝nde en b├╝y├╝k organize sanayi b├Âlgelerinden ├çerkezk├Ây dikkati ├žeker. Tekstil, boya ve metal sanayinin yayg─▒n oldu─ču bu kesimde sanayi giderek geli┼čmektedir. Ayr─▒ca bu kesimde Alpullu, Edirne, ├çorlu ve Tekirda─č ├ževrelerinde ├že┼čitli sanayi kurulu┼člar─▒ geli┼čim g├Âstermektedir.

Marmara B├ÂlgesiÔÇÖnden sonra sanayinin yo─čunluk kazand─▒─č─▒ ikinci b├Âlge Ege B├ÂlgesiÔÇÖdir.
Bu b├Âlgede ─░stanbul’dan sonra T├╝rkiyeÔÇÖnin ikinci b├╝y├╝k sanayi alan─▒ olan ─░zmir yer al─▒r. Dokuma ve g─▒da sanayi ba┼čta olmak ├╝zere, makine, yedek par├ža, petrol ├╝r├╝nleri vb. gibi sanayi kurulu┼člar─▒ ─░zmirÔÇÖde yo─čunla┼čm─▒┼čt─▒r. Petrol rafinerisi nedeniyle Alia─ča, ya─č sanayinin geli┼čti─či Ayval─▒k ve Edremit, ┼čeker sanayinin geli┼čti─či Afyon, K├╝tahya ve U┼čak, azot fabrikas─▒ ve seramik fabrikas─▒n─▒n yer ald─▒─č─▒ K├╝tahya, pamuklu dokuma sanayinin geli┼čme g├Âsterdi─či Ayd─▒n, Nazilli, Denizli ve U┼čak gibi illerde de sanayile┼čme faaliyetleri dikkati ├žeker.

Sanayinin yo─čunla┼čt─▒─č─▒ di─čer bir alan Bat─▒ Karadeniz b├Âl├╝m├╝d├╝r. Genellikle a─č─▒r sanayinin topland─▒─č─▒ bu kesimde yo─čunla┼čma Zonguldak’taki maden k├Âm├╝r├╝n├╝n varl─▒─č─▒na ba─čl─▒ olarak geli┼čmi┼čtir. Karab├╝k ve Ere─čli demir-├želik fabrikalar─▒ bu alan─▒n ├Ânemli sanayi b├Âlgesidir.

Akdeniz B├ÂlgesiÔÇÖnin en h─▒zl─▒ sanayile┼čen yeri ├çukurovaÔÇÖd─▒r. Buras─▒ ayn─▒ zamanda T├╝rkiyeÔÇÖnin ba┼čl─▒ca sanayi alanlar─▒ndan biri durumundad─▒r. Bu b├Âlgede Adana’da yer alan ├že┼čitli sanayi kollar─▒ d─▒┼č─▒nda, Mersin petrol rafinerisi (ATA┼×), ─░skenderun s├╝per fosfat ve demir-├želik fabrikalar─▒, AntalyaÔÇÖda ferro-krom fabrikas─▒ ve Seydi┼čehir al├╝minyum tesisleri vard─▒r.

─░├ž Anadolu B├Âlgesi i├žine da─č─▒lm─▒┼č end├╝stri kurulu┼člar─▒ ise Eski┼čehir, Kayseri, Sivas, Konya, K─▒r─▒kkale ve Ankara gibi merkezlerde toplanm─▒┼čt─▒r. G├╝neydo─ču Anadolu’da son y─▒llarda GAPÔÇÖla birlikte ├Âzellikle tar─▒ma dayal─▒ sanayi geli┼čmektedir. A┼ča─č─▒da ├╝lkemizde yer alan baz─▒ b├╝y├╝k sanayi kollar─▒ ve bulundu─ču baz─▒ yerler verilmi┼čtir.

├ťLKEM─░ZDE SANAY─░N─░N BELL─░ YERLERDE YO─×UNLA┼×MA NEDENLER─░

1. Hammadde
Sanayi tesislerinin kurulmas─▒nda hammadde olduk├ža ├Ânemlidir. Hammaddesiz ├╝retim olmaz. ├ťlkemiz sanayinin kurulu┼čunda en ├Ânemli fakt├Âr olan hammadde kaynaklar─▒ bak─▒m─▒ndan olduk├ža zengindir.
├ťlkemiz yeralt─▒ kaynaklar─▒ bak─▒m─▒ndan bor, demir, bak─▒r, krom, ├žimento hammaddeleri, deniz ve gol sular─▒m─▒zdaki tuz ve sodyum s├╝lfat gibi madenler bak─▒m─▒ndan olduk├ža zengindir.

Tar─▒msal, hayvansal ve orman ├╝r├╝nleri gibi yer ustu kaynaklar─▒ da ├╝lkemizde b├╝y├╝k ├že┼čitlilik g├Âsterir.
´éžG─▒da end├╝strisinin hammaddesi olan un, sebze, meyve ve ├že┼čitli hayvansal ├╝r├╝nler,
´éžDokuma sanayinin hammaddesi olan pamuk,
´éž┼×eker sanayinin hammaddesi olan ┼čekerpancar─▒,
´éž├çay sanayinin hammaddesi olan ├žay,
´éžSigara sanayinin hammaddesi olan t├╝t├╝n,
´éžK├ó─č─▒t sanayinin ana hammaddesi olan orman ├╝r├╝nleri bak─▒m─▒ndan ├╝lkemiz olduk├ža zengindir.

2. Enerji
Enerjisiz fabrika ├žal─▒┼čmaz. Makinelerin hareketi, ─▒s─▒tma, eritme i┼člemleri vb. hep enerjiyle olur. G├╝n├╝m├╝zde enerji kaynaklar─▒ y├Ân├╝nden zengin ├╝lkeler, sanayile┼čmi┼č ├╝lkelerdir. T├╝rkiye enerji kaynaklar─▒ bak─▒m─▒ndan potansiyeli y├╝ksek bir ├╝lkedir. Petrol ve ta┼čk├Âm├╝r├╝ yetersizli─čine kar┼č─▒n ├╝lkemiz linyit rezervleri bak─▒m─▒ndan olduk├ža zengindir.
├ťlkemizde elektrik enerjisinin ├╝retimi i├žin 1935 y─▒l─▒nda Elektrik ─░┼čleri Et├╝t ─░daresi kurulmu┼čtur. Bu kurulu┼č yurdumuzun hangi b├Âlgesinde hidroelektrik santral, hangi b├Âlgesinde termik santral kurulmas─▒ gerekti─čine karar verir. ZonguldakÔÇÖta ├çatala─čz─▒ÔÇÖnda kurulan termik santral ta┼čk├Âm├╝r├╝ yakarak sadece k├Âm├╝r havzas─▒na elektrik kar┼č─▒lamakla birlikte ─░stanbul ve AnkaraÔÇÖya kadar uzanan kesimin elektrik gereksinimini kar┼č─▒lam─▒┼čt─▒r. K├╝tahyaÔÇÖdaki zengin linyit yataklar─▒ndan yararlanarak Soma ve Seyit ├ľmerÔÇÖde iki termik santral kurulmu┼čtur. Marmara B├ÂlgesiÔÇÖnde do─čalgaza dayal─▒ Hamitabat, termik santrali, Do─ču Anadolu Linyite dayal─▒ Af┼čin-Elbistan termik santrali ├╝lkemizin enerji gereksinimini sa─člayan ├Ânemli termik santrallerdendir. Son y─▒llarda Rusya’dan getirilen do─čalgaz sanayiimizin kulland─▒─č─▒ ba┼čl─▒ca enerji kaynaklar─▒ aras─▒ndad─▒r. Beyaz k├Âm├╝r olarak adland─▒r─▒lan hidroelektrik enerji bak─▒m─▒ndan olduk├ža zengin olan ├╝lkemizde ilk hidroelektrik santral Sakarya Nehri ├╝zerinde kurulan Sar─▒ya baraj─▒d─▒r. Kurulan bir├žok baraj sanayi kurulu┼člar─▒n─▒n enerji gereksinimini de kar┼č─▒lamaktad─▒r.

3. Sermaye
Sermaye, fabrikalar─▒n kurulmas─▒ i├žin temel ┼čartlardan biridir. T├╝rkiyeÔÇÖde sermaye yetersizli─či sanayinin geli┼čmesinde ├Ânemli bir engeldir. ├çimento, ┼čeker ve dokuma sanayiimiz b├╝y├╝k ├Âl├ž├╝de milli sermayeden, demir-├želik, ├žinko-kur┼čun, boksit tesisleri gibi metal├╝rji fabrikalar─▒ uzun vadeli d─▒┼č kredi kaynaklar─▒ndan yararlanarak, otomotiv ve u├žak sanayiimiz ise yabanc─▒ sermaye ortakl─▒─č─▒ ile geli┼čim g├Âstermi┼čtir.

4. ─░┼čg├╝c├╝
Sanayinin kurulup geli┼čmesi i├žin konular─▒nda uzman nitelikli ve s├╝rekli i┼čg├╝c├╝n├╝n olmas─▒ ┼čartt─▒r. ├ťlke n├╝fusunun s├╝rekli artmas─▒ ve gen├ž n├╝fusumuzun fazla olu┼ču, i┼čg├╝c├╝ bak─▒m─▒ndan ├╝lkemizi zengin bir konuma getirmektedir. Di─čer taraftan Cumhuriyetin ilk y─▒llar─▒nda nitelikli i┼čg├╝c├╝ bulamayan sanayi tesisleri i├žin g├╝n├╝m├╝zde bu sorun ortadan kalkm─▒┼čt─▒r. ├ťniversitelerin m├╝hendislik b├Âl├╝mlerinden mezun olan gen├žler sanayinin hemen her dal─▒nda ├žal─▒┼čabilecek nitelikli teknik eleman a├ž─▒─č─▒n─▒ ortadan kald─▒rmaktad─▒r. Ayr─▒ca ara i┼čg├╝c├╝ gereksinimi de ├že┼čitli teknik lise ve y├╝ksekokullar vas─▒tas─▒yla kar┼č─▒lanmaktad─▒r.

5. Ula┼č─▒m
Sanayinin geli┼čmesinde en b├╝y├╝k etmendir. Ula┼č─▒ms─▒z ne hammadde, ne de ├╝retilen ├╝r├╝nlerin pazarlanmas─▒ s├Âz konusu olamaz. Ula┼č─▒m sorunu ├╝lkemizde 1950ÔÇÖlerden itibaren karayollar─▒n─▒n yap─▒m─▒ ile b├╝y├╝k ├Âl├ž├╝de a┼č─▒lm─▒┼čt─▒r. G├╝n├╝m├╝zde yurdumuzun her b├Âlgesi ile ula┼č─▒m ba─člant─▒s─▒ yaz-k─▒┼č sa─članmakta, k├Âyler d├óhil olmak ├╝zere her b├Âlgemize kara ve demiryolu ba─člant─▒m─▒z bulunmaktad─▒r. Modem y├╝kleme ve bo┼čaltma yapabilen gerekli ara├ž ve gere├žle donanm─▒┼č limanlar─▒m─▒z, ihtiyac─▒ kar┼č─▒layacak bir ticaret filomuz vard─▒r, ├Âzellikle T.I.R. filomuz olduk├ža geli┼čmi┼č bir d├╝zeydedir. Bu ula┼č─▒m ara├žlar─▒ndan h─▒zla geli┼čtirmemiz gerekeni en ├žok d─▒┼č ticarette kulland─▒─č─▒m─▒z denizyoludur.

6. Pazar
Sanayinin kurulup geli┼čmesi ve devaml─▒l─▒─č─▒ ├╝retilen mal─▒n pazarlanmas─▒yla do─črudan ilgilidir. Pazar pay─▒ y├╝ksek olan ├╝r├╝nlerin ├╝retimi de y├╝ksek olur. Dayan─▒ks─▒z t├╝ketim maddelerinin sanayisi genellikle pazara yak─▒nl─▒k g├Âsterir. ├ťlkemizde Pazar pay─▒n─▒n en y├╝ksek oldu─ču il, n├╝fusun en fazla oldu─ču ─░stanbul’dur.

7. ─░klim ┼×artlan
─░klim ┼čartlar─▒n─▒n elveri┼čli olmad─▒─č─▒ yerlerde di─čer ┼čartlar da olmayaca─č─▒ndan sanayi geli┼čmez. ├ťlkemiz genelinde iklim ┼čartlar─▒ elveri┼člidir. Fakat Do─ču Anadolu bu y├Ân├╝yle ┼čanss─▒z bir b├Âlgedir.

8. Su Durumu
Susuz canl─▒ hayat─▒ olmayaca─č─▒ndan sanayi tesisleri hem ├žal─▒┼čanlar─▒ hem de ├╝retilen maddelerin suya olan ihtiya├žlar─▒ndan susuz sanayi geli┼čmez. Bu y├╝zden sanayi tesisleri genel olarak su kaynaklar─▒na yak─▒n yerlerde kurulur. ├ťlkemizde sanayi tesislerinin kuruldu─ču yerlere bak─▒ld─▒─č─▒nda deniz kenarlar─▒, akarsu boylar─▒ dikkat ├žeker.

ULKEM─░ZDE BA┼×LICA SANAY─░ KOLLARI

A─č─▒r sanayi
Fabrika ve makinelere b├╝y├╝k miktarda sermaye yat─▒r─▒m─▒ gerektirir. Buna kar┼č─▒l─▒k ├žok miktarda mal ├╝retir ve geni┼č bir piyasaya ├žok ├že┼čitli mallar verir. Petrol ar─▒tma, demir ├želik, motorlu ara├ž ve makine, ├žimento a─č─▒r sanayi ├╝r├╝nleridir.

Orta ve k├╝├ž├╝k ├ľl├žekli Sanayi
Daha ├žok dayan─▒kl─▒ t├╝ketim mallar─▒, buzdolab─▒, ├žama┼č─▒r makinesi, televizyon, mutfak e┼čyas─▒ ├╝reten sanayilerle dokumac─▒l─▒k haz─▒r giyim, g─▒da ve benzeri sanayi dallar─▒ndan olu┼čur.

Un ve Unlu ├ťr├╝nler Sanayi

Besin sanayinin ana hammaddesini tah─▒l olu┼čturur, ├Âzellikle bu─čdaya dayal─▒ olan en yayg─▒n sanayi koludur. Say─▒lar─▒ 350 dolay─▒nda olan un fabrikalar─▒n─▒n en b├╝y├╝k kapasitelileri Eski┼čehir, Konya, Ankara gibi ─░├ž Anadolu b├Âlgesi illerinde ve ─░stanbul, ─░zmir, Adana, Bursa gibi y├╝ksek n├╝fus potansiyeli olan illerde toplanm─▒┼čt─▒r. Un ├╝retiminin artmas─▒ ├╝lkemizde makama ve bisk├╝vi sanayiini geli┼čtirmi┼čtir.

Unlu Mam├╝ller Sanayi

Çay Sanayi

├ťlkemize yeni giren bir tar─▒msal urun olmas─▒na kar┼č─▒n ├žay tar─▒m─▒ ve ├žay sanayi h─▒zl─▒ bir geli┼čme g├Âstermi┼čtir. Y─▒ll─▒k ortalama 200 bin ton civar─▒nda kuru cay ├╝reten T├╝rkiyeÔÇÖde bu sanayi kolu Do─ču Karadeniz bolumu k─▒y─▒ ┼čeridinde toplanm─▒┼čt─▒r. Fabrikalar─▒n ├žo─čunlu─ču Rize ilindedir. Di─čer fabrikalar ise Artvin, Trabzon, Giresun illerinde bulunur. 2005 y─▒l─▒ elde edilen ya┼č ├žay ├╝retimimiz, 1.192.000 ton, kuru ├žay ├╝retimimiz ise 217.540 tondur.

Çay Sanayi

T├╝t├╝n Sanayi

T├╝t├╝n, t├╝t├╝n fabrikalar─▒nda i┼členerek sigaraya d├Ân├╝┼č├╝r. ├ťlkemizde olduk├ža geli┼čmi┼č bir end├╝stri kolu olan t├╝t├╝n sanayi ilk kez 1884 y─▒l─▒nda ─░zmir sigara fabrikas─▒n─▒n kurulmas─▒ ile geli┼čmi┼čtir. ─░stanbul, Samsun, Tokat, Malatya, Adana, Bitlis de sigara fabrikalar─▒ bulunmaktad─▒r.

T├╝t├╝n Sanayi

┼×eker ve ┼×ekerli G─▒dalar Sanayi

├ťlkemizde Cumhuriyetin ilk y─▒llar─▒nda kurulan ve ├╝lke ihtiyac─▒n─▒ kar┼č─▒lad─▒─č─▒ gibi ihra├ž ├╝r├╝nleri aras─▒nda yer alan ├Ânemli bir sanayi koludur. ─░lk fabrika 1926 y─▒l─▒nda Alpullu ve U┼čakÔÇÖta kurulmu┼čtur. Tahsis edilen kotalar g├Âre ├╝retimin en fazla oldu─ču fabrikalar Ere─čli, Eski┼čehir, Ilg─▒n, Turhal ve Afyon dur. (500.000 tondan fazla 2007 T├╝rk ┼čeker) Toplam ┼čeker ├╝retimimiz 2005 y─▒l─▒nda 1.331.822 ton 2006 y─▒l─▒nda 859.700 ton 2007 y─▒l─▒nda 937.800 tondur.

┼×ekerli G─▒dalar Sanayi

Et, Sut ve Sut ├ťr├╝nleri Sanayi

Hayvanc─▒l─▒k faaliyetlerinin yo─čun oldu─ču yerlerde geli┼čmi┼čtir. 1952 y─▒l─▒nda kurulan Et Bal─▒k Kurumu ile bu sanayi kolu geli┼čme g├Âstermi┼čtir. Erzurum, Van, Trabzon, Ankara, ├çank─▒r─▒, ─░zmir, ─░stanbul Edirne, Tekirda─č ├Ânemli fabrikalar─▒n oldu─ču illerdir. Past├Ârize sut, yo─čurt, peynir, tereya─č─▒, sut tozu ve dondurma gibi ├╝r├╝nlerden olu┼čan bu sanayi kolu ├Âzellikle hayvanc─▒l─▒─č─▒n birinci derecede etkili oldu─ču Kars-Erzurum y├Âresi ile Do─ču Karadeniz b├Âl├╝m├╝nde geli┼čmi┼čtir. Bu b├Âl├╝m ve y├Âreler yan─▒nda Afyon, Mu─čla, Denizli, Kastamonu, Amasya, Giresun, Kahramanmara┼č ve Bayburt’ta ilk kez 1963 y─▒l─▒nda kurulan Sut End├╝strisi Kurumuna ba─čl─▒ (SEK) 30 dolay─▒nda fabrika vard─▒r.
Ayr─▒ca ├Âzel sekt├Âre ait P─▒nar Sut (─░zmir-P─▒narba┼č─▒), Mis Sut (Bal─▒kesir-G├Ânen), Meri├ž Sut (Edime) vb. gibi b├╝y├╝k ├Âl├žekli kurulu┼člar vard─▒r. B├╝y├╝k ├Âl├žekli 120 dolay─▒nda (30 kadar SEK tesisi d├óhil) sut ve sut ├╝r├╝nleri i┼čleme fabrikas─▒n─▒n yer ald─▒─č─▒ ├╝lkemizde tereya─č─▒ yap─▒m─▒ b├╝y├╝k t├╝ketim merkezleri ├ževresinde geli┼čmi┼č olup ├Âzellikle TrabzonÔÇÖda (Vakf─▒kebir ve Tosya), peynir ise s├╝t├╝ bol olan alanlarda (Edime, Tekirda─č-beyaz peynir, Erzincan-tulum peyniri, Kars, A─čr─▒, Erzurum – ka┼čar peyniri) ├╝retilmektedir. Karadeniz k─▒y─▒lar─▒nda TrabzonÔÇÖda Karadeniz Su ├ťr├╝nleri Sanayi, RizeÔÇÖde Karadeniz Bal─▒k Sanayi, SamsunÔÇÖda kedi kopek mamas─▒ ├╝reten tesisler bulunur.

Et ve S├╝t ├ťr├╝nleri Sanayi

Konserve Sanayi

├ťlkede taze sebze ve meyvenin bulunmas─▒ bu sanayi kolunun yeterince geli┼čmesine engel olmu┼čtur. Ancak ├Âzellikle b├╝y├╝k kentlerde k─▒┼č aylar─▒nda konserve kullan─▒m─▒ yo─čunla┼čmaktad─▒r. ├ťlkemizde ilk konserve fabrikas─▒ 1920 y─▒l─▒nda KartalÔÇÖda kurulmu┼čtur. G├╝n├╝m├╝zde 70ÔÇÖden fazla b├╝y├╝k ├Âl├žekli konserve fabrikas─▒n─▒n ├žo─čunlu─ču Bursa, Bal─▒kesir gibi sebze ve meyve tar─▒m─▒n─▒n geli┼čti─či illerde toplanm─▒┼čt─▒r. Gelibolu, ├çanakkale ve Erdek gibi k─▒y─▒ kentlerimizde ise bal─▒k konservecili─či geli┼čmi┼čtir.

Konserve Sanayi

Bitkisel Ya─č Sanayi

├ťlkemizde bitkisel s─▒v─▒ ya─č olarak ay├ži├že─či, zeytinya─č─▒, m─▒s─▒r├Âz├╝, f─▒nd─▒k ya─č─▒, soya ya─č─▒ ve pamuk ya─č─▒ kullan─▒l─▒r. En ├Ânemli ya─č hammaddesi olan zeytinya─č─▒ en ├žok Marmara (Bursa, ├çanakkale, Bal─▒kesir) ve Ege (─░zmir, Mu─čla, Ayd─▒n) b├Âlgelerinde Adana, Hatay ve Gaziantep illerinde elde edilir. ├ťlkemizin en b├╝y├╝k Ay├ži├žek ya─č─▒ fabrikas─▒ Edime ve Tekirda─č’dad─▒r. Ayr─▒ca ─░zmir ve AdanaÔÇÖda da Ay├ži├žek ya─č─▒ fabrikas─▒ vard─▒r. Son y─▒llarda geli┼čen soya fasulyesinden ya─č ├╝reten fabrika ise Ordu ve AdanaÔÇÖdad─▒r.

Bitkisel Ya─č Sanayi

Dokuma (Tekstil), Deri ve Giyim Sanayi

T├╝rkiyeÔÇÖde dokuma sanayi 30-40 y─▒l i├žinde b├╝y├╝k geli┼čme g├Âstermi┼č ve ihracat─▒m─▒zda etkili bir duruma gelmi┼čtir. ├ťlkemizde dokuma end├╝strisinin b├╝t├╝n ├že┼čitleri (pamuk ipli─či ve pamuklu kuma┼č, yun ipli─či ve y├╝nl├╝ kuma┼č, yapay ipek ve kuma┼č, do─čal ipek ipli─či ve kuma┼č─▒, trikotaj, haz─▒r giyim, hal─▒-kilim, battaniye ve ke├že gibi kaba dokumac─▒l─▒k) vard─▒r.
Dokuma konusunda ├Âzellikle 1933 y─▒l─▒nda kurulan S├╝merbankÔÇÖ─▒n cabalar─▒ ├žok fazlad─▒r. ├ťlkemizde pamuklu kuma┼č dokuma fabrikalar─▒ ─░stanbul, Eski┼čehir, Kahramanmara┼č, Erzincan, Malatya, Konya (Ere─čli), ─░zmir, Kayseri, ─░zmir (Bergama), Adana, Ayd─▒n (Nazilli), Antalya ve ManisaÔÇÖda yer al─▒r. Pamuklu dokuma konusunda ├Âzellikle ├Âzel sekt├Âr kurulu┼člar─▒n─▒n a─č─▒rl─▒kl─▒ pay─▒ vard─▒r.
Yun sanayinde ise yun ipli─či, y├╝nl├╝ kuma┼č, battaniye, kilim gibi dokuma i┼čleri ile trikotaj gibi ├Ârme i┼čleri yer al─▒r. ─░lk y├╝nl├╝ dokuma fabrikas─▒ ─░stanbul Feshane ve Her EkeÔÇÖde ac─▒lan fabrikalard─▒r. Daha sonra bir kamu kurulu┼ču olan Merinos fabrikas─▒ a├ž─▒lm─▒┼čt─▒r. G├╝n├╝m├╝zde ─░stanbul, ─░├žel, Adana, Edime, Kayseri, Gaziantep ve ─░zmirÔÇÖde ├žok say─▒da ├Âzel sekt├Âr kurulu┼ču yer al─▒r. Haz─▒r giyim fabrikalar─▒ b├╝y├╝k ├žo─čunlukla ─░stanbul, ─░zmir Ankara ve Eski┼čehir gibi b├╝y├╝k kentler ├ževresinde toplanm─▒┼čt─▒r.
Do─čal ipek ipli─či ve ipekli kuma┼č ├╝retimi Bursa ilinde geli┼čmi┼čtir. Yapay ipek konusundaki en b├╝y├╝k fabrika da Bursa-GemlikÔÇÖte yer alan Gemlik Suni ─░pek Fabrikas─▒d─▒r.
Dokuma sanayinin en geli┼čmi┼č ├╝retim alanlar─▒ndan biri olan hal─▒c─▒l─▒k ise ├žok eski tarihlerden beri yap─▒lmaktad─▒r. ├ťlkemizde Isparta, U┼čak, Burdur, Denizli, Manisa, Ni─čde, Nev┼čehir, Kayseri, Konya, Sivas, Tokat, Erzurum, A─čr─▒ illerinde el dokumas─▒ hal─▒lar ├╝retilmektedir.
Dericilik ve deri end├╝strisi de olduk├ža geli┼čmi┼čtir. Bu i┼č koluna ait fabrika ve at├Âlyelerin ├žo─ču ─░stanbul’da toplanm─▒┼čt─▒r. Ayakkab─▒, deri giyecek, deri e┼čya (valiz, ├žanta, kemer vb.), fabrikalar─▒n─▒n ├╝retti─či ├╝r├╝nler son y─▒llar i├žinde b├╝y├╝k at─▒l─▒m yaparak ihracatta ├Ânemli bir pay─▒ olu┼čturmu┼čtur.

Dokuma, Tekstil Sanayi

Maden Sanayi

Bu sanayi kolunda demir ├želik, otomotiv, bak─▒r al├╝minyum, askeri malzeme, tar─▒m ara├ž ve gere├žleri yer almaktad─▒r. Cumhuriyetin ilk y─▒llar─▒nda ─░stanbul’da ├že┼čitli dokum, gemi ve motorlu ta┼č─▒t onar─▒m at├Âlyeleri bulunmaktayd─▒. Bu konudaki ├Ânemli at─▒l─▒mlar Cumhuriyet devri ile birlikte olmu┼čtur. Demir-├želik ├╝retimi ilk kez 1937 y─▒l─▒nda Karab├╝kÔÇÖte ac─▒lan fabrika ile ba┼člam─▒┼čt─▒r.
Bu demir-├želik fabrikas─▒na 1965 y─▒l─▒nda Ere─čli eklenmi┼čtir. Di─čer demir ├želik fabrikas─▒ ise 1975’te hizmete giren ─░skenderun fabrikas─▒d─▒r. Ayr─▒ca ─░zmirÔÇÖde yer alan ve ├Âzel sekt├Ârce kurulan ─░zmir demir-├želik ve Meta da di─čer ├Ânemli fabrikalar aras─▒ndad─▒r. Bu fabrikalarda in┼čaat demirleri, yuvarlak demir, ray, levha, sac, teneke, tel, ├želik ve ├žekme borular ├╝retmektedir.
├ťlkemizde demir-├želik ├╝retiminin geli┼čmesi maden i┼čleyen end├╝stri kollar─▒n─▒ da geli┼čtirmi┼čtir. Bu nedenle askeri amaca y├Ânelik faaliyet g├Âsteren (top, t├╝fek, mermi vb.) en ├Ânemli tesis 1932 y─▒l─▒nda kurulan K─▒r─▒kkale fabrikas─▒d─▒r. ├ťlkemizde hidroelektrik santrallerinin devreye girmesi ile elektro-metal├╝rji end├╝strisi de geli┼čmeye ba┼člam─▒┼čt─▒r.
Bu tur kurulu┼člar─▒n ilki 1962 y─▒l─▒nda AntalyaÔÇÖda kurulan Ferrokrom metal├╝rji tesisidir. Bunu 1977 y─▒l─▒nda Elaz─▒─čÔÇÖda kurulan tesis izlemi┼čtir. Son y─▒llarda Eski┼čehirÔÇÖde u├žak motor par├žalar─▒n─▒n yap─▒ld─▒─č─▒, bilgisayar kontroll├╝ te├žhizatlar─▒na kullan─▒ld─▒─č─▒ bir fabrika kurulmu┼čtur. Ayr─▒ca Ankara ve Eski┼čehirÔÇÖde u├žaklar─▒n her turlu tamir ve bak─▒m i┼člerini de do─črudan yapan ve yedek par├ža ├╝reten tesisler vard─▒r. Adapazar─▒ÔÇÖnda kurulan tank ve palet fabrikas─▒ da askeri ama├žl─▒ ├╝retim yapar. BursaÔÇÖda ise 1979 y─▒l─▒nda ├želik fabrikas─▒ ├╝retime ge├žmi┼čtir. ├ťlkemizde ├ž─▒kart─▒lan ve bol rezervli al├╝minyum, bak─▒r, boksit gibi madenlerin metal├╝rji end├╝strisindeki paylar─▒ artmaktad─▒r. Bu bak─▒mdan bak─▒r izabe tesisleri Maden (Elaz─▒─č 1939), G├Âkta┼č (Murgul 1951) ve SamsunÔÇÖda (1973), al├╝minyum tesisleri 1973 y─▒l─▒nda Konya Seydi┼čehir ve 1977 y─▒l─▒nda KayseriÔÇÖde ├╝retime ge├žmi┼čtir.

Maden Sanayi

Otomotiv ve Madeni E┼čya Sanayi

├ťlkemizde ara├ž ├╝retimi 1955 y─▒l─▒nda montaj ┼čeklinde trakt├Âr ├╝retimi ile ba┼člam─▒┼čt─▒r, ilk otomobil ├╝retimi de montaj ┼čeklinde 1960ÔÇÖl─▒ y─▒llarda olmu┼čtur. Ancak bug├╝n ├╝retim %90ÔÇÖa yak─▒n oranda yerli malzeme kullan─▒larak ger├žekle┼čtirilmektedir.
BursaÔÇÖda (Tofa┼č, Renault), ─░zmirÔÇÖde (Opel, BMC), ─░stanbul ve ─░zmitÔÇÖte (Ford, Otosan, Honda T├╝rkiye, Hyundai Assan, Toyota), Adapazar─▒ÔÇÖnda (Toyota) otomobil ve y├╝k ta┼č─▒tlar─▒ ├╝reten fabrikalard─▒r. ─░zmir ÔÇô Torbal─▒ Opel fabrikas─▒ 1989 – 2000 y─▒llar─▒ aras─▒nda ├╝retim yap─▒p kapat─▒lm─▒┼čt─▒r. Otomotiv sanayinin geli┼čmesi buna ba─čl─▒ olarak yan sanayi kollar─▒n─▒n geli┼čmesini de sa─člam─▒┼čt─▒r. Tar─▒m ara├ž ve gere├žleri ├╝retimi ise ba┼čta ─░stanbul ve Adapazar─▒ olmak ├╝zere ─░zmir, Adana, Eski┼čehir gibi kentlerde yer al─▒r.
├ťlkemizde n├╝kleer denizalt─▒ gemileri hari├ž her turlu su alt─▒, su ustu askeri ve sivil gemiler yap─▒labilmektedir. Bu gemilerin b├╝y├╝k ├žo─čunlu─ču ─░stanbulÔÇÖda (Cami alt─▒, TA┼× k─▒zak, Hali├ž, Hask├Ây, Pendik, Tuzla) bulunmaktad─▒r. Ayr─▒ca ─░zmit (G├Âlc├╝k), ─░zmirÔÇÖdeki (Alaybeyi) tersanelerinde ve ├Âzel sekt├Âre ait tersanelerde ├žok say─▒da gemi yap─▒lmaktad─▒r. Ayr─▒ca ├╝lkemizde buzdolab─▒, ├žama┼č─▒r makinesi vb. gibi dayan─▒kl─▒ t├╝ketim mallar─▒ ile ├žok say─▒da elektrikli ara├ž gere├ž ile elektronik ve hassas cihaz yap─▒m─▒ 1980ÔÇÖden sonra geli┼čmeye ba┼člam─▒┼čt─▒r. Bu tur kurulu┼člar─▒n b├╝y├╝k bolumu ─░stanbul, ─░zmit sanayi b├Âlgesinde ─░zmit, Bursa ve GaziantepÔÇÖte geli┼čmi┼čtir.

Otomotiv Sanayi

Kimya Sanayi

Kimya sanayi yurdumuzda ├Ânceleri k├╝├ž├╝k ve da─č─▒n─▒k ├Âl├ž├╝de kurulmu┼č, bu nedenle ge├ž geli┼čmi┼č bir sanayi koludur. Bu sanayi kolunun geli┼čmesinde petrol rafinerilerinin kurulmas─▒n─▒n b├╝y├╝k rol├╝ olmu┼čtur. 1961 y─▒l─▒nda ─░zmitÔÇÖte kurulan ─░pra┼č rafineri LPG, motorin, fueloil, jet yak─▒t─▒, gazya─č─▒, nafta, benzin, asfalt ve k├╝k├╝rt ├╝retmekte, ├╝retimin bir k─▒sm─▒ da ihra├ž etmektedir. ─░zmitÔÇÖteki rafineri d─▒┼č─▒nda ─░zmir Alia─čaÔÇÖda, Batman ve K─▒r─▒kkaleÔÇÖdeki Orta Anadolu rafineriler, ├╝lkemizde plastik, lastik ve sentetik e┼čya ├╝retimini artt─▒rm─▒┼čt─▒r. Mersin Ata┼č Rafinerisi BP ve Shell grubunu 1952 y─▒l─▒nda yapt─▒─č─▒ ├Âzel bir anla┼čmayla kurulmu┼č ├Âzel bir kurulu┼čtur. 2004 y─▒l─▒nda bu rafinerinin rafinaj i┼čletmeleri durdurulup b├Âlgede terminal vazifesi g├Ârmektedir, (depolama, y├╝kleme, bo┼čaltma) Adapazar─▒, ─░zmit ve K─▒r┼čehirÔÇÖdeki motorlu ta┼č─▒t ara├žlar─▒ lasti─či ├╝reten fabrikalar yan─▒nda plastik madde ├╝reten tesisler de b├╝y├╝k kentler ├ževresinde geli┼čmi┼čtir.

Yapay g├╝bre ├╝reten fabrikalar;
´éž Zonguldak-Karab├╝k (Karab├╝k demir – ├želik),
´éž ─░skenderun-Sar─▒ seki (Sar─▒ seki),
´éž Bal─▒kesir-Band─▒rma (BAGFA┼×),
´éž ─░zmit-Yar─▒mca (Yar─▒mca),
´éž K├╝tahya,
´éž Adana (Toros G├╝bre),
´éž Elaz─▒─č,
´éž Samsun-Tekkek├Ây (Karadeniz G├╝bre),
´éž Bursa-Gemlik,
´éž Mersin (Akdeniz G├╝bre),
´éž ─░zmir (Ege G├╝bre) ├Ânemli g├╝bre fabrikalar─▒m─▒zd─▒r.

Kimya sanayinin bir kolu da ila├ž ve boya sanayiine ait tesislerdir. ─░la├ž sanayine ait fabrikalar ─░stanbul ve yak─▒n ├ževresinde toplanm─▒┼čt─▒r. Boya sanayi ise ─░stanbul, ─░zmir, MersinÔÇÖde toplanm─▒┼čt─▒r. Kibrit sanayi ise ─░stanbulÔÇÖda yer al─▒r.

Kimya Sanayi

Ta┼ča ve Topra─ča Dayal─▒ Sanayii

Bu sanayi kolunu seramik, cam, ├žimento, tu─čla, kiremit ve kil gibi ├žo─čunlukla in┼čaata y├Ânelik i┼čkollar─▒ olu┼čturmaktad─▒r. ├çimento ├╝retimi ├╝lkemizde ├žok eski tarihlerden beri yap─▒lmaktad─▒r. ─░lk ├žimento fabrikas─▒ 1910 y─▒l─▒nda ─░zmit DancaÔÇÖda ac─▒lan fabrikad─▒r. Bunu 1911 y─▒l─▒nda ─░zmit Eski hisar, 1938ÔÇÖde Ankara, ─░stanbul Zeytinburnu ve KartalÔÇÖda ac─▒lan ├žimento fabrikalar─▒ izlemi┼čtir. Zaman i├žinde ├╝lkemizin ├že┼čitli yerlerinde bir├žok ├žimento fabrikalar─▒ a├ž─▒lm─▒┼čt─▒r (─░zmir-├çimenta┼č, Eski┼čehir, Tarsus, Adana, Corum, K─▒rklareli, Gaziantep, Bursa, ─░stanbul, Isparta-G├Âlta┼č, Mersin ├çimsa, ├çanakkale Kars, A─čr─▒, Van, ─░skenderun, Siirt, ┼×anl─▒urfa, Mardin ├žimento fabrikas─▒ bulunan baz─▒ illerdir. Kiremit ve tu─čla fabrikalar─▒ son y─▒llarda y├╝ksek kaliteli delikli tu─čla ├╝retimi de geli┼čmektedir. (K├╝tahya, ├çorum, Eski┼čehir, Bal─▒kesir…) Kiremit, tu─čla fabrikalar─▒ Manisa, Ayd─▒n, U┼čak, K├╝tahya, Afyon, Adapazar─▒, Eski┼čehir, Bart─▒n, Bolu, Giresun, ├çorum, Eski┼čehir, Bal─▒kesirÔÇÖde b├╝y├╝k fabrikalar vard─▒r.
┼×i┼če-cam end├╝strisi, ilk ├ža─čda┼č fabrika ─░stanbul Pa┼čabah├žeÔÇÖde kurulmu┼čtur. (1936). Bu fabrikada ├že┼čitli cam ve kristal e┼čya ├╝retimi yap─▒l─▒r. Gebze-├çay─▒rovaÔÇÖda kurulan pencere cam─▒ yapan fabrika ile ─░zmit, Adapazar─▒ ve AntalyaÔÇÖda (oto cam─▒), DenizliÔÇÖde, TrakyaÔÇÖda cam yapan ├že┼čitli fabrikalar vard─▒r. ├ťlkemizde hammaddesi yayg─▒n olarak bulunan kaliteli kaolin ve di─čer killerden seramik ├╝retimi yap─▒l─▒r. ─░n┼čaat sekt├Âr├╝n├╝n geli┼čmesi ile fayans, yer d├Â┼čemesi, banyo, tuvalet vb. gibi s─▒hhi ara├ž ├╝retimi yayg─▒n bir geli┼čme g├Âstermektedir. ├ťlkemizde en b├╝y├╝k seramik fabrikalar─▒ ─░stanbul, ─░zmit, Bozuy├╝k-Bilecik,Eski┼čehir ├çanakkale-├çan, ─░zmir ve K├╝tahyaÔÇÖda yer al─▒r.

Çimento Sanayi

Orman ├ťr├╝nleri Sanayi

Orman; odun, kereste, mobilya, k├ó─č─▒t, sel├╝loz vb. gibi ├že┼čitli sanayi kollar─▒na hammadde sa─člar. Bu ├╝r├╝nlerden kereste sanayi orman y├Ân├╝nden zengin olan Karadeniz B├ÂlgesiÔÇÖnde geli┼čmi┼čtir. Cide, Bolu, Bart─▒n, D├╝zce, Rize, Yenice, Ayanc─▒k, Arde┼čen, Ordu, Bor├žka, Bafra’da kereste fabrikalar─▒ yer al─▒r. D├╝zceÔÇÖde ambalaj, KastamonuÔÇÖda orman ├╝r├╝nleri entegre tesisleri bulunur. T├╝rkiyeÔÇÖde mobilya genel olarak Ankara, ─░stanbul, ─░zmir Bursa, Adana, Eski┼čehir ve Kayseri illerinde ├╝retilmektedir. T├╝rkiyeÔÇÖnin en b├╝y├╝k mobilya ─░malat b├Âlgesi olan Siteler, AnkaraÔÇÖda yer almaktad─▒r. B├Âlgede yakla┼č─▒k olarak 15.000ÔÇÖden fazla k├╝├ž├╝k ve orta ├Âl├žekli ─░┼čletme bulunmaktad─▒r.
T├╝rkiye 180ÔÇÖden fazla ├╝lkeye mobilya ihra├ž etmektedir. Son y─▒llarda, T├╝rk mobilya ihracat├ž─▒lar─▒ yeni tasar─▒mlar ve kaliteli ├╝r├╝nlerle ba┼čta Avrupa Birli─či olmak ├╝zere bir├žok ├╝lke pazar─▒na girmi┼čtir. T├╝rkiyeÔÇÖde tekstil sekt├Âr├╝n├╝n ├žok geli┼čmi┼č olmas─▒, tekstilin mobilya ├╝r├╝nlerinde geni┼č bir yelpazede kullan─▒m alan─▒ bulmas─▒ nedeniyle T├╝rk ├╝reticilerine ├Ânemli bir rekabet avantaj─▒ sa─člamaktad─▒r. Orman ├╝r├╝nlerinin en ├Ânemli kolu olan k├ó─č─▒t ve sel├╝loz sanayi alan─▒nda ilk kurulan fabrika (1933) ─░zmit SEKA k├ó─č─▒t fabrikas─▒d─▒r. SEKAÔÇÖya ba─čl─▒ Bal─▒kesirÔÇÖde Pa┼ča k├Ây, Zonguldak’ta ├çaycuma, Bart─▒n, Aksu (Giresun) MersinÔÇÖ de Ta┼čucu, Afyon’da Cay, Mu─člaÔÇÖda Dalaman k├ó─č─▒t fabrikalar─▒, Bal─▒kesir’de gazete k├ó─č─▒d─▒, Ta┼čk├Âpr├╝ÔÇÖde sigara k├ó─č─▒d─▒, BilecikÔÇÖte ambalaj ve k├ó─č─▒t fabrikas─▒, ├╝lkemizin k├ó─č─▒t ─░htiyac─▒n─▒ kar┼č─▒lamaktad─▒r.
T├╝rkiyeÔÇÖde ├Âzel giri┼čimler ve modern ├╝retim tesisleri sayesinde k├ó─č─▒t-karton sanayinde temizlik k├ó─č─▒d─▒ndan, ambalaj kutular─▒na kadar yay─▒lan geni┼č bir yelpazede ├╝retim ve ihracat ger├žekle┼čtirilmektedir. Bununla beraber, ├╝lkemiz k├ó─č─▒t-karton sanayi, toplam a─ča├ž mamulleri ve orman ├╝r├╝nleri ihracat─▒ndan %20’nin ├╝zerinde ├Ânemli bir oranda pay almaktad─▒r. Bug├╝n T├╝rk k├ó─č─▒t-karton sanayi ├╝r├╝nleri 180ÔÇÖden fazla ├╝lkeye ihra├ž edilmektedir. 2005 y─▒l─▒nda a─ča├ž ve ah┼čap e┼čya alt sekt├Âr grubu, toplam a─ča├ž mamulleri ve orman ├╝r├╝nleri ihracat─▒ndan %10 oran─▒nda pay alm─▒┼čt─▒r. 2005 y─▒l─▒nda, a─ča├ž ve ah┼čap e┼čya ihracat─▒, bir ├Ânceki y─▒la k─▒yasla %21 oran─▒nda artm─▒┼čt─▒r. T├╝rkiye a─ča├ž ve ah┼čap e┼čya ├╝r├╝nleri 150’den fazla ├╝lkeye ihra├ž edilmektedir.

Orman ├ťr├╝nleri Sanayi

Organize Sanayi B├Âlgeleri

Tabloda g├Âr├╝ld├╝─č├╝ gibi organize sanayi b├Âlgeleri daha ├žok k─▒y─▒ kesimlerde kurulmu┼čtur. En ├žok organize sanayi b├Âlgesi Marmara ve Ege B├Âlgesindedir. Do─ču ve G├╝neydo─čuÔÇÖda organize sanayi b├Âlgesi azd─▒r. Bunda ula┼č─▒m sorunlar─▒ sermaye yetersizli─či ├Ânemli iki etmendir.

Bir ├Ânceki yaz─▒m─▒z olan EBA 11. S─▒n─▒f Co─črafya Kazan─▒m Testleri PDF ba┼čl─▒kl─▒ makalemizi de okuman─▒z─▒ ├Âneririz.

Yazar Hakk─▒nda

Co─črafya hayata bak─▒┼č a├ž─▒m, hayat felsefem..

Cevap Yaz