T├╝rkiye’de i├ž G├Â├žlerin Sebepleri ve Sonu├žlar─▒

0

T├ťRK─░YE’DE ─░├ç G├ľ├çLER

├ťlke i├žerisinde, n├╝fusun yer de─či┼čtirmesine i├ž g├Â├ž denir. ─░├ž g├Â├žlerle bir ├╝lkenin toplam n├╝fusunda de─či┼čme olmaz. Sadece, b├Âlgelerin ve illerin n├╝fusunda artma ya da azalma meydana gelir.

─░├ž g├Â├žler, s├╝rekli ve mevsimlik g├Â├žler olmak ├╝zere ikiye ayr─▒l─▒r.

1. S├╝rekli ─░├ž G├Â├žler
├ťlke i├žerisinde yer de─či┼čtiren insanlar─▒n, g├Â├ž ettikleri yerlere yerle┼čmesiyle ger├žekle┼čir.
T├╝rkiye’de, Cumhuriyetin ba┼člang─▒c─▒ndan g├╝n├╝m├╝ze kadar, ├Âzellikle k─▒rsal alanlardan kentlere do─čru h─▒zl─▒ bir g├Â├ž olay─▒ g├Âr├╝lmektedir.

1927’de kent n├╝fusu % 24, k─▒r n├╝fusu % 76 iken 1997’de bu oran kentte % 65, k─▒rda % 35 olarak ger├žekle┼čmi┼čtir. Yani, 70 y─▒lda kent n├╝fusu % 40 oran─▒nda artarken, k─▒r n├╝fusu ayn─▒ oranda azalm─▒┼čt─▒r. K─▒r n├╝fusunun do─čurganl─▒k oran─▒ kent n├╝fusundan daha fazla oldu─ču halde, oran olarak azalmas─▒ k─▒rdan kentlere do─čru g├Â├ž olgusunun varl─▒─č─▒n─▒ g├Âsterir.

T├╝rkiye’de i├ž g├Â├žler 1950 y─▒lma kadar fazla etkili olmam─▒┼č ve k─▒r – kent n├╝fus oranlar─▒nda ├Ânemli bir de─či┼čiklik olmam─▒┼čt─▒r. ─░├ž g├Â├žler 1950’den itibaren, ula┼č─▒m a─č─▒n─▒n geli┼čmesi ve k─▒rsal alanlara kadar ula┼čmas─▒na, sanayile┼čmenin artmas─▒na ba─čl─▒ olarak art─▒┼č g├Âstermi┼čtir. Bunun sonucunda, k─▒rsal n├╝fus oran olarak devaml─▒ azalma, kent n├╝fusu da devaml─▒ artma g├Âstermi┼čtir.

─░├ž g├Â├ž├╝n nedenleri
ÔÇó K─▒rsal alanlardaki h─▒zl─▒ n├╝fus art─▒┼č─▒
ÔÇó Miras yoluyla tar─▒m alanlar─▒n─▒n daralmas─▒ ve ailelerin ge├žimini kar┼č─▒lamamas─▒
ÔÇó Tar─▒m alanlar─▒n─▒n yetersiz gelmesi ve erozyonun artmas─▒yla topra─č─▒n verimsiz hale gelmesi
ÔÇó Tar─▒mda makinele┼čmenin artmas─▒ ve buna ba─čl─▒ olarak tar─▒msal i┼čg├╝c├╝n├╝n azalmas─▒
ÔÇó K─▒rsal kesimde i┼č imkanlar─▒n─▒n s─▒n─▒rl─▒ olmas─▒
ÔÇó Ekonomik istikrars─▒zl─▒k ve sosyal problemler
ÔÇó E─čitim ve sa─čl─▒k hizmetlerinin yetersizli─či
ÔÇó iklim ve yer┼ček─▒ller─▒n─▒n olumsuz etkileri
ÔÇó Kentlerde sanayinin geli┼čmi┼č olmas─▒ndan dolay─▒ i┼č imkanlar─▒n─▒n fazlal─▒─č─▒
ÔÇó Kentlerde e─čitim ve sa─čl─▒k hizmetlerinin yayg─▒nl─▒─č─▒

T├╝rkiye’de i├ž g├Â├ž, k─▒rsal kesimde n├╝fusun artmas─▒ ve kentlerde sanayile┼čmeye ba─čl─▒ olarak, i┼č bulma imkanlar─▒n─▒n geli┼čmesiyle art─▒┼č g├Âstermistir. Dolay─▒s─▒yla i├ž g├Â├žteki en b├╝y├╝k etken ekonomik s─▒k─▒nt─▒lard─▒r.

ilere-gore-turkiyenin-goc-rakamlari

├ťlkemizde y├╝ksek oranda g├Â├ž veren filerin ba┼čl─▒calar─▒ ┼čunlard─▒r:
ÔÇó D. Anadolu’da, Kars, Tunceli, Bitlis, A─čr─▒, Mu┼č, Bing├Âl, S─▒mak
ÔÇó G. D. Anadolu’da, Ad─▒yaman, Mardin
ÔÇó Karadeniz’de, Zonguldak, Ere─čli, Samsun ├ževresi d─▒┼č─▒ndaki iller
ÔÇó ─░├ž Anadolu’da, Sivas, Yozgat, ├çank─▒r─▒, K─▒r┼čehir, Ni─čde, Nev┼čehir
ÔÇó Ege’de, Afyon, U┼čak, K├╝tahya
ÔÇó Akdeniz’de, Burdur, ─░sparta, K. Mara┼č
ÔÇó Marmara’da, ├çanakkale, K─▒rklareli, Edime, Bilecik

─░├ž g├Â├ž, ├Âzellikle Karadeniz ve Do─ču Anadolu b├Âlgelerindeki illerde daha fazla olmaktad─▒r.

Y├╝ksek oranda g├Â├ž alan ┼čehirlerin ba┼čl─▒calar─▒ ┼čunlard─▒r:
─░stanbul, Ankara, izmir, Adana, Bursa, ┼×. Urfa, Antalya, Mersin, Konya, Samsun, Gaziantep, Diyarbak─▒r gibi illerdir. ─░├ž g├Â├ž, ├╝lkemizde ├Âzellikle sanayile┼čmi┼č merkezlere daha fazla olmaktad─▒r.

─░├ž g├Â├žlerin sonu├žlar─▒
ÔÇó ├ťlke genelinde n├╝fusun da─č─▒l─▒┼č─▒nda dengesizlik g├Âr├╝l├╝r.
ÔÇó Yat─▒r─▒mlar dengesiz da─č─▒l─▒r.
ÔÇó K─▒rsal kesim yat─▒r─▒mlar─▒nda verimsizlik meydana gelir.
ÔÇó D├╝zensiz kentle┼čme g├Âr├╝l├╝r.
ÔÇó Sanayi tesisleri kent i├žinde kal─▒r. Kentlerde konut s─▒k─▒nt─▒s─▒ ├žekilir. Kent n├╝fusunda a┼č─▒r─▒ art─▒┼č meydana gelir.
ÔÇó Alt yap─▒ hizmetlerinde (yol, su, elektrik) yetersizlik g├Âr├╝l├╝r.
ÔÇó Kentlerde i┼čsiz insanlar─▒n oran─▒ artar.

─░├ž g├Â├ž├╝ ├Ânlemek i├žin,
ÔÇó Tar─▒mda sulama imk├ónlar─▒n─▒ artt─▒rmak,
ÔÇó Intansif tar─▒m metodunu geli┼čtirmek,
ÔÇó Besi ve ah─▒r hayvanc─▒l─▒─č─▒n─▒ geli┼čtirmek ve yayg─▒nla┼čt─▒rmak,
ÔÇó K─▒rsal kesimde e─čitim ve sa─čl─▒k hizmetlerini yayg─▒nla┼čt─▒rmak,
ÔÇó Tar─▒m ve hayvanc─▒l─▒─ča ba─čl─▒ sanayi kollar─▒n─▒ k─▒rsal alanlara y├Ânlendirmek,
ÔÇó K─▒rsal kesimde k├╝├ž├╝k sanayi kollar─▒n─▒ geli┼čtirmek, vb. gereklidir.

i├ž-g├Â├ž

2. Mevsimlik ─░├ž G├Â├žler

K─▒rsal kesimdeki baz─▒ ailelerin b├╝y├╝k ┼čehirlere, tar─▒m─▒n yo─čun olarak yap─▒ld─▒─č─▒ yerlere, yaz turizminin geli┼čti─či yerlere bir m├╝ddet ├žal─▒┼čmak ├╝zere g├Â├ž etmeleri ile ger├žekle┼čir.
Yaylaya ├ž─▒kma olay─▒ da mevsimlik g├Â├žler i├žerisinde yer al─▒r. Mevsimlik g├Â├žlerle Adana, Mersin, Hatay, Ayd─▒n, Mu─čla, Antalya gibi merkezlerde, yaz ile k─▒┼č mevsimleri aras─▒ndaki n├╝fus miktarlar─▒nda ├Ânemli de─či┼čmeler olmaktad─▒r.

K─▒rsal kesimden g├Â├ž edenlerin ├Âzellikleri
ÔÇó Genellikle gen├ž n├╝fus g├Â├ž etmektedir.
ÔÇó Erkek n├╝fus, kad─▒ndan daha fazla g├Â├ž etmektedir.
ÔÇó G├Â├ž edenlerin ├žo─ču sanayi ve hizmet sekt├Âr├╝nde ├žal─▒┼čmaktad─▒r.
ÔÇó G├Â├ž sonucunda kentlerde h─▒zl─▒ n├╝fus art─▒┼č─▒ meydana gelmi┼čtir.
ÔÇó Sanayile┼čme g├Â├ž├╝ artt─▒rmaktad─▒r.
ÔÇó Kentle┼čme h─▒z─▒ sanayile┼čme h─▒z─▒ndan daha y├╝ksektir.
ÔÇó B├Âlgelerin toplam n├╝fusu ve n├╝fus yo─čunlu─ču g├Â├žlerle h─▒zla de─či┼čmektedir.

Bir ├Ânceki yaz─▒m─▒z olan T├╝rkiye'nin Akarsular─▒ ve G├Âlleri (Sunu) ba┼čl─▒kl─▒ makalemizi de okuman─▒z─▒ ├Âneririz.

Yazar Hakk─▒nda

Sel├žuk ├ťniversitesi Co─črafya ├ľ─čretmenli─či alan─▒ndan mezun oldum. Yakla┼č─▒k 13 y─▒ld─▒r aktif olarak internet kullan─▒c─▒s─▒y─▒m. Tam bir co─črafya ve do─ča tutkunuyum. Zaman─▒m─▒n b├╝y├╝k k─▒sm─▒n─▒ Co─črafi olaylarla ilgilenerek ge├žiririm.

Cevap Yaz